W dniach 17-19 czerwca 2026 roku Kraków i Bochnia stały się geologiczną stolicą Polski. To właśnie tutaj odbył się finał XXVII edycji Ogólnopolskiego Konkursu Geologiczno-Środowiskowego „Nasza Ziemia – środowisko przyrodnicze wczoraj, dziś i jutro”. Gospodarzem wydarzenia był Oddział Karpacki Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego, a motywem przewodnim tegorocznej edycji była „Sól Ziemi”.

Do konkursu zgłoszono 1764 prace z całego kraju. Wśród nich znalazło się 1394 prac plastycznych, 162 projekty uczniów szkół podstawowych i 209 projektów ze szkół ponadpodstawowych. Łącznie udział w konkursie wzięło 455 szkół z całej Polski.

Finał rozpoczął się 17 czerwca 2026 r. od spotkania integracyjnego w Krakowie. Był czas na rozmowy, poznawanie się i wspólny spacer wzdłuż bulwarów wiślanych zakończony pamiątkowym zdjęciem przy Smoku Wawelskim oraz kolacją na barce zacumowanej u stóp Wawelu.

  

Kolejnego dnia uczestnicy zmierzyli się z turniejami wiedzy geologicznej, które odbyły się w siedzibie Oddziału Karpackiego PIG-PIB w Krakowie. Uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych rozwiązywali testy konkursowe, walcząc nie tylko o tytuły laureatów, ale także o cenne nagrody. Dla uczestników ze szkół ponadpodstawowych stawką były również indeksy na Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział Geografii i Geologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego, Wydział Nauk o Ziemi i Kształtowania Środowiska we Wrocławiu oraz dodatkowe punkty rekrutacyjne na Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie.

  

W tym samym czasie finaliści części plastycznej uczestniczyli w warsztatach przygotowanych przez pracowników Oddziału Karpackiego. Z plasteliny i różnych rodzajów soli powstawały niezwykłe modele „Smoka wawelskiego” z Lisowic – jednego z najciekawszych prehistorycznych gadów odkrytych w Polsce. O tym, co łączy go ze słynnym smokiem spod Wawelu opowiadała pomysłodawczyni warsztatów - Karolina Idzikowska.

  

Po konkursowych emocjach przyszedł czas na kolejne atrakcje. Uczestnicy odwiedzili Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk, gdzie Michał Banaś zabrał ich w fascynująca podróż po świecie meteorytów, w tym tych pochodzących z Marsa i Księżyca.

  

Po obiedzie wszyscy wyruszyli do miejsca, na które wielu czekało od początku finału – Kopalni Soli w Bochni. Na uczestników czekała prawdziwa podziemna przygoda. Po zakwaterowaniu w Komorze Ważyn 250 m pod ziemią, rozpoczęło się odkrywanie tajemnic najstarszej kopalni soli w Polsce.

Program wypełniony był różnymi atrakcjami: przejazd podziemną kolejką górniczą, przeprawa łódką po zalanej solanką komorze znajdującej się 230 metrów pod ziemią, zwiedzanie kaplicy św. Kingi, spotkanie z historią górnictwa soli oraz 140 metrowa zjeżdżalnia prowadząca do Komory Ważyn. To właśnie tam uczestnicy spędzili noc, korzystając z wyjątkowego mikroklimatu podziemnego wyrobiska.

  

Rankiem, 19 czerwca wszyscy spotkali się w odnowionej Komorze Kołdras, gdzie można było obejrzeć wystawę „Piękno soli” przygotowaną przez Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce. Chwilę później rozpoczęła się najważniejsza część wydarzenia – uroczyste ogłoszenie wyników i wręczenie nagród laureatom.

Zgodnie z wieloletnią tradycją konkursu, uczestnicy aż do tej chwili nie wiedzieli, które miejsca zajęli. Emocji więc nie brakowało. Po wystąpieniach zaproszonych gości przyszedł czas na dyplomy, nagrody i gratulacje dla laureatów oraz ich opiekunów.

   

Finał zakończył się wspólnym zdjęciem na tle mieniącej się kolorami ściany solnej w Komorze Kołdras.

  

Serdecznie dziękujemy naszym gościom, których obecność uświetniła uroczystość finałową, a byli nimi:

• Agnieszka Sternicka – z Departamentu Geologii w Ministerstwie Klimatu i Środowiska,
• dr inż. Marzena Gancarz - Geolog Wojewódzki w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego,
• mgr inż. Krzysztof Szydłowski – Dyrektor Techniczny Kopalni Soli Bochnia,
• Anna Kawalec – Zastępca Kierownika Działu do Spraw Organizacji Imprez Kopalni Soli Bochnia,
• dr inż. Grzegorz Machowski – Prodziekan Wydziału do Spraw Kształcenia i Spraw Studenckich Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie,
• mgr Szymon Mol z Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego,
• mgr Adam Kozłowski – Członek Prezydium Zarządu Polskiego Towarzystwa Geologicznego,
• dr hab. Marek Szczerba prof. Instytutu – Kierownik Ośrodka Badawczego Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk w Krakowie,
• dr Agata Jarzynka i mgr Michał Banaś z Muzeum Geologicznego Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk w Krakowie,
• dr inż. Izabela Laskowicz – dyrektor Oddziału Karpackiego Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB w Krakowie,
• koordynatorzy regionalni konkursu: wicedyrektor Oddziału Pomorskiego PIG-PIB, mgr Małgorzata Schiewe, dr hab. Anna Hrynowiecka prof. Instytutu z Oddziału Geologii Morza PIG-PIB, mgr Agnieszka Ładocha z Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB, koordynator ogólnopolski konkursu mgr Maria Andruszkiewicz-Gorzelak z Muzeum Geologicznego PIG-PIB,
• organizatorzy tegorocznego finału, pracownicy Oddziału Karpackiego PIG-PIB - mgr inż. Karolina Idzikowska i mgr inż. Patryk Bladusiak.

Szczególne podziękowania kierujemy do Zarządu Kopalni Soli Bochnia za gościnność, możliwość organizacji finału w niezwykłych podziemiach kopalni oraz przygotowanie atrakcji, które na długo pozostaną w pamięci uczestników.

Dziękujemy także patronom i sponsorom tegorocznej edycji. Serdecznie gratulujemy wszystkim laureatom i finalistom, dziękujemy nauczycielom, opiekunom, Komisji Konkursowej oraz wszystkim osobom zaangażowanym w organizację XXVII edycji konkursu.

W finale ogólnopolskim konkursu plastycznego, Komisja Konkursowa przyznała następujące miejsca:

W finale ogólnopolskim konkursu wiedzy geologicznej na poziomie szkół podstawowych, Komisja Konkursowa przyznała następujące miejsca:

II MIEJSCE
Róża Balińska
Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego w Rudzie Malenieckiej
opiekun: Wioletta Flejterska 

W finale ogólnopolskim konkursu wiedzy geologicznej na poziomie szkół ponadpodstawowych, Komisja Konkursowa przyznała następujące miejsca:

Po raz pierwszy w czasie tegorocznej edycji koordynatorzy konkursu przyznali nagrody dla najlepszych projektów na poziomie ogólnopolskim, w kategorii szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Wśród szkół podstawowych zwyciężył projekt przygotowany przez Rozalię Bąskę z Pogórskiej Woli reprezentującą Oddział Karpacki PIG-PIB, natomiast ze szkół ponadpodstawowych najwyższe uznanie Komisji Konkursowej zdobył projekt zrealizowany przez uczniów Liceum Ogólnokształcącego nr X we Wrocławiu: Marcela Rojka, Tymoteusza Pieczarę i Macieja Babiasza, reprezentujących Oddział Dolnośląski PIG-PIB

Serdecznie zapraszamy do udziału w przyszłorocznej XXVIII edycji konkursu „Nasza Ziemia – środowisko przyrodnicze wczoraj dziś i jutro”.

Tekst: Małgorzata Garecka, Maria Andruszkiewicz-Gorzelak
Zdjęcia: Karolina Idzikowska, Robert Patorski, Maria Andruszkiewicz-Gorzelak