21 października 2023 r. na terenie projektowanego Geoparku Północnej Jur y odbyło się szkolenie geologiczne dla przewodników turystycznych i edukato rów, będące kontynuacją cyklu spotkań, zainicjowanego w roku ubiegłym przez twórców projektu Geoparku – pracowników Muzeum Geologicznego, Oddziału Kar packiego i Oddziału Górnośląskiego PIG-PIB. Pierwsze takie spotkanie odbyło się we wrześniu 2022 roku. Zaprezentowano wówczas projekt Geoparku i zakre s prac zrealizowanych w ramach projektu. Uczestnicy zapoznali się z budową geologiczną regionu i charakterem osadów budujących obszar objęty pro jektem. Prowadzący spotkanie zwrócili szczególną uwagę na błędy meryt oryczne zawarte w powszechnie dostępnych materiałach: tablicach informacyjn ych, folderach i na stronach internetowych. Szkolenie było „strzałem w dzie siątkę”. Po jego zakończeniu długo trwała dyskusja, wymiana spostrzeżeń, in formacji i pomysłów na temat popularyzacji wiedzy pomiędzy prowadzącymi i u czestnikami szkolenia. Wtedy również narodził się pomysł i zarazem potrzeba organizacji kolejnego takiego spotkania, które miało obejmować zagadnienia dotyczące rodzaju skał, ich rozpoznawania i obserwacji w odsłonięciach w t erenie.
Odpowiedzią na takie zainteresowanie było, potwierdzone wstęp nymi zgłoszeniami otrzymanymi w roku bieżącym, przeprowadzone w formi e warsztatów drugie szkolenie. Po krótkiej prezentacji ob ejmującej wprowadzenie do budowy geologicznej obszaru, uczestnicy zapoznali się z przygotowanymi w tym celu kolekcjami dydaktycznymi skał zawier ającymi najbardziej charakterystyczne rodzaje skał (magmowych, osadow ych i metamorficznych). Szczególną uwagę zwrócono na skały budujące o bszar północnej Jury i występujące w nich skamieniałości. Warsztaty z ostały zakończone ciepłym lunchem, a gdy mgły poranne ustąpiły i zawitała c iepła i słoneczna aura, uczestnicy wyruszyli w teren. W programie przewidzi ane było odwiedzenie trzech kamieniołomów, w których odsłaniają się wapieni e jury górnej: „Janina” w Juliance w gminie Przyrów, „Amerykan” w Zło tym Potoku w gminie Janów oraz „Warszawski” w Siedlcu także w gminie Janów. Uczestnicy na miejscu mogli zobaczyć zademonstrowane wcześniej skały ale również zapoznać się z efektami zachodzących w tych skałac h procesów geologicznych.
Najwięcej czasu poświęcono kamieniołomowi „ Janina” w Juliance. Jest to bardzo spektakularne miejsce, znajdują się tuta j jedyne na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej dostępne obserwacji odsłonięcia wapieni z koralowcami. Oprócz tego obserwować można tkwiące w ścianach wap ieni ciemne konkrecje krzemienne, piaski glaukonitowe wypełniające ko palne leje krasowe oraz wypełnione młodszymi osadami żyły neptuniczne rozci nające bogate w skamieniałości wapienie jury górnej.
W kamieniołomie „Amerykan” w Złotym Potoku obserwowano zapis podwodnego spływu grawitacyjne go sprzed 150 milionów lat. Na wapieniach mikrytowych spoczywa brekcja skal na powstała w efekcie obrywu z górującej nad dnem zbiornika budowli ( biohermy) gąbkowej.
W kamieniołomie „Warszawskim” w Siedlcu, na jego niższym poziomie, uczestnicy mogli obserwować jasne wapienie ziarnist e oraz występujące w ich obrębie charakterystyczne konkrecje krzemionkowe i dendryty manganowe. Wyższy poziom kamieniołomu okazał się małym rajem dla poszukiwaczy skamieniałości: małży i ramienionogów.
Podobnie jak ubie głoroczne, również tegoroczne szkolenie zostało bardzo dobrze ocenione prze z uczestników, którzy zgłaszali propozycje tematów do omówienia podczas ewe ntualnego przyszłorocznego spotkania i deklarowali swój w nim udział.
W spotkaniu 21 października 2023 r. wzięły udział 53 osoby, w przeważające j części będące przewodnikami turystycznymi, lecz także edukatorzy i nauczy ciele.
Obydwa dotychczas zorganizowane szkolenia zostały sfinansowane ze środków NFOŚiGW w ramach zadania pt. Ochrona georóżnorodności, geoe dukacja i geoturystyka.
&nb sp;
Tekst i zdjęcia: Monika Krze czyńska, Małgorzata Garecka
CONTACT:Państwowy Instytut Geologiczny - PIB DTSTAMP:20260503T235821Z DTSTART;TZID=Europe/Warsaw:20231021T080000 SEQUENCE:0 TRANSP:OPAQUE END:VEVENT END:VCALENDAR