Ekspert odpowiada. Pytania ze szkolenia

 Poniższe informacje nie stanowią porady prawnej. Przedstawione odpowiedzi stanowią jedynie ustosunkowanie się do przedstawionego stanu faktycznego w pytaniu i co do zasady nie mogą stanowić podstawy do jakichkolwiek roszczeń. Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy (jako jednostka naukowo-badawcza) nie jest organem wydającym decyzje administracyjne ani jednostką mogącą dokonywać wiążącej interpretacji przepisów prawa lub oceny danego stanu faktycznego. Z uwagi na fakt, że każda sprawa jest inna i wymaga pogłębionej analizy w oparciu m.in. o dokumenty, wskazane jest aby osoby zainteresowane uzyskaniem konkretnej porady prawnej lub bardziej szczegółowych informacji skontaktowały się z podmiotami świadczącymi usługi w tym zakresie.

Czy art. 3 pr.g.g. należy łączyć z Prawem wodnym - jako te które wymagają pozwolenia wodnoprawnego ? Czy starosta ma obowiązek potwierdzać w RZGW, że do ujęcia poniżej 30 m, poniżej 5 m3 poza terenami górniczymi nie stosuje się przepisów ustawy pgig?

 

Prawa geologicznego i górniczego nie stosuje się m.in. wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę poza obszarami górniczymi utworzonymi w celu wykonywania działalności metodą otworów wiertniczych (art. 3 pkt 2a). Rozwiązanie to koresponduje z art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego (ustawa z 20 lipca 2017 r., Dz. U. 2021 r., poz. 2233), wedle którego w ramach zwykłego korzystania z wody mieści się m.in. „pobór wód (…) podziemnych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę”. Warto natomiast podkreślić, że art. 3 pkt 2a pr.g.g. wyłącza stosowanie Prawa geologicznego i górniczego do wykonywania opisanych tym przepisem „ujęć wód podziemnych”. W konsekwencji organy administracji geologicznej nie są władne do podejmowania jakichkolwiek działań władczych w tym zakresie. Jeżeli jednak któreś kryterium spośród wymienionych w art. 3 ust. 2a pr.g.g. nie zostanie spełnione (np. głębokość ma być większa, niż 30 m) niezbędne jest spełnienie wymagań Prawa geologicznego i górniczego, w tym sporządzenie projektu robót geologicznych.

Nie istnieje podstawa do tego, by organ administracji potwierdzał treść obowiązującego prawa. W opisanej sytuacji brak też podstaw do żądania zaświadczenia. „O wydanie zaświadczenia może ubiegać się jedynie osoba znajdująca się poza strukturą aparatu administracji publicznej. Organ administracji publicznej nie może domagać się od innego organu administracji wydania zaświadczenia dla celów prowadzonego przez siebie postępowania (por. W. Chróścielewski, Glosa do wyroku NSA z 19 kwietnia 2000 r., II SA/Gd 433/98, OSP 2001, nr 6, poz. 84)”. (M. Przybysz, Komentarz do art. 217. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. LEX 2021).

Nieporozumieniem jest natomiast odnoszenie tej problematyki do „terenu górniczego”. Ustawa jednoznacznie odnosi wspomniane rozwiązania do „obszaru górniczego” (art. 3 pkt 2a pr.g.g., art. 33 ust. 4 pkt 1 pr.wodn.).

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Nagminne jest wiercenie bez PRG studni o głębokości większej niż 30 m ppt. Jakie przepisy prawa określają dokładnie kary za wykonywanie robót geologicznych bez projektu w takim przypadku?

 

 Działalność wykonywana z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzanym bądź zgłaszanym projekcie robót geologicznych podlega opłacie dodatkowej określonej w art. 139 (zwł. ust. 3 pkt 2) pr.g.g. Właściwy w sprawie jest organ administracji geologicznej. Działalność wykonywana bez wymaganego (zatwierdzanego bądź podlegającego tylko zgłoszeniu) projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej określonej w art. 140 (zwł. ust. 3 pkt 2) pr.g.g. Właściwy w takiej sprawie jest organ nadzoru górniczego.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy pobór próbek wód podziemnych - zwykłych i uznanych za kopaliny (wody lecznicze, mineralne, termalne i solanki) po pompowaniu oczyszczającym jest również robotą geologiczną wymagającą projektu robót geologicznych i np. pozwolenia wodno-prawnego?

 

Pojęcie robót geologicznych wywodzi się z „prac geologicznych”. Te ostatnie mają charakter poznawczy (czynności w celu ustalenia budowy geologicznej kraju).  Skoro robotami geologicznymi są wykonywane w ramach prac geologicznych wszelkie czynności poniżej powierzchni terenu, tym samym wspomniane pompowanie w zasadzie jest elementem tych robót i wymaga projektu robót geologicznych, chyba że dane roboty geologiczne mogłyby być wykonywane bez projektu (np. art. 3 pkt 2a). Projekt nie jest również wymagany w razie pobierania próbek w ramach czynności kontrolnych wykonywanych przez organy administracji geologicznej (art. 153 ust. 1 pkt 7). Problemem może być pobieranie próbek po upływie czasu, na jako został zatwierdzony projekt. Jeżeli uznać je za czynności zaliczone do robót geologicznych, projekt byłby konieczny, a w razie jego braku organ nadzoru górniczego miałby obowiązek nałożenia opłaty podwyższonej. Jeżeli jednak uznać je za czynność bezpośrednio związaną z eksploatacją ujęcia, projekt byłby zbędny; byłaby to czynność mieszcząca się w ramach poboru wód. 

W zakresie uregulowanym przez Prawo geologiczne i górnicze przepisów Prawa wodnego ustawy nie stosuje się do:

1) poszukiwania i rozpoznawania wód podziemnych;

2) solanek, wód leczniczych oraz termalnych (art. 7 ust. 1 pkt 1-2 pr.wodn.).

Jeżeli przyjąć, że pompowanie oczyszczające jest elementem prac (robót) geologicznych, wykonywanie go nie wymaga spełnienia wymagań prawa wodnego. Podobnie należałoby przyjąć w odniesieniu do próbek pobieranych w ramach eksploatacji ujęcia. 

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Jakie działania należy podjąć aby zakończyć wykonywanie prac i robót geologicznych pod płaszczykiem badań geotechnicznych? Jak udowodnić, że na terenie zaprojektowanych robót geologicznych (a projekt robót geologicznych nie został zatwierdzony lub roboty są wykonywane poza zgłoszeniem) wykonywane są roboty geologiczne a nie geotechniczne? (jaki jest przepis prawny?)

 

Wedle art. 3 pkt 7 pr.g.g. jego rozwiązań „nie stosuje się do ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiekt w budowlanych bez wykonywania robót geologicznych”. Roboty geologiczne zdefiniowano w art. 6 ust. 1 pkt 11 pr.g.g. Podstawą ich wykonywania w zasadzie jest odpowiednio koncesja (na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin wymienionych w art. 10 ust. 1, na poszukiwanie  lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla) bądź projekt robót geologicznych (zatwierdzany bądź podlegający tylko zgłoszeniu). Wykonywanie robót geologicznych bez spełnienia opisanych wyżej wymagań uzasadnia podjęcie decyzji odpowiednio nakazującej wstrzymanie działalności, niezwłoczne usunięcie stwierdzonych naruszeń, a w razie potrzeby podjęcie czynności mających na celu doprowadzenie środowiska do należytego stanu (art. 159 i 160 pr.g.g.). Konsekwencją działalności wykonywanej bez wymaganej koncesji albo bez (zatwierdzanego bądź zgłaszanego projektu robót geologicznych) jest również obowiązek nałożenia opłaty podwyższonej (art. 140 pr.g.g.). Organ administracji geologicznej ma prawo kontroli i nadzoru nad działalnością stanowiącą przedmiot Prawa geologicznego i górniczego (art. 158). Dowodem w postępowaniu administracyjnym może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.).

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy podpis autora/autorów oraz inwestora powinien być również na ostatniej stronie projektu (części tekstowej czy części graficznej)? Czy podpis inwestora powinien być bezpośrednio w opracowaniu (strona tytułowa i ostatnia) czy wystarczy jego podpis na wniosku? Jaka jest podstawa prawna żądania podpisu inwestora na projekcie? Czy na projekcie robót geologicznych i na dokumentacji powinno znaleźć się stwierdzenie, że zostało zatwierdzone decyzją z dnia, nr + pieczęć z podpisem?

 

Przede wszystkim żaden przepis prawa nie wprowadza obowiązku podpisania projektu robót geologicznych przez inwestora. Sporządzenie takiego projektu jest pracą geologiczną, a w konsekwencji wymaga stosownych kwalifikacji zawodowych.  Rozporządzenie Ministra Środowiska  z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji (Dz. U. 2011 Nr 288, poz. 1696 ze zm.) przewiduje, że projekt podpisuje osoba posiadająca stwierdzone odpowiednie kwalifikacje do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi, wraz z podaniem numeru świadectwa stwierdzającego kwalifikacje, albo osoba posiadająca uznane odpowiednie kwalifikacje do wykonywania zawodów regulowanych w dziedzinie geologii, wraz z podaniem numeru decyzji w sprawie uznania kwalifikacji, albo osoba świadcząca usługi transgraniczne. (§ 6). Określenie „projekt podpisuje” oznacza, że „podpis” musi być zamieszczony na końcu tego dokumentu (pod pismem),  w istocie również na końcu każdego załącznika. Błędem jest zamieszczanie podpisu autora projektu wyłącznie na stronie tytułowej. W istocie wspomniany projekt jest bowiem załącznikiem do wniosku o jego zatwierdzenie. Taki wniosek podpisuje wnioskodawca (inwestor) bądź osoba działająca z jego upoważnienia. Ustawa wyraźnie odróżnia „wniosek” oraz „projekt robót geologicznych” (art. 79 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2).  

Decyzja zatwierdzająca projekt robót geologicznych w istocie jest oświadczeniem woli organu administracji geologicznej, którego treść musi być odniesiona do wspomnianego projektu. Niestety, przepisy milczą na ten temat. W oparciu o treść  decyzji zatwierdzającej przeważnie nie da się bowiem ustalić ani dokładnej lokalizacji zamierzonych robót, technologii ich wykonywania itd. Jedynym rozwiązaniem jest traktowanie wspomnianego projektu jako załącznika do decyzji zatwierdzającej. Wymaga to jednak wprowadzenia do tej ostatniej sformułowania typu „projekt opisanych robót geologicznych stanowi załącznik do niniejszej decyzji”, a w konsekwencji dokument zawierający taki projekt musi być opisany formułą typu „załącznik do decyzji ….…  z dnia ……. nr …….... w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych ….…., zawierający X stron” i zawierać podpis organu  administracji bądź osoby działającej z jego upoważnienia, a także pieczęć tego organu. W praktyce projekt jest dokumentem wielostronicowym, niezbędne jest więc  zamieszczenie takiej adnotacji (a co najmniej parafy) nawet na każdej stronie. Co prawda wymagania te nie wynikają z przepisów prawa, ale w istocie taki projekt (będąc odrębnym dokumentem) musi być traktowany tak samo, jak decyzja w sprawie jego zatwierdzenia. Co prawda wymagania te mogą być traktowane biurokratyczne, ale ich celem jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego. Jeżeli decyzja zatwierdzająca projekt nie odwoła się do załącznika, a ten ostatni nie odwoła się do decyzji, zawsze istnieje ryzyko że dokument którym legitymuje się np. wnioskodawca, nie będzie tym, który został zatwierdzony. Przedstawiona wyżej wykładnia zmierza do zwiększenia pewności obrotu prawnego.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Na jakiej podstawie wywodzi Pan, że wysyłanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania dopiero po uzupełnieniu wniosku o zatwierdzenie projektu jest błędem. Proszę o wyjaśnienie tej kwestii.

 

Postępowanie administracyjne zostaje wszczęte wraz ze złożeniem stosownego wniosku (np. o zatwierdzenie projektu robót  geologicznych). Nie ma przy tym znaczenia, czy wniosek spełnia wymagania, czy nie. Kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie przewiduje, że „postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony […]”. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji” (art. 61 § 1 i 3). Taki żądaniem jest natomiast wniosek. Ustawa nie wprowadza tu rozróżnienia na wniosek (żądanie) spełniający wymagania prawa i taki, który tych wymagań nie spełnia. Gdyby wszczęcie postępowania następowało dopiero w wyniku wniosku spełniającego wszystkie wymagania prawa, należałoby także przyjąć, że do czasu uzupełnienia braków postępowanie administracyjne się nie toczy, a w konsekwencji m.in. strony nie miałyby dostępu do akt sprawy. Ocena ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Do podstawowych obowiązków organów prowadzących postępowanie należy m.in. ustalenie, czy dany organ jest właściwy w sprawie, a nadto czy wniosek spełnia określone prawem wymagania. Dokonując tych ostatnich ustaleń organ prowadzi postępowanie wyjaśniające. Nie do rzadkości należą też sytuacje, w których braki wniosku zostaną ujawnione w ostatniej fazie postępowania wyjaśniającego, na krótko przed podjęciem decyzji.  Gdyby przyjąć, że postępowanie zostaje wszczęte dopiero w razie złożenia wniosku spełniającego wszystkie wymagania, pozbawiałoby to inne strony prawa do czynnego udziału w znacznej części postępowania.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Proszę o podanie przykładu projektu robót geologicznych, który wymaga decyzji środowiskowej. Czy decyzję środowiskową np. na wykonanie wierceń o głębokości powyżej 100 m należy dołączyć do projektu robót geologicznych ? Jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej powinniśmy jej żądać?

 

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019, poz. 1839) zalicza do nich niektóre niekoncesjonowane wiercenia, a więc prowadzone na podstawie projektu robót geologicznych (§ 3 ust. 1 pkt 43-45). W świetle ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2021, poz. 247 ze zm.) powinno to oznaczać, że elementem wniosku o zatwierdzenie projektu robót geologicznych (wymienionych w powołanym rozporządzeniu) jest decyzja środowiskowa, która może być poprzedzona oceną oddziaływania na środowisko. Tak jednak nie jest, co stanowi konsekwencję wadliwego wdrożenia  dyrektywy 2011/92 w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. Wymagania dyrektywy 2011/92 nie znalazły bowiem pełnego odzwierciedlenia we wspomnianej ustawie z dnia 3 października 2008 r. (projekt robót geologicznych nie jest wymieniony wśród decyzji, które muszą być poprzedzone decyzją środowiskową). Do czasu zmiany stanu prawnego oznacza to konieczność bezpośredniego stosowania dyrektywy; w konsekwencji decyzja środowiskowa powinna być wydana bezpośrednio na podstawie dyrektywy i wspomnianego rozporządzenia. Jeżeli organ administracji geologicznej uzna, że dane roboty geologiczne są przedsięwzięciem „mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko”, elementem wniosku o zatwierdzenie projektu robót geologicznych musi być decyzja środowiskowa. Jej treść jest wiążąca dla decyzji o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych, a jako podstawę prawną decyzji zatwierdzającej oprócz Prawa geologicznego i górniczego należy powołać dyrektywę 2011/92.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy wszystkie projekty robót geologicznych na Naturze 2000 wymagają decyzji środowiskowej?

 

Zależy to od charakteru tych robót. Roboty geologiczne zaliczone do kategorii przedsięwzięć „mogących znacząco oddziaływać na środowisko” wymagają decyzji środowiskowej bez względu na to, gdzie mają być wykonywane. Inaczej problem ten wygląda w odniesieniu do tzw. „oceny oddziaływania na Obszar Natura 2000” w rozumieniu art. 96 powołanej wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. Jej przedmiotem mogą być roboty geologiczne nie zaliczone do „przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko”, wykonywane poza obszarem Natura 2000 które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W praktyce o potrzebie takiej oceny rozstrzyga regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 96-101 cyt. ustawy).

Przedstawienie ograniczeń stanowiących konsekwencję utworzenia obszaru Natura 2000 wymaga niezwykle obszernego komentarza. Zasadą jest, że na obszarach Natura 2000 nie podlega ograniczeniu działalność gospodarcza, która nie oddziaływuje znacząco negatywnie na cele ochrony takich obszarów. O tym, czy mogą tam być dopuszczone przedsięwzięcia zaliczone do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przesądza decyzja środowiskowa. Realizacja innych przedsięwzięć nie podlega ograniczeniom (art. 34-36 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Dz. U. 2021, poz. 1098 ze zm.).

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy pobór próbek gruntów sondą ręczną lub mechaniczną na potrzeby analiz laboratoryjnych (geotechnicznych) i kartowania są robotą geologiczną i wymagają PRG?

 

W świetle definicji prac i robót geologicznych wszelkie czynności, które w ramach prac geologicznych są wykonywane poniżej powierzchni terenu, zaliczają się do robót geologicznych (art. 6 ust. 1 pkt 8 i 11 pr.g.g.). Nie ma znaczenia głębokość na jakiej są one wykonywane ani metoda ich wykonywania. W istocie przesądza o tym ustalenie, że dane czynności mają na celu ustalenie budowy geologicznej kraju.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

O tym czy mamy do czynienia z robota geologiczną nie decyduje wyłącznie sposób jej wykonywania ale także cel w którym jest ona wykonywana (np. nie każde wiercenie jest robotą geologiczną).

Wynika to z analizy treści definicji robót geologicznych i prac geologicznych zawartych w art. 6 ust. 1 pkt 8 i 11 ustawy z dnia 9 czerwca 211 r. Prawo geologiczne i górnicze.

Roboty geologiczne to  (wg art. 6 ust. 1 pkt 11) „wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych, a także likwidacja wyrobisk po tych czynnościach”. Z definicji tej wynika, że czynności zaliczane o robót geologicznych muszą się mieścić w pojęciu prac geologicznych i jednocześnie być wykonywane poniżej powierzchni terenu.

Prace geologiczne opisane są jako (wg art. 6 ust. 1 pkt 8) „projektowanie i wykonywanie badań oraz innych czynności, w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin, wód podziemnych oraz kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, określenia warunków hydrogeologicznych, geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub korzystania z wód podziemnych”. Definicja ta wskazuje, że wykonywana czynność nazywana może być robotą geologiczną jeżeli jej celem jest  „ustalenie budowy geologicznej kraju…..”.

Biorąc powyższe pod uwagę jeżeli pobór próbek gruntów sondą ręczną dokonywany jest poniżej powierzchni terenu i ma na celu sporządzanie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej jest robotą geologiczną (musi być wykonywany na podstawie zatwierdzonego projektu robót geologicznych).

Ten sam pobór prób wykonywany wyłącznie w celu ustalania geotechnicznych warunków posadawiania bez zamiaru sporządzania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, nie jest robotą geologiczną (nie musi być wykonywany na podstawie zatwierdzonego projektu robót geologicznych).

Opisana wyżej z interpretacja znajduje potwierdzenie w  treści art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 9 czerwca 211 r. Prawo geologiczne i górnicze, zgodnie z którym jej przepisów nie stosuje się do „ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych bez wykonywania robót geologicznych”.

 

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

Zgodnie z treścią art. 80 ust. 3 pr.g.g. stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne. Oczywiście wnioskodawcą może być osoba/podmiot, którzy nie są właścicielami (użytkownikami wieczystymi) nieruchomości w granicach której roboty te mają być wykonywane. Kto będzie więc stroną w postępowaniu o zatwierdzenie projektu robót geologicznych/lub jakie działania powinien podjąć organ, w celu prawidłowego ustalenia stron postępowania. Czy wystarczy żeby inwestor przedstawił informację że dysponuje prawem do nieruchomości (najmem, dzierżawą użyczeniem bądź innym prawem do nieruchomości). Czy brak zgody współwłaściciela nieruchomości może być przesłanką do sprzeciwu zgłoszenia PRG. Co jeśli strona nie zgadza się na wykonanie robót geologicznych na jej działce? Jaka jest procedura? Zawiadomienie (tylko inwestora czy również pozostałych stron) o sprzeciwie i odniesienie się do niego ? Na etapie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich dla rozbudowy drogi krajowej właściciel działki nie wyraził zgody na przeprowadzenie robót. Czy należy odmówić zatwierdzenia projektu? Art. 80 ust. 7 pr.g.g. nie przewiduje takiego przypadku.

 

Z art. 80 ust. 2 pr.g.g. wynika, że we wniosku o zatwierdzenie projektu robót geologicznych zamieszcza się informację o prawach, jakie przysługują wnioskodawcy do nieruchomości, w granicach której roboty te mają być wykonywane. Sądy administracyjne przyjmują, że brak takiego prawa (bo wnioskodawca oświadczył, że mu ono nie przysługuje) nie stanowi przeszkody do zatwierdzenia projektu  (wyroki WSA: prawomocny VI SA/Wa 1938/13  z 24 września 2015 r.; nieprawomocny II SA/Wr  683/18  z 23 listopada 2018 r.). Taka sytuacja w praktyce może jednak znacząco utrudnić podjęcie zamierzonych robót.

Wymagania dotyczące treści projektów robót geologicznych określają art. 79 pr.g.g. oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji (Dz. U. 2011 Nr 288, poz. 1696 ze zm.). Nie ma tam obowiązku przedstawienia informacji o wspomnianych prawach do nieruchomości. Rozwiązania te dotyczą także projektów podlegających wyłącznie zgłoszeniu. W świetle art. 85 ust. 3 pr.g.g. brak wspomnianego prawa czy też brak zgody właściciela nieruchomości nie może być przesłanką sprzeciwu. „Wykonywanie robót geologicznych na podstawie projektu robót geologicznych nie może naruszać praw właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości (art. 85b pr.g.g.). Brak zgody właściciela (użytkownika wieczystego) spowoduje natomiast, że wykonanie robót geologicznych nie będzie możliwe.

Taka sytuacja może jednak znacząco komplikować sytuację wnioskodawcy. Wprawdzie uzyskanie zgody właściciela nieruchomości dopiero po zatwierdzeniu projektu jest dopuszczalne, ale po pierwsze nigdy nie można mieć pewności że do tego dojdzie. Po drugie, jeżeli taka zgoda zostanie uzyskana po zatwierdzeniu projektu, automatycznie skraca się czas, w jakim mogą być wykonywane czynności objęte projektem. Żaden przepis kodeksu postępowania administracyjnego nie nakłada na organ orzekający w sprawie obowiązku zawiadamiania stron postępowania o ujawnieniu nowych okoliczności sprawy, w tym wpłynięciu nowych dokumentów. Strona postępowania (każda strona, nie tylko wnioskodawca) na każdym etapie postępowania ma prawo dostępu do akt sprawy (art. 73 k.p.a.). Nie ma jednak przeszkód, by organ zawiadomił stronę o takim sprzeciwie i wyznaczył jej termin do zajęcia stanowiska w sprawie (art. 50 k.p.a.).

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Z jakiego przepisu prawa wynika obowiązek wyłączenia organu gminy od wydania opinii do zatwierdzenia PRG w przypadku gdy wnioskodawcą jest na sama gmina ? Czy jeśli starosta otrzymuje zgłoszenie projektu robót geologicznych, a jest stroną postępowania, to również musi się wyłączyć, a cichą zgodę wyraża organ zastępczy ? Czy w jeżeli gmina jest wnioskodawcą i inwestorem to również opinię wydaje inny wójt ? Co jeżeli sprawa dotyczy ujęcia gminnego?

 

Sprawa jest sporna i nie posiada wyraźnej regulacji prawnej. Najłatwiej więc odwołać się do poglądów literatury i orzecznictwa. „Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia organu administracji od załatwienia sprawy nie pozwalają na przyjęcie poglądu o dopuszczalności wyłączenia organu od załatwienia sprawy ze względu na to, że organ ten rozstrzyga o swych prawach i obowiązkach lub o prawach i obowiązkach jednostki organizacyjnej, którą reprezentuje. Bardziej uzasadniony wydaje się natomiast pogląd o wyłączeniu wszystkich pracowników urzędu oraz osoby (osób) piastującej funkcję organu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, jeżeli pozostaje ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 25). Zdaniem WSA (prawomocny wyrok z 28 października 2008 r. , III SA/Łd 301/08) pozostawanie ze stroną - gminą w stosunku zatrudnienia, a ponadto sprawowanie funkcji organu wykonawczego gminy i pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, oznacza pozostawanie ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa i obowiązki gminy. Wójt nie może jednocześnie występować w imieniu gminy jako strona w tej sprawie i jako organ rozpoznający sprawę. Wyłącznie osoby wójta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładny do działania. Jako organ administracji publicznej staje się on niezdolny do załatwienia sprawy (art. 26 k.p.a.). W takim przypadku ma odpowiednie zastosowanie art. 26 § 2 k.p.a." Co prawda przesłanki stanowiska organu wykonawczego gminy opiniującego projekt robót geologicznych są zobiektywizowane (art. 80 ust. 5 w zw. z art. 7 pr.g.g.), to jednak zawsze istnieje ryzyko, że stanowisko wyrażone we własnej sprawie nie będzie dostatecznie obiektywne (art. 7 k.p.a.).

Chociaż „przyjęcie” projektu robót geologicznych podlegającego wyłącznie „zgłoszeniu” nie następuje w drodze decyzji, starosta – o ile stroną postępowania byłby powiat - również ulega wyłączeniu.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Jak interpretować Art. 176 Prawa wodnego mówiący, że na koronie wału oraz w obrębie 50 m od stopy wału nie wolno wykonywać m.in. dołów a Wody Polskie uważają, że otwory geologiczne są dołami? Czy zanim zatwierdzi się PRG należy żądać

 

Wspomniany art. 176 pr.wodn. zabrania wykonywania robót lub czynności wpływających na szczelność lub stabilność wałów przeciwpowodziowych, w tym:

przejeżdżania przez wały oraz wzdłuż wałów pojazdami lub konno oraz przepędzania zwierząt, z wyjątkiem miejsc do tego przeznaczonych,uprawy gruntu, sadzenia drzew lub krzewów na wałach oraz w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału,prowadzenia przez osoby nieuprawnione robót lub czynności ingerujących w konstrukcję wałów przeciwpowodziowych, w tym ich rozkopywania, uszkadzania darniny lub innych umocnień skarp i korony wałów, wbijania słupów i ustawiania znaków,wykonywania na wałach przeciwpowodziowych obiektów lub urządzeń niezwiązanych z nimi funkcjonalnie,wykonywania obiektów budowlanych, kopania studni, sadzawek, dołów oraz rowów w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału,lokalizowania cmentarzy w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału.

Wyliczenie to ma charakter wyłącznie przykładowy, o czym świadczy określenie „w tym”. Kluczowe znaczenie ma ustalenie istoty „robót lub innych czynności wpływających na szczelność lub stabilność wałów”. Zakaz ten ma zresztą charakter względny. Nie dotyczy on bowiem robót związanych z utrzymywaniem, odbudową, rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych, a także sytuacji, w których nie wpłynie to na szczelność lub stabilność wałów; właściwy organ Wód Polskich może wówczas zwolnić z opisanych wyżej zakazów.

Z punktu widzenia tematu powstaje pytanie, czy wiercenia (otwory geologiczne) powodują powstanie „dołów” w rozumieniu art. 176 pr.wodn. Żaden przepis prawa nie zawiera definicji „otworu geologicznego” oraz „dołu”. Językowo „dół” oznacza m.in.  „otwór lub zagłębienie w ziemi, nawierzchni, skale” (Słownik języka polskiego; sjp.pwn.pl. dostęp 15 grudnia 2021 r.), co obejmuje również otwory powstałe w wyniku wierceń. Wspomniany art. 176 nie określa bowiem żadnych parametrów opisanych w nim czynności ani też nie uzależnia wspomnianego zakazu od celu, dla jakiego takie „doły” miałyby być wykonywane. Problem w tym, że żaden przepis Prawa geologicznego i górniczego nie uzależnia zatwierdzenia projektu robót geologicznych od uzyskania decyzji, o której mowa w art. 176 Prawa wodnego, ani też nie uzależnia zatwierdzenia takiego projektu od uzgodnienia bądź od opinii organu administracji wodnej. Wiadomo natomiast, że przesłanką odmowy zatwierdzenia projektu robót geologicznych jest m.in. ustalenie, że zamierzone roboty m.in. naruszyłyby wymagania ochrony środowiska (art. 80 ust. 7 pkt 1 pr.g.g). Wspomniany art. 176 Prawa wodnego ewidentnie jest elementem prawnych wymagań ochrony środowiska. W konsekwencji organ administracji geologicznej ma  obowiązek odmowy zatwierdzenia projektu robót geologicznych mieszczących się w hipotezie art. 176 pr.wodn. W takiej sytuacji tylko właściwy organ Wód Polskich może, w drodze decyzji, zwolnić z zakazów określonych w art. 176 ust. 1 pkt 1-5 pr.wodn., w tym wykonywania wspomnianych ”dołów”. Brak natomiast podstaw by zakładać, że Prawo geologiczne i górnicze wyłącza w tym zakresie wymagania Prawa wodnego. Inaczej mówiąc Odrębnym problemem jest ocena racjonalności tych rozwiązań, zwłaszcza że wyniki badań hydrogeologicznych mogą stanowić podstawę decyzji zwalniającej z zakazów określonych w art. 176 ust. 1 pr.g.g. Nie sposób jednak zakładać, że wspomniane badania hydrogeologiczne mogłyby być wykonywane bez projektu robót geologicznych, w tym zatwierdzonego z uchybieniem wymaganiom art. 176 pr.wodn.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy przegłębienie otworu można legalnie założyć w projekcie robót geologicznych (np. w %) – w zależności od potrzeby dostosowania się do lokalnej budowy geologicznej i osiągnięcia celu robót geologicznych?

 

Nie ma przeszkód, by projekt robót geologicznych dopuszczał możliwość przekroczenia określonych nim parametrów, np. zezwalając w określonych okolicznościach na wiercenie o X% głębsze. Problem ten można też rozwiązać określając maksymalną (ale nieprzekraczalną) głębokość wiercenia, przewidując np., że nie może ona być większa niż wskazana wartość (określona „z zapasem”). Nie ma przeszkód by głębokość wiercenia była określana w oparciu o schemat: „nie mniej niż X m p.p.t., nie więcej, niż XX m p.p.t.).

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy brak zgłoszenia rozpoczęcia robót należy traktować jako niezgodność z prawem i stanowi podstawę odmowy zatwierdzenia projektu?

 

Kolejność powinna być następująca – najpierw zatwierdzenie projektu robót geologicznych, a dopiero po ostateczności decyzji zatwierdzającej (ew. nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności) następuje zgłoszenie zamiaru ich rozpoczęcia. Teoretycznie rzecz biorąc nie można wykluczyć zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót określonych decyzją (zatwierdzającą projekt) która nie jest jeszcze wykonalna, ale nigdy nie można wykluczyć jej zaskarżenia, a w konsekwencji uchylenia. Oczywiste jest również, że decyzja zatwierdzająca projekt robót geologicznych nie może powodować skutku wstecznego, czyli nie może sankcjonować robót wymagających projektu podlegającego zatwierdzeniu, ale wykonanych przed jego zatwierdzeniem. Uchybienie obowiązkowi zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót geologicznych jest natomiast wykroczeniem (art. 81 w zw. z art. 179 pkt 2 pr.g.g.).

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Prawo geologiczne i górnicze umożliwia m.in. sporządzenie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny bez wykonywania robót geologicznych np. na podstawie informacji geologicznej zawartej w innych dokumentacjach geologicznych. Taki przypadek może mieć miejsce gdy inwestor zamierza udokumentować złoże w kat. C1 pomiędzy dwoma lub trzema złożami wcześniej udokumentowanymi na podstawie wykonanych odwiertów – pomijany jest etap projektu robót geologicznych. Czy zatwierdzenie takiej dokumentacji jest możliwe w kontekście niewymagalności opinii władz samorządu gminnego, która jest wymagana na etapie zatwierdzania projektu robót oraz w kontekście art. 7 pr.g.g.?

 

Żaden przepis ustawy nie wymaga współdziałania (z innym wskazanym ustawą organem administracji) w postępowaniu zmierzającym do zatwierdzenia dokumentacji geologicznej. Nie ma przy tym znaczenia, czy informacje geologiczne stanowiące podstawę opracowania dokumentacji pozyskane zostały w wyniku samodzielnie wykonanych robót geologicznych, czy w inny sposób, np. w wyniku analizy danych historycznych. Sporządzenie dokumentacji geologicznej nie jest bowiem robota geologiczną.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy i w jaki sposób można dokumentować istniejące otwory (na potrzeby poboru wód) co do których brak informacji o terminie i sposobie ich powstania (brak projektu robót)?

 

Jeżeli nie istnieją żadne materiały historyczne dotyczące otworów wykonanych bez wymaganych projektów robót geologicznych, ich udokumentowanie (w tym ustalenie zasobów wód) bez wykonywania robót geologicznych jest niewykonalne. Jeżeli mają być wykonywane roboty geologiczne, niezbędny jest ich projekt.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy w dodatku rozliczeniowym do dokumentacji geologicznej złoża (objętym zadaniami starosty) sporządzanej na etapie wygaszenia koncesji na wydobywanie kopalin jest wymagane sporządzenie karty informacyjnej złoża, skoro przepis rozporządzenia (§ 8) w sprawie dokumentacji geologicznej złoża wskazuje jednoznacznie, że kartę taką sporządza dla złoża które będzie przedmiotem koncesji, cyt. „ Dokumentacja geologiczna złoża kopaliny, która może stanowić podstawę do ubiegania się o koncesję na wydobywanie kopalin ze złóż zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 22 ust. 2 ustawy składa się z ……..:1) części tekstowej zawierającej:…..a) kartę tytułową dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, której wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. W przypadku rozliczenia zasobów złoża (wygaszenie koncesji) zasoby złoża możliwe do wydobycia zostały wyeksploatowane i nie będzie stanowił podstawy o ubieganie się o koncesję. Nadmieniam, że w dodatku takim z reguły wnosi się o wykreślenie tego złoża z rejestru złóż prowadzonego przez PIG?

 

 Wspomniany § 8 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów (Dz. U. 2015, poz. 987) dotyczy wyłącznie dokumentacji geologicznych, które mogą stać się podstawą do ubiegania się o koncesję. W przypadku zakończenia eksploatacji złoża dokonuje się rozliczenia jego zasobów (§ 7 ust. 2.), co następuje w drodze sporządzenia i zatwierdzenia dodatku do dokumentacji geologicznej. Wzór kart informacyjnej dla dokumentacji innych, niż określonych w § 8, określa § 4 ust. 2 pkt 1 lit. d-e. Rozliczenie zasobów następuje w drodze dodatku do dokumentacji geologicznej, do zatwierdzania którego stosuje się art. 93 ust. 1-3 pr.g.g. (art. 93 ust. 4 pr.g.g.). Brak więc podstaw do pominięcia wspomnianej karty. Z objaśnień do jej wzoru wynika zresztą, że nie zawsze wszystkie rubryki karty muszą zostać wypełnione.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy negatywna opinia ze względu na to że jest wydana decyzja środowiskowa, która nie uwzględnia budowy studni jest podstawą do odmowy zatwierdzenia projektu robót?

 

Brak szczegółów (czyja opinia, w jakim trybie przedstawiona, o jaką decyzję środowiskową chodzi, czego dotyczy projekt itd.) powoduje, że udzielenie odpowiedzi na tak postawione pytanie nie jest możliwe. Co do zasady stanowisko wyrażone w opinii nie ma charakteru wiążącego. Jeżeli dla danego przedsięwzięcia wymagana jest decyzja środowiskowa, jej brak (odmowa) wyklucza możliwość podjęcia decyzji zezwalającej na realizacje przedsięwzięcia (np. zatwierdzenie projektu robót geologicznych).

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Jakie są kroki organu administracji geologicznej w odniesieniu do uchylonego art. 41 ust. 2 p.g.g.

 

Wspomniany przepis został oceniony przez Trybunał Konstytucyjny jako niezgodny z Konstytucją (wyrok z dnia 12 maja 2021 r., SK 19/15) i w konsekwencji utracił moc. Odpowiedź na pytanie, czy właściciel nieruchomości położonej w granicach odpowiednio projektowanego bądź istniejącego terenu górniczego jest stroną postępowania koncesyjnego, wymaga ustalenia, czy wynik postępowania dotyczy jego praw bądź obowiązków (art. 28 k.p.a.). Rozstrzygnięcie tej kwestii możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy konkretnego stanu faktycznego. Co prawda wspomniany art. 41 pr.g.g. dotyczy postępowania w sprawie koncesji, to jednak z mocy art. 80 ust. 3 p.g.g. znajduje również zastosowanie w postępowaniu dotyczącym projektu robót geologicznych. Inaczej mówiąc oznacza, że organ orzekający w sprawie zatwierdzenia wspomnianego projektu, kierując się przesłankami wynikającymi z art. 28 k.p.a., winien ustalić czy właściciele nieruchomości, w granicach których nie będą wykonywane roboty geologiczne, mają interes prawny w omawianym rozstrzygnięciu.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Jakie mogą być działania podjęte przez organ administracji geologicznej w przypadku stwierdzenia, że przedsiębiorca naruszył eksploatacją granice złoża i obszaru górniczego wkraczając na działkę sąsiednią? Przedsiębiorca przedłożył do zatwierdzenia dodatek do dokumentacji rozliczający złoże w jego udokumentowanych granicach. Czy organ może zażądać, w wyniku zmiany granic złoża przez przedsiębiorcę, zmiany dokumentacji geologicznej uwzględniając wydobyte zasoby w całości, w myśl art. 93 ust 5. pr.g.g. „W przypadku stwierdzenia istotnych różnic między dokumentacją geologiczną, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt 1–3, a stanem rzeczywistym, w tym warunkami zagospodarowania wód podziemnych, właściwy organ administracji geologicznej może, w drodze decyzji, nakazać zmianę dokumentacji geologicznej, a w razie potrzeby – wykonanie dodatkowych prac geologicznych. Decyzja ta określa termin przedłożenia dodatku do dokumentacji geologicznej”. Jednocześnie, jeśli do organu wpłynęła dokumentacja uwzględniająca wydobycie poza granicami udokumentowanego złoża (przedsiębiorca przyznał się do „poszerzenia” granic złoża i uwzględnił je w dokumentacji), to czy w świetle art. 93 ust. 3 pr.g.g. organ może zatwierdzić taką dokumentację. Podstawą zagadnienia jest formalne udokumentowanie zasobów wydobytych „z naruszeniem warunków koncesji”.

 

Wydobycie kopaliny prowadzone poza granicami obszaru górniczego i (udokumentowanego) złoża kopaliny jest traktowane jako prowadzone z rażącym naruszeniem warunków określonych w koncesji, a w konsekwencji zobowiązuje organ koncesyjny do orzeczenia nakazu wstrzymania działalności, a w razie potrzeby niezwłocznego usunięcia stwierdzonych uchybień (w tym podjęcia czynności mających na celu doprowadzenie środowiska do należytego stanu, art. 159 ust. 1 pkt 1 pr.g.g.) oraz wymierzenia opłaty dodatkowej (art. 139 ust. 1 pr.g.g.). Ocena, że wydobycie kopaliny wykraczające poza granice obszaru górniczego jest wydobyciem kopaliny z rażącym naruszeniem koncesji, jest aprobowana przez sądy administracyjne (zob. np. wyroki NSA: z dnia 23 lipca 2021 r., II GSK 1383/18; z dnia 9 sierpnia 2012 r., II GSK 1100/11). Dowodem w postępowaniu administracyjnym może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Wyliczenie tych środków dowodowych ma charakter wyłącznie przykładowy, a w konsekwencji organ administracji może oprzeć się również na innych dowodach. Z punktu widzenia tematu, jakim jest wydobycie kopaliny z rażącym naruszeniem koncesji, dowodami najczęściej mogą być informacje przedkładane w związku z wyliczeniem opłaty eksploatacyjnej, ewidencja zasobów złoża, informacje przedkładane przez inne organy administracji (np. przez organ nadzoru górniczego). Nie ma przeszkód, by takim dowodem były oględziny miejsca wydobycia oraz opinia powołanego w sprawie biegłego. Dowodem może też być dodatek rozliczeniowy.

Sytuacja polegająca na tym, że przedsiębiorca w dodatku rozliczeniowym uwzględnił zasoby wydobyte spoza obszaru górniczego i dotychczasowych granic udokumentowania w istocie zdaje się oznaczać przyznanie się do wydobycia z rażącym naruszeniem koncesji. Jeżeli nie są spełnione przesłanki określone w art. 9 ust. 3 pr.g.g., brak podstawy do odmowy zatwierdzenia wspomnianego dodatku. Teoretycznie rzecz biorąc nie można wykluczyć, że organ administracji geologicznej może wówczas nakazać zmianę dodatku oraz wykonanie dodatkowych prac geologicznych, musi jednak wykazać istotne różnice miedzy dodatkiem a rzeczywistością.

Dalsze odniesienie się do istoty sprawy wymaga dokładnej analizy stanu faktycznego, który w pytaniu przedstawiony został w sposób niejednoznaczny.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Jeśli dokumentacja geologiczna nie odpowiada wymaganiom prawa to czy organ od razu powinien odmówić jej zatwierdzenia czy wezwać wnioskodawcę do jego poprawy? Jeśli tak to na podstawie art. 50 czy art. 64 k.p.a. ? Czy w przypadku niezgodności dokumentacji geologicznej z prawem organ winien najpierw wezwać wnioskodawcę do poprawy opracowania i poprowadzić procedurę administracyjną (wezwanie, zawiadomienie itd.), czy może odmówić od razu zatwierdzenia uzasadniając w tej decyzji swoje stanowisko? Czy przy zatwierdzaniu dokumentacji stroną jest tylko wnioskodawca?

 

To zależy, jakie są to wady (braki) dokumentacji. Jeżeli są to braki formalne (np. pominięcie jakiejś informacji wymaganej prawem), należy wezwać w trybie art. 64 k.p.a. do ich usunięcia. Jeżeli są to braki materialne (czyli nieusuwalne, np. roboty geologiczne wykonano bez wymaganego projektu), należałoby wezwać do wyjaśnień (art. 50 k.p.a.) i najprawdopodobniej odmówić zatwierdzenia. W postępowaniu o zatwierdzenie dokumentacji geologicznej sądy administracyjne nie uznają interesu prawnego właścicieli nieruchomości ani gmin (chyba, że są wnioskodawcami, wyroki NSA z dnia 14 kwietnia 2021 r.,: II GSK 791/18 oraz II GSK 811/18) ani tych podmiotów, które mają prawo do informacji geologicznej (prawomocny wyrok WSA z 16 marca 2016 r., VI SA/Wa 2223/15). W praktyce jedyną stroną postępowania jest wnioskodawca.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy przepis o nakazie wykonania dodatku do dokumentacji geologicznej przy stwierdzeniu istotnych różnic miedzy stanem rzeczywistym a dokumentacją można wykorzystać przy egzekwowaniu wykonania dodatku rozliczającego złoże kopaliny?

 

Przesłanką nakazu określonego w art. 93 ust. 5 pr.g.g. jest „stwierdzenie istotnych różnic między dokumentacją geologiczną a stanem rzeczywistym”. Bez znaczenia jest, w jakiej sytuacji doszło do zaistnienia takiej różnicy. Ważne jest, że musi ona być „istotna” (co należy wykazać w decyzji podjętej na wspomnianej podstawie prawnej), a nadto dotyczyć już istniejącej (zatwierdzonej bądź przyjętej) dokumentacji geologicznej.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

Czy organ administracji geologicznej ma możliwość wszczęcia egzekucji administracyjnej w przypadku, gdy zobowiązany do przekazania innej dokumentacji geologicznej nie dopełni tego obowiązku?

 

Obowiązek przekazania dokumentacji „innej” wynika bezpośrednio z ustawy, a więc teoretycznie rzecz biorąc można domagać się wykonania go w drodze egzekucji administracyjnej. Bezspornie art. 93 ust. 8 pr.g.g. przewiduje, że „w terminie 6 miesięcy od dnia zakończenia prac” taką dokumentację należy przekazać właściwemu organowi administracji geologicznej. Źródłem wątpliwości jest określenie „od dnia zakończenia prac” (a nie „robót geologicznych”). Nawet gdyby określenie „prace” rozumieć jako „prace geologiczne”, w praktyce ustalenie (przez organ administracji geologicznej) dnia ich zakończenia jest co najmniej problematyczne. Dotyczy to również skuteczności środków egzekucyjnych (upomnienie, grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze na koszt zobowiązane).  W konsekwencji możliwość przymusowego wykonania omawianego obowiązku jest bardzo wątpliwa.

 

Odpowiedzi udzielił: prof. dr hab. Aleksander Lipiński; grudzień, 2021 r.

 

 

Czyli wykorzystanie archiwalnych otworów geotechnicznych w dokumentacji (poza wykonanymi otworami w ramach bieżącego PRG) jest błędem? A co z otworami z BDGI, z Atlasów G-I?

 

Błędem jest nie tyle wykorzystanie w treści dokumentacji geologicznej archiwalnych otworów geotechnicznych (z ustalania geotechnicznych warunków posada wiania obiektów budowlanych), co wykorzystywanie ich jako materiału przesądzającego o treści dokonanych w dokumentacji geologiczno-inżynierskiej ustaleń. Wymienione wyżej materiały stanowić mogą natomiast zdaniem autora uzupełnienie informacji i danych geologicznych pozyskanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 09 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.

Pamiętać należy, że w przypadku większości profili czy map geotechnicznych były one wykonywane jako czynności, do których nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (na podstawie jej art. 3 pkt 11). Ich projektanci i wykonawcy zakładali, że są to czynności w ramach ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych bez wykonywania robót geologicznych. W zaistniałej sytuacji brak podstaw prawnych do oceny wynikających z nich wniosków na podstawie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze (a tak byłoby w przypadku weryfikacji sporządzonej na ich podstawie dokumentacji geologicznej).

 

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

 

Jakie wymagania powinny spełniać dokumentacja geologiczna złoża przedkładana staroście? Czy tylko par. 8 rozporządzenia MŚ w sprawie dokumentacji geologicznych złoża ... czy również par. 2 i 4 tego rozporządzenia? Czy można zatwierdzić dokumentacje geologiczną, w której nie ma podstawowych informacji np. cel sporządzenia dokumentacji?

 

Dokumentacja geologiczna złoża kopaliny powinna spełniać wszystkie wymagana wynikające zarówno z treści ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze jak i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów.

Z treści dokumentacji powinno wynikać bezpośrednio lub pośrednio w jakim celu została ona sporządzona. Brak odpowiednich zapisów w tym zakresie może blokować możliwość jej zatwierdzenia. Będzie tak w sytuacji gdy nie jesteśmy w stanie ustalić czy mamy do czynienia z dokumentacją geologiczna złoża kopaliny czy dodatkiem do takiej dokumentacji. W przypadku wątpliwości co do prawidłowego wskazania celu sporządzenia dokumentacji geologicznej złoża kopaliny ocenić należy zgodność jej zapisów i wynikające z nich konkluzje z art. 89 ust. 1. Ewidentne braki w tym zakresie powinny skutkować  odmową zatwierdzenia dokumentacji na podstawie art. 93 ust. 3 (brak spełnienia wymogów prawa).

Zgodnie z przywołanym rozporządzeniem w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów dokumentacja geologiczna złoża kopaliny przedkładana do zatwierdzenia staroście musi spełniać wymagania opisane w jego § 8. Generalnie brak podstaw do żądania zawarcia w niej innych elementów wskazanych w cytowanym rozporządzeniu. Wyjątki od tej zasady wynikają z faktu, iż część zapisów w/w rozporządzenia ma charakter ogólny lub odnosi się do wszystkich typów dokumentacji. Jest tak w przypadku treści § 2 opisującego zasady ustalania granic złoża i zasady nadawania nazw złożom. W odniesieniu do pozostałej treści rozporządzenia (innej niż § 8) należy przyjąć zasadę zgodnie z którą należy posiłkować się jej zapisami dla prawidłowego przedstawienia elementów merytorycznych i technicznych wskazanych w § 8.

 

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 


 

Jakie kroki powinien podjąć organ, który zatwierdził prg. a nie otrzymał do zatwierdzenia dokumentacji?

 

Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze nie wskazują działań koniecznych do podjęcia, w przypadku nie przedłożenia przez inwestora dokumentacji geologicznej (sporządzonej na podstawie sfinansowanych przez niego prac geologicznych w tym robót geologicznych).

Jedyne wskazówki w tym zakresie, mają ogólny charakter i zawarto je w treści art. 158. Mówi on miedzy innymi o wykonywaniu przez organy administracji geologicznej takich zadań jak  „..kontrola i nadzór nad działalnością regulowaną ustawą w tym w zakresie …. sporządzania dokumentacji geologicznych”. Ustawa nie zawiera jednak przepisów umożliwiających przymuszenie do przedłożenia dokumentacji geologicznej.

Biorąc powyższe pod uwagę moim zdaniem możliwe jest jedynie podejmowanie w ramach działań o charakterze kontrolnych (na podstawie cytowanego art. 158) takich kroków jak sporządzane i kierowanie do podmiotu zobowiązanego do sporządzenia dokumentacji, pisemnych wystąpień o przedłożenie stosownych wyjaśnień (uzasadniających nieprzedłożenie dokumentacji geologicznej) oraz  wzywających do jej sporządzenia i przedłożenia.

 

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

 

Czy przegłębienie otworu można legalnie założyć w PRG (np. w %) – w zależności od potrzeby dostosowania się do lokalnej budowy geologicznej i osiągnięcia celu robót geologicznych?

 

Projekt robót geologicznych zgodnie z art. 79 ust. 2 pkt 4 z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze określa w szczególności (między innymi) „przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane roboty geologiczne”. Stąd moim zdaniem niedopuszczalne jest zakładanie w projekcie, że maksymalny zasięg rozpoznania wierceniami (czyli ich głębokość) zostanie ustalony w trakcie robót geologicznych przez geologa nadzorującego wiercenie. W tej sytuacji nie została do końca zdefiniowana maksymalna głębokość otworu, a tym samym przestrzeń, w której wykonywane będą roboty geologiczne. Niezależnie od tego dopuszczenie swobodnych korekt  głębokości wiercenia przez geologa nadzorującego wiercenie byłoby także sprzeczne z przepisami opisującymi zasady sporządzania dodatku do projektu robót geologicznych. 

Jeżeli jednak w projekcie robót geologicznych projektant wskaże maksymalną głębokość wiercenia, w tym przez wskazanie maksymalnej procentowej wartości „przegłębienia” (w odniesieniu do zakładanej głębokości) warunek określenia przestrzeni, w której wykonywane będą roboty geologiczne będzie zachowany. Moim zdaniem taki zapis o możliwym „przegłębieniu” (określający jednoznacznie jego wielkość) uznać należy za dopuszczalny (i projekt zatwierdzić).

 

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

 

Czy dokumentację geologiczną obejmując obszar pasa ochronnego wybrzeża należy uzgodnić projekt decyzji z Urzędem Morskim zgodnie z art.8 Pgg czy tylko projekt decyzji dot. projektu robót?

 

W treści art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze zapisano jednoznacznie, że „decyzje wydawane na podstawie ustawy, które dotyczą morskich wód wewnętrznych i morza terytorialnego oraz pasa nadbrzeżnego, wymagają uzgodnienia z dyrektorem właściwego urzędu morskiego”. Cytowany przepis nie różnicuje pod względem wymogu uzgodnienia decyzji wskazanych w ustawie Prawo geologiczne i górnicze. Sam w sobie daje podstawę do dokonania takiego uzgodnienia (nie są w tym celu wymagane dodatkowe odwołania do faktu potrzeby jego stosowania w innych przepisach ustawy). Konieczność omawianego uzgodnienia dotyczy zatem także decyzji  zatwierdzających dokumentacje geologiczne (wydawanych na podstawie art. 93 ust. 2).

 

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

 

Jakie wymagania powinien spełniać dodatek do dokumentacji geologicznej złoża przedkładany staroście? Czy tylko par. 7 rozporządzenia MŚ w sprawie dokumentacji geologicznych złoża ... czy również par. 4 tego rozporządzenia?

 

Sporządzając dodatek do dokumentacji geologicznej złoża kopaliny zatwierdzany przez starostę pamiętać należy, że dodatek ten dotyczy typu dokumentacji geologicznej złoża wcześniej przedkładanej do tego organu. Biorąc powyższe pod uwagę konieczne jest odpowiednie zastosowanie do sporządzania tego dodatku przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów.

Wymagania wobec dokumentacji geologicznej złoża przedkładanej staroście opisuje § 8 w/w rozporządzenia. Stosując zatem przepisy o sporządzeniu dodatku zapisujemy w nim zmiany zawartości dokumentacji geologicznej złoża kopaliny określonej w § 8. Pamiętać należy, że według wskazań § 7 cytowanego rozporządzenia uwzględnienia w treści dodatku wymagają między innymi uzyskane w trakcie eksploatacji złoża wyniki prac geologicznych, dane dokumentacji mierniczo-geologicznej.

W praktyce mogą pojawić się kłopoty kłopot z poprawnym opisem wszystkich zmian w dokumentacji ze względu na jej zeschematyzowaną treść (wynikającą z § 8). W takiej sytuacji należy dodać do treści dodatku odpowiedni opis do jego części tekstowej i ewentualnie dodatkowe załączniki (moim zdaniem taki opis powinien być w każdym dodatku ale niestety nie wynika to jednoznacznie  z przepisów). Należy stosować przy tym zasadę wskazaną w § 7 ust. 3 zgodnie z którą „W  dodatku do dokumentacji geologicznej złoża kopaliny zamieszcza się materiały, które dokumentują powstałe zmiany w części tekstowej, tabelarycznej i graficznej, rozliczenie zasobów złoża kopaliny oraz wyjaśnienie stwierdzonych różnic w wielkości dokumentowanych zasobów”.

 

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

 

Proszę o przykłady z Pana doświadczenia (jako geologa powiatowego) kiedy Pan zasięgał opinii biegłego?

 

O ile w dowolnym postępowaniu administracyjnym wskazane jest zasięgniecie opinii biegłego do jego powołania stosować należy przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Kpa).

Możliwość wykorzystania opinii biegłego jako dowodu w sprawie wynika wprost z treści art. 75 § 1 i art. 84 § 1 Kpa. Powołanie biegłego powinno następować postanowieniem o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego. Dostępne wzory wskazują na powołanie się w tej sytuacji na art. 77 § 1 i art. 84 § 1 Kpa. Postanowienie należy doręczyć biegłemu i stronom postepowania. Koszty opinii biegłego to niestety koszty organu administracji prowadzącego postępowanie. Wyjątek stanowią sytuacje opisane w treści art. 262 ust. 1 Kpa

Autor niniejszego opinii stosował w przeszłości powołanie biegłego w sprawach dotyczących  opłaty z tytułu nielegalnej eksploatacji kopaliny oraz „przyjmowania” dokumentacji hydrogeologicznych związanych z funkcjonowaniem podziemnych zakładów górniczych (nie objętych kiedyś właściwego ministra i marszałka województwa). Powoływanie biegłych stosują obecnie dość powszechnie urzędy starostw w sprawach dotyczących ochrony środowiska.

Zasadą uznania, że opinia taka jest wymagana jest konieczność posiadania specjalistycznej wiedzy dla oceny materiału dowodowego. W odniesieniu do treści dokumentacji geologicznych przykładem może być  zawarcie ich treści oceny skomplikowanych zjawiska czy budowy geologiczna. Potrzeba może także wynikać z pojawienia się sprzecznych interesów stron.

 

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

 

Jakie kroki powinien podjąć urząd po odmowie zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej z uwagi na fakt niezgłoszenia zamiaru rozpoczęcia dokumentowanych robót geologicznych?

 

Stwierdzenie nie dokonania zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót geologicznych, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, daje podstawę do zastosowania jej art. 179. Zgodnie z tym przepisem czyn taki podlega karze grzywny. Jest on kwalifikowany jako wykroczenie. Zastosowanie mają przepisy ustaw z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń oraz z dnia 24 sierpnia 2001 Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Moim zdaniem rozważyć należy możliwość zastosowania art. 41 Kodeksu wykroczeń, zgodnie z którym „W stosunku do sprawcy czynu można poprzestać na zastosowaniu pouczenia, zwróceniu uwagi, ostrzeżeniu lub na zastosowaniu innych środków oddziaływania wychowawczego”. Do każdej sprawy podchodzić jednak należy indywidualnie.

Alternatywą jest wystąpienie o ukaranie do właściwego sądu rejonowego. Wątpliwości należy rozstrzygać w porozumieniu z radcą prawnym swojego urzędu.

 

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

 

Czy sprawdzając dokumentacje geolog inż. dot. posadowienia budynku to należy brać pod uwagę § 19, czy też § 21 rozp. MŚ w spr. dok. hydrolog. i geolog. inż.?

 

Dokumentacja geologiczno-inżynierska sporządzana w związku z planowanym posadowieniem obiektu budowlanego innego niż obiekty budownictwa wodnego i obiektów budowlanych inwestycji liniowych (np. budynku mieszkalnego) musi spełniać wszystkie wymagania opisane zarówno w § 19 jak i § 21 ( a także odpowiednio § 2 i § 4) rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. W treści przywołanego rozporządzenia (jak i ustawy Prawo geologiczne i górnicze) brak przepisów umożliwiających odstępstwa w pełnego spełnienia wymogów w/w przepisów.

 

 Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

 

Pytanie dotyczące interpretacji rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, a ściśle paragrafu 21 ust 1 pkt 11 tj. opisu zjawisk i procesów geodynamicznych występujących w miejscu lokalizacji projektowanego obiektu budowlanego i jego sąsiedztwie oraz oceny wielkości ich wpływu na projektowany obiekt budowlany.

Pytanie dotyczące interpretacji rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, a ściśle paragrafu 21 ust 1 pkt 11 tj. opisu zjawisk i procesów geodynamicznych występujących w miejscu lokalizacji projektowanego obiektu budowlanego i jego sąsiedztwie oraz oceny wielkości ich wpływu na projektowany obiekt budowlany. Jakie informacje geolog powinien uwzględnić w tym punkcie, gdy projektowany jest obiekt na hałdzie pogórniczej (teren antropogeniczny, wysokość ok. 20 m) ? Czy już na etapie projektu powinny zostać zaprojektowane konkretne roboty geologiczne, aby powyższy wymóg z rozporządzenia został należycie uwzględniony w dokumentacji? Zgodnie z bazą SOPO teren hałdy nie obszaru osuwiska, ani do terenu zagrożonego ruchami masowymi.

 

Zwrócić należy uwagę że cytowany przepis (§ 21 ust. 1 pkt 11) brzmi „opis zjawisk i procesów geodynamicznych oraz antropogenicznych występujących w miejscu lokalizacji projektowanego obiektu budowlanego i jego sąsiedztwie oraz ocenę wielkości ich wpływu na projektowany obiekt budowlany i kartę rejestracyjną osuwiska lub kartę rejestracyjną terenu zagrożonego ruchami masowymi ziemi, o których mowa w przepisach w sprawie informacji dotyczących ruchów masowych ziemi – jeżeli zostały opracowane”.

Takie sformułowanie treści w/w przepisu wskazuje, że obok opisu zjawisk geodynamicznych istnieje także konieczność przedstawienia opisu procesów i zjawisk antropogenicznych (o ile oczywiście takie występują czy mogą wystąpić). Do procesów i zjawisk antropogenicznych moim zdaniem zaliczyć należy ruchy gruntu nasypowego z jakiego jest zbudowana hałda. W praktyce będą to zjawiska analogiczne do procesów geodynamicznych występujących w naturalnym podłożu.

W sytuacji projektowania obiektu budowlanego na terenie hałdy geolog dokumentujący powinien sporządzając projekt robót geologicznych zawrzeć w nim zakres badań uwzględniający nietypowy charakter podłoża budowlanego oraz samego obiektu hałdy. W praktyce konieczne jest zazwyczaj dokładniejsze rozpoznanie podłoża wierceniami i sondowaniami lub też stosowanie dodatkowo innych metod badawczych. Pamiętać przy tym trzeba, że ich wyniki umożliwić mają zazwyczaj poza oceną nośności podłoża ocenę stabilności skarp, jednorodności podłoża, możliwości powstawania osunięć, uplastycznienia czy wyciskania nagromadzonego na hałdzie materiału odpadowego.”

 

 Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

 

Czy można zatwierdzić DG wykonaną tylko na podstawie materiałów archiwalnych (dawnych DG), bez PRG?

Z analizy treści ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze a w szczególności jej art. 88 ust. 1 wynika, że w dokumentacja geologiczna to dokument, w którym przedstawia się wyniki prac geologicznych (wraz z ich interpretacją, określeniem stopnia osiągnięcia zamierzonego celu wraz z uzasadnieniem). Zwrócić należy uwagę, że cytowany przepis mówi o wynikach prac geologicznych a nie robót geologicznych, które są jedynie formą tych prac (wg art. 6 ust. 1 pkt 11).

Z kolei definicja prac geologicznych opisuje je jako (w art. 6 ust. 1 pkt 8) „projektowanie i wykonywanie badań oraz innych czynności, w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin, wód podziemnych oraz kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, określenia warunków hydrogeologicznych, geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub korzystania z wód podziemnych”.

Definicja ta wyraźnie obejmuje nie tylko „badania” ale także „inne czynności” a warunkiem uznania że mamy do czynienia z pracami geologicznymi jest ich cel (opisany w definicji).

Uwzględniając powyższe moim zdaniem brak przeszkód by uznać, że dopuszczalne jest sporządzenie dokumentacji geologicznej w oparciu o analizę dostępnych archiwalnych informacji geologicznych (w tym zawartości innych dokumentacji geologicznych i map geologicznych). Analizę taką moim zdaniem uznać można za „inne czynności” zaliczane do prac geologicznych.

Akceptacja powyższego postępowania nie zwalnia oczywiście dokumentatora ze spełnienia wymagań dotyczących zawartości sporządzanej dokumentacji geologicznej, co często ze względu na braki dostępnych danych archiwalnych wymusza wykonywanie robót geologicznych i sporządzanie projektu robót geologicznych).

 

 Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.

Czy mapa geośrodowiskowa (MGśP) jest aktualizowana?

Tak – od połowy 2020 r. kontynuacja zadania MGśP – MGśP (III) polega na utrzymaniu bieżącej aktualności danych geośrodowiskowych i generowaniu map na ich podstawie dla kierowanych do NAG zamówień. Mapy arkuszowe wykonane w edycji 2012-2019 MGśP (II) traktowane są jako mapy poglądowe i podstawowe. W obecnie składanych zamówieniach można zaznaczać, ze wnioskuje się o mapę geośrodowiskową dla zadanego obszaru np: arkusz/sze, gmina, powiat, województwo wygenerowana na podstawie aktualnych danych edycji MGśP (III).

 Odpowiedzi udzieliła: dr Olimpia Kozłowska; wrzesień, 2021 r.

 

 

Ile egzemplarzy oryginalnych map obszaru i terenu górniczego przekazanych przez wnioskodawcę razem z wnioskiem o koncesję, należy przesłać do ROG?

 

Mapy obszaru i terenu górniczego przesyłane do ROG, przekazywane są wg. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 października 2014 r. w sprawie rejestru obszarów górniczych i zamkniętych podziemnych składowisk dwutlenku węgla (Dz.U. 2014 poz. 1469) do:

  • przedsiębiorcy – 1 egz.

  • właściwego miejscowo organu koncesyjnego (jest to organ wydający decyzję do której mapa jest załącznikiem ) – 1 egz.

  • organu nadzoru górniczego – 1 egz.

  • gminy (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) – 1 egz.

 Jeden egzemplarz mapy pozostaje w archiwum rejestru.

 

Zatem podstawowy komplet map to 5 egzemplarzy. Jeżeli obszar górniczy zlokalizowany jest w kilku gminach lub koncesja została udzielona większej liczbie użytkowników należy przesłać do ROG odpowiednio więcej egzemplarzy map.

  Odpowiedzi udzieliła: mgr Elwira Drążek; wrzesień, 2021 r.

 

  

Czy jeśli, jako wojewódzkie archiwum geologiczne zwracamy się z prośbą do PIG-PIB np. o przesłanie brakującej decyzji lub brakującej dokumentacji geologicznej, musimy wypisywać wniosek o udostępnienie informacji? Czy wystarczy pismo przewodnie?

 Wystarczy pismo przewodnie.

 Odpowiedzi udzielił: mgr Michał Sokołowski; październik, 2021 r.

 

  

Czy konieczne jest sporządzenie projektu robót geologicznych na wykonanie otworu eksploatacyjnego (studni) o głębokości 30 m dla jednostki samorządowej i podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą? Czy zasadne są tutaj przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 2021 poz. 1420)?

Czy konieczne jest sporządzenie projektu robót geologicznych na wykonanie otworu eksploatacyjnego (studni) o głębokości 30 m dla jednostki samorządowej i podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą? Czy zasadne są tutaj przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 2021 poz. 1420)?

Art. 3. Ustawy nie stosuje się do: 1) korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami; 2a) wykonywania wkopów oraz otworów wiertniczych o głębokości do 30 m w celu wykonywania ujęć wód podziemnych na potrzeby poboru wód podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę poza obszarami górniczymi utworzonymi w celu wykonywania działalności metodą otworów wiertniczych, Ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2021 poz. 624) Art. 33. 1. Właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. Art.33. 3. Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego. Jeśli tak, to do jakich celów może być pobierana woda z odwierconej studni?

Odpowiadając na pytanie należy zwrócić uwagę, że cytowany przepis art. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze nie mówią nic o korzystaniu z wód w aspekcie wykonywania studni. Pojęcie korzystania z wód (zwykłego lub powszechnego ewentualnie pojęcie usług wodnych) może pojawić się dopiero w związku z legalizacją poboru wody na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2a dla wyłączenia stosowania przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze istotne są przesłanki obejmujące: głębokość otworu wiertniczego (do 30 m), deklarowany pobór (nie większy niż 5m3 na dobę) i położenie poza obszarami górniczymi dla działalności metodą otworów wiertniczych). Omawiany przepis pomija ocenę czy pobierana woda wykorzystana będzie na cele gospodarcze czy dl realizacji zadań (przedsięwzięć) przez samorządy.

Biorąc powyższe pod uwagę nie jest istotne kto wykonywał będzie otwór badawczy. Jeżeli podmiot przekracza wskazane wyżej warunki (wystarczy że dotyczy to jednego z nich) uznać trzeba, że istnieją podstawy do żądania sporządzenia projektu robót geologicznych a w związku z tym stosownej dokumentacji wynikowej (ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych lub „innej”).

Odrębną kwestą jest czy dla opisanego wyżej ujęcia będzie wymagane uzyskanie odpowiednich pozwoleń wodnoprawnych (przede wszystkim na wykonanie urządzenia wodnego w postaci studni oraz na pobór wód podziemnych). Będzie to wynikiem zastosowania odpowiednio przepisów art. 35 ust. 3 pkt 1, art. 389 pkt 1 i 6 oraz art. 395 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Wynika z tego, że fakt legalizacji robót geologicznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, w niektórych przypadkach nie będzie skutkował koniecznością uzyskania pozwoleń wodnoprawnych.

Odpowiedzi udzielił: mgr Mariusz Dyka; październik, 2021 r.


  

Który organ jest właściwy do zatwierdzenia PRG na wykonanie indywidualnej studni, której przewidywane zasoby nie przekraczają 50 m3/h, jeśli projektowane ujęcie zlokalizowane jest w obszarze zasobowym ujęcia „X”, dla którego zasoby eksploatacyjne zostały ustalone na poziomie 900 m3/h.

Organem właściwym jest starosta. Żaden przepis NIE zabrania wykonywania robót geologicznych w wyznaczonym obszarze zasobowym innego ujęcia i nie wskazuje kto jest właściwym organem w takich sprawach.

Nawet jeśli jesteśmy w obszarze zasobowym innego ujęcia, gdzie ustalone zasoby eksploatacyjne przekraczają 50 m3/h?

Tak. Literalne zapisy art. 161 ust, 2 pkt. 2: „Do starosty należą sprawy związane z zatwierdzaniem Prg (…) dotyczące ujęć wód podziemnych, których przewidywane (…) zasoby nie przekraczają 50 m3/h”

 

 Odpowiedzi udzielił: dr Marek Kachnic; październik, 2021 r.

 

  

Czy dokumentowanie kolejnych indywidualnych ujęć zasobów wód podziemnych na obszarze wcześniej udokumentowanego innego ujęcia z własnymi zasobami nie jest zawyżaniem dostępnych zasobów eksploatacyjnych? Czy w takiej sytuacji nie powinny być sporządzane dodatki do wcześniejszej dokumentacji hydrogeologicznej?

Takie przypadki są dość trudne i uzależnione od konkretnej sytuacji lokalnej. Możliwe, że na etapie zatwierdzania „Dokumentacji…” stroną postępowania powinien być użytkownik tego "dużego ujęcia" (jeżeli organ uzna że użytkownik ujęcia ma interes prawny - czyli zgodnie z art. 28 Kpa,).

 Odpowiedzi udzielił: dr Marek Kachnic; październik, 2021 r.