W dniach 14-19 października 2012 r. w Minneapolis (Stany Zjednoczone Ameryki) odbył się prestiżowy kurs ICDP (International Continental Scientific Drilling Program) dotyczący głębokich wierceń geologicznych na obszarach jezior. Wziął w nim udział Bartosz Kotrys, doktorant Zakładu Regionalnego Geologii Pomorza PIG-PIB w Szczecinie.


Warsztaty zostały zorganizowane i sfinansowane przez ICDP oraz LacCore (National Lacustrine Core Facility) przy Uniwersytecie Minnesota. Uczestnicy kursu, wybrani drogą konkursu, reprezentowali kraje z prawie wszystkich kontynentów (Niemcy, Polska, Macedonia, Wielka Brytania, Hiszpania, Włochy, Austria, Chiny, Japonia, Peru, Singapur, Nowa Zelandia i USA). Pracownik Instytutu był jedynym uczestnikiem pochodzącym z Polski.

 

uczestnicy szkolenia iodp

Uczestnicy szkolenia. Fot. Thomas Wiesberg


Kurs ICDP przygotowany był głównie dla doktorantów i postdoktorantów zajmujących się naukowymi wierceniami geologicznymi na obszarach jezior. Warsztaty miały na celu zapoznanie uczestników z działalnością i strategią ICDP oraz przygotowanie ich do planowania międzynarodowych projektów badawczych.


Głównymi tematami kursu były: project planning and management, pre-site studies, drilling engineering, drill core handling and storage, on-site core analysis, downhole logging, data management, post-drilling activitie, a także wizyta w laboratorium LacCore i uczestnictwo w analizach rdzeni osadów jeziornych. Podczas wizyty w LacCore pracownik Zakładu Regionalnego Geologii Pomorza zapoznał się z zasadą funkcjonowania i obsługą najnowszych narzędzi do analiz osadów z rdzeni geologicznych. Oprócz realizacji głównych założeń kurs zaowocował również międzynarodowymi kontaktami z naukowcami z Niemiec, Japonii, Peru, Macedonii i Hiszpanii.

 

iodp lab

iodp lab2

Zajęcia praktyczne - jak pociąć, oczyścić i przeprowadzić wstępną analizę rdzenia wiertniczego zawierającego osady jeziorne. Fot. Bartosz Kotrys

 

Uczestnictwo pracownika miało duże znaczenie dla Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego, gdyż zdobyta wiedza i doświadczenie w tak prestiżowych warsztatach będą przydatne w planowaniu przez Instytut projektów wierceń geologicznych na obszarach jezior.

 

Bartosz Kotrys

ogcW listopadzie 2012 r. Państwowy Instytut Geologiczny, jako druga organizacja z Polski, dołączył do elitarnego towarzystwa Open Geospatial Consortium (OGC), zajmującego się rozwojem standardów geoprzestrzennych.

umowa-210Jest to 38. porozumienie Chińskiej Służby Geologicznej ze służbami geologicznymi innych krajów, a pierwsze ze służbą z kraju grupy państw wschodnioeuropejskich.

JR frontpagebWiercenia prowadzone przez IODP na wszystkich morzach i oceanach świata pozwoliły na rozwiązanie kluczowych zagadek dziejów Ziemi. Czy wyjaśnią również zmiany klimatu w przeszłości Europy?

gtk-210Tym razem fińscy eksperci ustalili główne kierunki współpracy z PIG-PIB i przeprowadzili kurs szkoleniowy z płytkiej geotermii.

referat1W dniach 27-29 września hydrogeolodzy, hydrochemicy i lekarze przedstawili wyniki prac naukowych dotyczących występowania wapnia i magnezu w wodach podziemnych oraz wpływu tych pierwiastków na zdrowie człowieka.

egs210W rok po 31. Walnym Zgromadzeniu EGS Instytut miał zaszczyt gościć władze i ekspertów dwóch grup roboczych EGS. Spotkanie było poświęcone wielkiemu wyzwaniu, jakim jest przygotowanie pilotowego projektu panafrykańskiego na zlecenie Komisji Europejskiej.

salamandry210W uroczystościach wziął udział dyrektor PIG-PIB Jerzy Nawrocki. Stały się one okazją do zacieśnienia współpracy polsko-słowackiej oraz prowadzonej w ramach EuroGeoSurveys.

 

W dniu 10 lipca 2012 r. w PIG-PIB gościła 6-osobowa delegacja chińska, której przewodniczył Dong Jianjun, zastępca dyrektora generalnego Urzędu Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa w Tianjin (Tianjin Land Resources and Housing Authority). W składzie delegacji znaleźli się przedstawiciele tego urzędu oraz Centrum Informacji Gospodarczej i Technologicznej o Nieruchomościach, Biura Audytu Terenów pod Przyszłe Inwestycje, Urzędu Geologii i Surowców Mineralnych Jixian i Muzeum Geologicznego w Tianjin.

 

Tianjin jest jedną z pięciu metropolii o statusie narodowych miast centralnych oraz jednym z czterech miast, jakie znajdują się pod bezpośrednim nadzorem rządu chińskiego. Zarazem jest to baza nowoczesnego przemysłu, finansów i innowacyjności, w której swoje siedziby ma 285 spośród 500 największych firm światowych z listy magazynu Forbes.

 

Była to już kolejna z całej serii wizyt delegacji z Państwa Środka (patrz Wizyta chińskiej delegacji rządowej w PIG-PIB), co potwierdza znaczne ożywienie relacji i rosnące szanse na nawiązanie współpracy z ośrodkami geologicznymi z tego kraju. Celem odwiedzin było przeprowadzenie rozmów na temat możliwości nawiązania współpracy z PIG-PIB w dziedzinie badań geologicznych oraz prowadzenia banków danych informacji geologicznej na temat surowców mineralnych i obszarów górniczych.

 

W związku z przesunięciami terminów spotkań w Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ), nasi goście pojawili się w Instytucie wcześniej i program wizyty rozpoczął się od zwiedzania Muzeum Geologicznego, po którym delegację chińską poprowadziła Urszula Hara wraz z Wojciechem Brochwicz-Lewińskim. Szczególne wrażenie na gościach zrobiło zainteresowanie szkolnych wycieczek ekspozycjami oraz pietyzm, z jakim muzeum uhonorowało założycieli PIG-PIB i ojców polskiej geologii, a zwłaszcza Pawła Edmunda Strzeleckiego. Mile zaskoczeni goście obejrzeli gabloty poświęcone P.E. Strzeleckiemu, a zwłaszcza mapę jego wyprawy badawczej wokół świata, w trakcie której jako pierwszy europejczyk prowadził badania na terenie Chin (w regionie Kantonu – obecnego Guangzhou). Zrewanżowali się szybko odwołaniem do wypraw admirała Zeng He, dowódcy floty cesarza Yongle z dynastii Ming z początku XV w. oraz tradycji wypraw transoceanicznych, sięgającej co najmniej do czasów rzymskich.

 

Oficjalną część spotkania rozpoczął prof. Marek Graniczny, kierownik Działu Obsługi i Organizacji Współpracy Zagranicznej PIG-PIB, od powitania gości w imieniu dyrektora PIG, prof. Jerzego Nawrockiego. Po prezentacjach składu delegacji i gospodarzy prof. M. Graniczny przedstawił ogólne informacje na temat historii Instytutu i kluczowych kierunków jego działalności, zadań oraz projektów badawczych. Następnie, zgodnie z życzeniem strony chińskiej, prof. Stanisław Wołkowicz omówił bazę zasobów surowców mineralnych Polski oraz warunki przyznawania i korzystania z koncesji na poszukiwanie i wydobywanie poszczególnych surowców mineralnych, w nawiązaniu do nowego prawa geologicznego i górniczego.

 

Pan Dong Jianjun w imieniu delegacji chińskiej podziękował za prezentacje i gorąco zaprosił PIG-PIB do udziału w Chińskim Kongresie Geologicznym i Chińskim Górniczym EXPO 2012, które będą organizowane w Tianjin w dniach 3-6 listopada br. przez Ministerstwo ds. Gruntów i Surowców Mineralnych ChRL wraz z podległą mu Chińską Służbą Geologiczną, Rząd Municypalny Tianjin włącznie z jego agencjami reprezentowanymi na naszym spotkaniu i Chińską Asocjację Górniczą.

 

Chiński Kongres Geologiczny jest imprezą coroczną, organizowaną od roku 1999, czyli już po raz 14. Z każdym rokiem imprezy te przyciągają coraz większą liczbę uczestników i wystawców z całego świata i stają się jedną z najważniejszych platform do nawiązywania i kultywowania kontaktów i współpracy oraz wymiany doświadczeń. Imprezy te mają silne poparcie rządu ChRL, co najlepiej oddaje jego oficjalne stanowisko przedstawione w adresie powitalnym komitetu organizacyjnego kongresu. Według tego stanowiska rozmieszczenie zasobów surowców mineralnych jest nierównomierne i stąd żaden z krajów nie jest w stanie w pełni pokryć swych potrzeb ze źródeł krajowych, co czyni koniecznością wzmacnianie współpracy międzynarodowej. Dotyczy to zarówno rozszerzenia samej współpracy, jak i wymiany oświadczeń w skali globalnej w jak najszerszym zakresie: od etapu poszukiwań złóż, przez ich eksploatację i przeróbkę urobku, do wymiany handlowej oraz zrównoważonej gospodarki zasobami surowców mineralnych. W zamierzeniach organizatorów, kongres ma ułatwiać nawiązywanie współpracy i kontaktów w skali ogólnoświatowej.

 

okladka fragment 

Pełniejsze informacje o Kongresie i Expo 2012 można znaleźć na stronie internetowej www.chinamining.org lub w oryginalnych broszurach kongresowych z formularzami rejestracyjnymi, które goście pozostawili nam do dalszej dystrybucji.


Rozmowy o współpracy będą kontynuowane na drodze korespondencyjnej oraz (na co strona chińska ma nadzieję) na Kongresie w Tianjin bądź na następnym spotkaniu w Warszawie.

 

tekst: Marek Graniczny, Ilona Śmietańska i Wojciech Brochwicz-Lewiński

powitanie 210W związku z szykowanym porozumieniem o współpracy między Chińską Służbą Geologiczną i PIG-PIB 2 lipca 2012 r. gościliśmy w Instytucie delegację chińskiego Ministerstwa ds. Gruntów i Surowców Mineralnych. Obszarami wspólnych zainteresowań obu stron są: poszukiwania złóż gazu w łupkach, kartografia geologiczna 3D i geologiczne składowanie CO2.

eurogeosurveys logoWładze EuroGeoSurveys dążą do połączenia programów badawczych w dziedzinie geologii w jeden program europejski...

Geopark „Kraina polodowcowa nad Odrą" tworzony jest od 2009 roku ok. 80 km na południe od Szczecina, na terenach przygranicznych po obu stronach rzeki, powiązanych wspólnym dziedzictwem kulturowym i historią – nie tylko geologiczną. Po stronie polskiej Centrum Geoparku znajduje się w miasteczku Moryń w południowej części powiatu gryfińskiego, a po stronie niemieckiej w miejscowości Gross-Ziethen k. Joachimstahl. Projekt ten jest finansowany ze środków Unii Europejskiej.

W dniu 31 maja 2012 roku odbyło się uroczyste otwarcie Centrum Geoparku w Moryniu. Na uroczystość przybyli przedstawiciele Urzędu Wojewódzkiego i Marszałkowskiego ze Szczecina, starostowie powiatów Gryfino i Myślibórz, przedstawiciele Państwowego Instytut Geologicznego, goście z Niemiec, burmistrzowie sąsiednich gmin, przedstawiciele szkół, organizacji społecznych oraz lokalnego biznesu i firm turystycznych.

Spotkanie rozpoczęło się od wystąpienia 11-letniego Patryka, ucznia szkoły podstawowej z Morynia, który wprowadził zebranych gości w tematykę życia prehistorycznych zwierząt i śladów lądolodu we współczesnym krajobrazie okolic Morynia. Młody przyszły naukowiec otrzymał zasłużone, gromkie brawa, gdyż swoim wystąpieniem potwierdził zasadność propagowania wiedzy geologicznej w rejonie Morynia. Następnie prezentację wygłosił pan Jan Maranda – burmistrz Morynia, po czym nastąpiło wręczenie dyplomów i pamiątkowych medali przyznanych przez radę gminy Moryń wszystkim zasłużonym w realizacji projektu.

 

dobracki
Ryszard Dobracki - autor i realizator geologicznej części projektu geoparku - odbiera dyplom pamiątkowy i medal z rąk burmistrza Morynia - Jana Marandy

Po przemówieniach goście wraz z burmistrzem udali się na spacer „Promenadą Wielkiego Raka", biegnącą wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Morzycko, gdzie przy Furcie Jeziornej odbyło się przecięcie wstęgi otwierającej „Aleję Gwiazd Plejstocenu". Wzdłuż alei ustawiono 10 tablic ilustrujących ssaki epoki lodowcowej. Przy każdej tablicy w nawierzchnię promenady wmontowana jest płyta z brązu przedstawiająca naturalnej wielkości trop zwierzęcia pokazanego na tablicy.

 

wstega
Uroczyste przecięcie wstęgi przy wejściu na Promenadę Wielkiego Raka

 

tablica
Aleja Gwiazd Plejstocenu – plansza i trop mamuta wielkiego

Znad jeziora goście zostali poprowadzeni alejami XIX-wiecznego parku wprost na planty pod kamienne mury otaczające miasteczko, gdzie Ryszard Dobracki (ZRGP PIG-PIB) przedstawił projekt realizacji lapidarium z kilkudziesięcioma głazami narzutowymi pochodzącymi z regionu.

Po zakończeniu części terenowej powrócono do rozmów o utworzeniu ekspozycji o tematyce geologicznej w biurze geoparku oraz przebiegu tras geoturystycznych po okolicznych wzgórzach morenowych, zwanych Karpatami Moryńskimi.

 

wystapienie
Justyna Relisko-Rybak składa gratulacje burmistrzowi Związku Gmin Joachimsthal - panu Dirkowi Protzmanowi (po lewej)

W niemieckiej „bliźniaczej" miejscowości Gross-Ziethen otwarcie centrum geoparku odbyło się kilka dni wcześniej. Po stronie niemieckiej centrum geoparku jest zlokalizowane w adaptowanym do celów ekspozycyjnych zabytkowym budynku młyna parowego. W uroczystości otwarcia wzięli udział: kierownik Zakładu Regionalnego Geologii Pomorza PIG-PIB - Justyna Relisko-Rybak oraz członek Rady Geoparku - Ryszard Dobracki.

 

tunel
Tunel subglacjalny w podziemiach centrum geoparku w Gross-Ziethen

 

tropy
Gross-Ziethen – plansza plenerowa z tropami zwierząt epoki lodowcowej

Do pobrania:

image  Poster ( 1.08 MB)


tekst i zdjęcia: Ryszard Dobracki i Małgorzata Schiewe