document Komunikat o bieżącej sytuacji hydrogeologicznej w okresie od 1.03 do 31.03 2026 r. New

Niniejszy komunikat o bieżącej sytuacji hydrogeologicznej przedstawia analizę:
 - położenia zwierciadła wód podziemnych
 - stanu rezerw zasobów zmiennych wód podziemnych
 - stanu zagrożenia niżówką hydrogeologiczną w pierwszym poziomie wodonośnym
Analiza obejmuje obszar kraju w okresie od 1.03 do 31.03.2026 r.

W marcu bieżącego roku na przeważającym obszarze kraju nastąpił wzrost średniego poziomu wód podziemnych w pierwszym poziomie wodonośnym w odniesieniu do średniego stanu z poprzedniego miesiąca. Wyższe stany wód podziemnych zaobserwowano w około 78% analizowanych punktów obserwacyjnych. Obniżenie średniego poziomu zwierciadła wód podziemnych stwierdzono w tym czasie w około 17% punktów obserwacyjnych. W ponad 5% analizowanych punktów obserwacyjnych średni poziom wód podziemnych pierwszego poziomu wodonośnego pozostał bez zmian względem średniego stanu z poprzedniego miesiąca.

Wielkość rezerw zasobów zmiennych wód podziemnych w poziomach wodonośnych o zwierciadle swobodnym, na większości obszaru Polski, utrzymywała się na poziomie zapewniającym bezpieczeństwo zaopatrzenia ludności w wodę. Zagrożenia stanu tych rezerw wystąpiły w około 6% analizowanych punktów obserwacyjnych, głównie we wschodniej części kraju, a lokalnie także w centrum i w północno-zachodnich regionach Polski. W tej grupie około 3% stanowiły punkty, w których poziom wód podziemnych wskazywał na brak rezerw zasobów zmiennych w odniesieniu do najniższego położenia zwierciadła wody z poprzednich lat.

Na części terytorium Polski utrzymywał się stan zagrożenia hydrogeologicznego, wynikający z położenia zwierciadła wód podziemnych poniżej granicy stanu niskiego ostrzegawczego (SNO). Regionalna niżówka hydrogeologiczna obejmowała części województw: łódzkiego, mazowieckiego, podlaskiego oraz świętokrzyskiego, pomorskiego i zachodniopomorskiego. Lokalnie zjawisko niżówki odnotowano także w województwach: kujawsko-pomorskim, wielkopolskim, mazowieckim, lubelskim, podlaskim dolnośląskim, śląskim, podkarpackim, warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim.

  Analiza została opracowana na podstawie interpretacji zebranych wyników pomiarów w wytypowanych punktach sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych PIG-PIB, przy uwzględnieniu dla poszczególnych punktów obserwacyjnych następujących wartości charakterystycznych:
 - najniższej głębokości położenia zwierciadła wody z wielolecia (NNG),
 - średniej głębokości położenia zwierciadła wody z wielolecia (SSG),
 - średniej z najniższych rocznych głębokości położenia zwierciadła wody podziemnej z wielolecia (SNG),
 - wartości granicznej dla wystąpienia zjawiska niżówki hydrogeologicznej, przyjętej na poziomie stanu niskiego ostrzegawczego (SNO),
 - wyznaczonego z najniższych rocznych stanów położenia zwierciadła wody charakteryzujących się wartościami niższymi od wartości SNG,
 - średniej głębokości położenia zwierciadła wody podziemnej (AG) z okresu od 1 do 31 marca 2026 r.

1. Zmiany położenia zwierciadła wód podziemnych

Analiza zmian położenia swobodnego zwierciadła wód podziemnych w odniesieniu do poprzedniego okresu obserwacji została wykonana na podstawie wyników pomiarów przeprowadzonych w 201, rozmieszczonych na obszarze całego kraju, reprezentatywnych punktach sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych ujmujących pierwszy poziom wodonośny (ppw).

W marcu br. na przeważającym obszarze Polski średni poziom wód podziemnych w pierwszym poziomie wodonośnym był wyższy niż w lutym bieżącego roku. Wskazuje to na wyraźną poprawę sytuacji hydrogeologicznej na obszarze kraju. Obniżenia poziomu zwierciadła wód podziemnych najliczniej rejestrowano w tym czasie w zachodniej i południowej części kraju. Wahania swobodnego zwierciadła wód podziemnych w analizowanym okresie były niewielkie.

W ponad 5% analizowanych punktów obserwacyjnych średni poziom wód podziemnych pierwszego poziomu wodonośnego nie uległ zmianie w porównaniu z poprzednim miesiącem Zmiany położenia zwierciadła wody podziemnej na obszarze kraju w punktach sieci obserwacyjno-badawczej objętych analizą przedstawiono na ryc. 1.

Ryc.1. Zmiana położenia zwierciadła wody podziemnej w objętych analizą punktach sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych w marcu 2026 r.

2. Zmiany zasobów wód podziemnych

W marcu bieżącego roku stan rezerw zasobów zmiennych wód podziemnych pozostawał na poziomie zbliżonym do notowanego w poprzednim miesiącu i nie stanowił zagrożenia dla zaopatrzenia ludności w wodę.

W większości analizowanych punktów obserwacyjnych (ponad 94%, tj. o 1% więcej niż w poprzednim miesiącu) średni poziom wód podziemnych w pierwszym poziomie wodonośnym wskazywał na brak zagrożenia stanu rezerw zasobów w odniesieniu do najniższego rocznego poziomu zwierciadła wód podziemnych z okresu wielolecia (NNG). Zagrożenie dla użytkowania wód podziemnych wynikające z ich niskiego poziomu stwierdzono w około 6% analizowanych punktów obserwacyjnych (spadek o 1% w porównaniu z poprzednim miesiącem). Zagrożenie to nadal występowało głównie we wschodniej części kraju, a lokalnie także w centrum i w północno-zachodnich regionach Polski. W tej grupie około 3% stanowiły punkty, w których średni miesięczny poziom wód podziemnych wskazywał na brak rezerw zasobów zmiennych w odniesieniu do granicy stanu NNG. Brak rezerw zasobów wód podziemnych został odnotowany w miejscowościach: Kazimierki (województwo mazowieckie) oraz Lipsk, Waliły i Wólka Terechowska (województwo podlaskie), a także Okole (województwo zachodniopomorskie) (Ryc. 2).

Ryc. 2. Poziom rezerw zasobów wód podziemnych w marcu 2026 r. w objętych analizą punktach sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych.

3. Występowanie zagrożeń dla wód podziemnych

W marcu br. na części obszaru Polski utrzymywał się stan zagrożenia hydrogeologicznego spowodowany położeniem zwierciadła wód podziemnych poniżej granicy stanu niskiego ostrzegawczego (SNO), przy czym dotyczy to znacznie mniejszego obszaru niż w poprzednim miesiącu. W omawianym okresie regionalna niżówka hydrogeologiczna obejmowała niewielkie obszary województw: łódzkiego, mazowieckiego, podlaskiego oraz świętokrzyskiego, pomorskiego i zachodniopomorskiego. Na obszarach województw kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego, w północnej, centralnej i wschodniej części województwa mazowieckiego, w północnej i południowej części województwa lubelskiego oraz na północy i południu Podlasia zjawisko to zmniejszyło swe rozprzestrzenienie i odnotowywane było tylko lokalnie. Lokalne wystąpienia niżówki rejestrowane były w marcu również na obszarach województw dolnośląskiego, śląskiego, podkarpackiego, warmińsko-mazurskiego i zachodniopomorskiego.

W marcu bieżącego roku położenie zwierciadła wód podziemnych poniżej granicy stanu SNO odnotowano w 24 punktach obserwacyjnych, co stanowi niespełna 13% analizowanych punktów. W porównaniu z poprzednim miesiącem oznacza to spadek o 6 punktów procentowych.

W 39 punktach obserwacyjnych (ponad 20%) swobodny poziom wód podziemnych w pierwszym poziomie wodonośnym utrzymywał się w strefie między granicami stanów SNO i SNG. Oznacza to, że na tych obszarach, przy utrzymujących się niekorzystnych warunkach meteorologicznych – zwłaszcza w przypadku braku lub przy niewielkich opadach atmosferycznych – istnieje wysokie prawdopodobieństwo dalszego obniżenia się poziomu wód podziemnych, a w konsekwencji wystąpienia niżówki hydrogeologicznej.

W 127 punktach obserwacyjnych, co odpowiada około 67% wszystkich analizowanych punktów i jest wartością o 8 punktów procentowych wyższą niż w lutym bieżącego roku, swobodne zwierciadło wód podziemnych znajdowało się powyżej wartości średniej z najniższych rocznych głębokości (SNG).

.

Zmiany w rozprzestrzenieniu niżówki hydrogeologicznej w lutym, w odniesieniu do stanu ze stycznia br., przedstawiono na ryc 3.

Ryc. 3. Ocena zagrożenia niżówką hydrogeologiczną w marcu 2026 r.