Parę słów o ...
	—	Zapraszam do wspólnej mineralogicznej wędrówki. Mam nadzieję, że również niewtajemniczonych zainteresują informacje o właściwościach, formach występowania i rozpowszechnienia w przyrodzie tego najważniejszego kruszca cynku.

Wzór chemiczny:	ZnS
Nazwa:	od słowa greckiego sfaleros - mylący, złudny, ponieważ pod względem cech zewnętrznych jest on bardzo podobny do innych siarczków metali, zwłaszcza galeny
Barwa:	jasno- do ciemnobrązowego, żółty, czerwonobrązowy, zielony, żółtozielony, biały, czarny
Rysa:	biała lub jasno zabarwiona z żółtym lub brunatnym zabarwieniem, odmiany bogate w Fe dają rysę brunatną
Twardość:	3 -4 w skali Mohs'a
Przezroczystość:	przezroczysty, przeświecający lub nieprzezroczysty
Połysk:	silny zbliżony do diamentowego (odmiany drobnoziarniste i zbite mają połysk tłusty)
Przełam:	muszlowy, ziarnisty, zbity
Morfologia:	tworzy skupienia ziarniste, naciekowe, nerkowate oraz wpryśnięcia i wrostki w innych minerałach. Sfaleryt występujacy w postaci drobnokrystalicznych zbitych mas lub naskorupień pręcikowych kryształów (tzw. blenda skorupowa) jest szczególnie efektowny na wypolerowanych powierzchniach okazów.
Gęstość:	G = 3,9 - 4,1 g/cm3
Układ krystalograficzny:	regularny, klasa czworościanu poszóstnego
Pokrój kryształów:	izometryczny - wymiary kryształu sa identyczne lub zbliżone w trzech kierunkach
Własności chemiczne:	rozpuszczalny w HCl i HNO3; na węglu drzewnym tworzy biały nalot ZnO
Czyszczenie:	wodą destylowaną lub rozcieńczonymi kwasami z wyjątkiem HCl i HNO3

Powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych i na drodze osadowej w środowiskach redukcyjnych.

Sfaleryt jest najważniejszą rudą cynku więc jest głównym przemysłowym źródłem cynku metalicznego.
Z rud sfalerytowych oprócz cynku otrzymuje się ważne rzadkie metale takie jak german, ind i gal (znajdujące wykorzysanie przy produkcji tranzystorów).
Cynk używany jest w różnych gałęziach przemysłu. W stanie czystym cynk stosuje się do pokrywania wyrobów ze stali szlachetnej w celu ochrony przed korozją. Wyrabiane są z niego blachy cynkowe i folie. Duże znaczenie dla przemysłu i techniki mają stopy cynku; z miedzią -mosiądze; z miedzią i cyną - brązy; z miedzią i niklem - nowe srebra.
Tlenek i siarczek cynku służą do produkcji białej farby - bieli cynkowej (ZnO) i litoponu (ZnS, BaSO₄). Oprócz tego tlenek cynku znajduje zastosowanie w ceramice, lecznictwie oraz jako katalizator.
Chlorek cynku - ZnCl₂ - jest stosowany do impregnacji drewna.
Blendę cynkową wykorzystuje się równiż do wyrobu ekranów fosforyzujących.
Bezbarwne, przeświecające odmiany sfalerytu mają zastosowanie w zdobnictwie.

Sfaleryt występuje w śląsko-krakowskich złożach rud cynku i ołowiu. Jest eksploatowany w okolicach Bytomia, Brzezin Śląskich, Olkusza i Trzebionki.
Znany jest w Górach Świętokrzyskich i na Dolnym Śląsku - Złoty Stok, Boguszów, Jabłów koło Wałbrzycha, Kowary koło Jeleniej Góry, Miedzianka i Czarnów koło Kamiennej Góry, Wolibórz i Nowa Wieś koło Kłodzka.
Obecność sfalerytu jest również notowana w szczelinach w pokładach węgla kamiennego na Górnym Śląsku, w łęczyckich złożach rud żelaza i z dolnośląskich łupków miedzionośnych.
Jest znany również z Tatr. foto 1

Opracowała: mgr Iwona Litwin