Aktualności

Krajowe raporty służb geologicznych i standardy baz danych to główne tematy 39. Konferencji Geoscience Information Consortium (GIC), która odbyła się w dniach 6-8.05.2024 r. w Utrechcie (Holandia). Na spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele wybranych służb geologicznych z całego świata. Państwowy Instytut Geologiczny-PIB (PIG-PIB) reprezentowała Katarzyna Jóźwik, będąca członkiem międzynarodowego Komitetu Sterującego (GIC). Zdjęcie grupowe uczestników Konferencji GIC Pierwszy dzień spotkania poświęcony był raportom poszczególnych służb narodowych. Katarzyna Jóźwik przedstawiła raport z działalności Państwowego Instytutu Geologicznego-PIB, który podkreślał osiągnięcia Instytutu w zakresie modernizacji kluczowych systemów dziedzinowych, w tym systemów produkcyjnych podstawowych produktów kartograficznych PIG-PIB i rozbudowy infrastruktury GIS. Mówiła także o działaniach podejmowanych na rzecz poprawy jakości danych i jej kontroli oraz napotkanych problemach oraz planach PIG-PIB na najbliższą przyszłość. - Okazuje się, że służby geologiczne na świecie zmagają się z podobnymi problemami, jak te w Europie. Są to m.in. problemy z ciągłością finansowania projektów i różnymi odrębnymi źródłami finansowania na różne dziedziny aktywności (np. Australia), zmiany polityczne mocno wpływające na priorytetowe kierunki działania służb (np. Nowa Zelandia), starzejąca się kadra zawodowa i brak następców z młodszego pokolenia (np. Chiny), problemy wynikające z długu technologicznego i konieczności utrzymania „starych” usług (Australia) – wyjaśniła Katarzyna Jóźwik. W raportach służb geologicznych powtarzały się niektóre zagadnienia: oficjalna certyfikacja repozytoriów danych (CoreTrustSeal, Zenodo) versus reguły wynikające z FAIR oraz bezpieczne, „zaufane” źródła i usługi danych, przenoszenie infrastruktury i danych przez niektóre służby do rozwiązań „chmurowych” – komercyjnych (np. Oracle) lub państwowych (szczególnie w zakresie przechowywania danych), przykładanie coraz większej wagi do tzw. dziedzictwa geologicznego, w tym historycznych map geologicznych – systematyzowanie i publikowanie zasobów w tym zakresie; udostępnianie tych map bez ograniczeń (Austria, Słowacja) na podstawie zapisów dotyczących praw autorskich mówiących o tym, że prawa te wygasają po 70 latach od śmierci autora, przygotowywanie strategii zarządzania danymi, które szczegółowo opisują cały cykl życia danych od momentu ich utworzenia w projekcie (wg określonych standardów) do publikacji i utrzymania po zakończeniu projektu, prowadzenie działań promocyjnych, m.in. w mediach społecznościowych, mających zachęcić młodych ludzi do studiowania geologii, wykorzystanie sztucznej inteligencji w projektach, np. w niemieckiej służbie geologicznej do lepszego „zrozumienia” właściwości skał lub we Francji do budowy „bliźniaka cyfrowego” (digital twin). Katarzyna Jóźwik podczas Konferencji przedstawiła prezentację dotyczącą cyfrowego repozytorium produktów kartograficznych PIG-PIB budowanego w ramach projektu „Utworzenie Wspólnej Platformy Kartografii Geologicznej (WPKG)”. Najwięcej pytań ze strony uczestników spotkania dotyczyło zastosowanych technologii oraz integracji części GIS systemu WPKG z Repozytorium plikowym i katalogową przeglądarką produktów. Drugiego dnia odbyły się sesje tematyczne poświęcone zagadnieniom związanym z międzynarodowymi standardami danych, infrastrukturami danych i wiedzy. Omówiono m.in. przykłady wizualizacji danych 3D w różnych formatach, chińską inicjatywę DDE (Deep Time Digital Earth), ekstrakcję danych z kart profili geologicznych za pomocą AI, wyszukiwarkę EGDI, i inne. Następnie delegatka PIG-PIB poprowadziła tzw. „breakout session”, podczas której uczestnicy spotkania zostali podzieleni na dwie grupy, w których omawiano zagadnienia dotyczące infrastruktury danych i wiedzy oraz wykorzystania sztucznej inteligencji do ekstrakcji danych z dokumentów.   pdf Zobacz prezentację >> (3.30 MB) Tekst: Artur Baranowski Udział przedstawiciela PIG-PIB w konferencji został sfinansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i został zrealizowany w ramach zadania pn. „Współpraca międzynarodowa w zakresie geologii realizowana przez służbę geologiczną”.

W dniach 14-15 grudnia 2022 r. odbyło się 5 Forum Państwowej Służby Geologicznej (PSG) i Państwowej Służby Hydrogeologicznej (PSH) pt. "Kartografia geologiczna - po co i dla kogo?". Jeden z referatów tego wydarzenia dotyczył Wspólnej Platformy Kartografii Geologicznej i został wygłoszony przez kierowniczkę projektu, mgr Katarzynę Jóźwik.  5 Forum PSG i PSH było wydarzeniem zorganizowanym online i zgromadziło szerokie grono odbiorców. W obradach uczestniczyło blisko 400 osób, w tym przedstawiciele geologicznej administracji rządowej i samorządowej, urzędów miast, urzędów wojewódzkich i marszałkowskich, wyższych uczelni, przedsiębiorstw geologicznych, a także instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną, ochronę środowiska, gospodarkę morską i planowanie przestrzenne.  - Cała wiedza o budowie geologicznej Polski, dorobek wielu pokoleń badaczy jest przedstawiona na mapach geologicznych. Odwzorowanie budowy geologicznej – powierzchniowej i wgłębnej jest warunkiem racjonalnego zarządzania środowiskiem i stanowi podstawę do podejmowania ważnych decyzji gospodarczych – powiedział otwierając Forum dr Piotr Dziadzio – Główny Geolog Kraju, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Surowcowej Państwa. Wystąpienie Głównego Geologa Kraju dr Piotra Dziadzio podczas 5 Forum PSG i PSH Wskazując rolę PIG-PIB w realizacji tego typu prac dodał: „Dzisiaj ważnym zadaniem państwowej służby geologicznej jest jak najszybsze zakończenie prac cyfrowych nad całą edycją (wszystkimi arkuszami) Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski i Mapy Geologicznej Polski w skali 1:200 000 oraz przygotowanie nowej ciągłej bazy danych cyfrowych dla całego kraju, przystosowanej do bieżącej aktualizacji”. O tym, jak ważny dla społeczeństwa jest dostęp do wyników prac kartografii geologicznej i map geologicznych oraz pozyskanie tych danych powiedział dyrektor PIG-PIB dr inż. Mateusz Damrat otwierając 5. Forum PSG i PSH. Zwrócił jednocześnie uwagę: ” - Dzisiaj tradycyjne, drukowane mapy wychodzą już z użycia i są zastępowane dostępnością do informacji cyfrowej, a szczególnie wektorowej. Wymusza to realizację zadań kartografii geologicznej i udostępnianie tej informacji jako cyfrowych danych przestrzennych, osadzonych w systemach GIS i pozwalających na ich bezpośrednie wykorzystanie w analizach przestrzennych. Taki sposób realizacji prac kartografii geologicznej umożliwi również ich łatwiejszą aktualizację i udostępnianie wszystkim zainteresowanym poprzez dostęp internetowy.” Dyrektor PIG-PIB dr inż. Mateusz Damrat podczas 5 Forum PSG i PSH 5 Forum PSG i PSH poprowadził Zastępca dyrektora ds. służby geologicznej dr Andrzej Głuszyński Podczas zasadniczej części 5 Forum PSG i PSH omówiono najważniejsze realizowanych obecnie prac z zakresu kartografii geologicznej. Jedna z 18 prezentacji dotyczyła przyszłych rozwiązań w udostępnianiu zasobów kartografii geologicznej tj. Wspólnej Platformy Kartografii Geologicznej WPKG. Katarzyna Jóźwik przedstawiła główne założenia powstającej Wspólnej Platformy Kartografii Geologicznej Mgr Katarzyna Jóźwik: pdf Wspólna Platforma Kartografii Geologicznej (WPKG): Mapy geologiczne w nowej odsłonie (15.85 MB)  

Miło nam poinformować, że Pani Katarzyna Jóźwik z Zakładu Kartografii Geologicznej PIG-PIB otrzymała nominację do nagrody "Naukowiec Przyszłości 2023" w kategorii "Kobieta nauki, która zmienia świat" za realizację projektu pn. "Utworzenie Wspólnej Platformy Kartografii Geologicznej". Wyróżnienie przyznawane jest przez Forum Inteligentnego Rozwoju. „Naukowiec Przyszłości" to nagroda wizerunkowa dedykowana osobom prowadzącym działalność naukową - obejmującą badania podstawowe, aplikacyjne, prace rozwojowe lub twórczość artystyczną - chcącym, aby ich praca trafiała do praktyki gospodarczej.  Celem nagrody jest odkrywanie, upublicznianie i docenianie pracy oraz postawy autorów badań, które mogą mieć korzystny wpływ na przyszłość życia społecznego w jego różnych dziedzinach. Nagroda odnosi się do wpływu badań na przyszłość. Misją Nagrody jest budowanie pozytywnego i interesującego wizerunku nauki. Zdaniem wielu ekspertów, to zadanie me tylko dla instytucji naukowych i edukacyjnych, ale także dla samych praktyków konkretnych dziedzin poprzez większą promocję indywidualnych sukcesów, a wcześniej założeń i dotychczasowych wyników badań, co powinno przełożyć się na poprawę wizerunku całej polskiej nauki. Przy wyborze Nominowanych i Laureatów Nagrody brana jest w równym stopniu nowatorskość realizowanych projektów, jak również podejście autora badań lub osoby zarządzającej jednostką naukową/uczelnią do promocji i informacji o wadze prowadzonej działalności dla lepszej przyszłości w ramach komunikacji pozabadawczej z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Gratulujemy wyróżnienia!

W 2021 roku jury przyznające Polskie Nagrody Inteligentnego Rozwoju dostrzegło potencjał projektu pn. "Utworzenie Wspólnej Platformy Kartografii Geologicznej" i doceniło go, przyznając prestiżowe wyróżnienie w kategorii "Innowacyjna digitalizacja i udostępnianie danych". Z tej okazji organizatorzy konkursu przeprowadzili wywiad z Katarzyną Jóźwik, kierownikiem projektu WPKG. Materiał został zaprezentowany w formie podcastu na portalu Rzecz o Innowacjach. Podczas rozmowy poruszono najważniejsze aspekty związane z budową Wspólnej Platformy Kartografii Geologicznej. Na wstępie Katarzyna Jóźwik omówiła genezę projektu i główne założenia prowadzonych prac. Ogromne zasoby kartografii geologicznej, będące w posiadaniu Państwowego Instytutu Geologicznego dotyczą szerokiego spektrum zagadnień, jednak istniejące obecnie rozwiązania i funkcjonalności nie pozwalają użytkownikom w pełni z nich korzystać. Dotyczy to szczególnie wykonania wielowymiarowej analizy danych przestrzennych. W dalszej części audycji zostały przedstawione cele projektu, czyli utworzenie centralnego repozytorium kartografii geologicznej wraz zapewnieniem łatwego i otwartego dostępu do zgromadzonych zasobów. Po uruchomieniu WPKG użytkownicy zyskają możliwość pobierania danych w przyjaznych formatach i analizowania ich niezależnie od tego, czy posiadają specjalistyczne, dedykowane oprogramowanie. Stworzy to równe szanse dla wszystkich i wyrówna dostęp do wiedzy w społeczeństwie. Podsumowując, korzystanie z map i innych produktów kartografii geologicznej będzie łatwiejsze niż kiedykolwiek. Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy z Katarzyną Jóźwik: https://rzeczo.pl/rzecz-o-innowacjach-podcast-35  

Podczas zorganizowanej w dniach 26-27 października 2021 r. XLIII Ogólnopolskiej Konferencji Kartograficznej zaprezentowany został poster pt. "Wspólna Platforma Kartografii Geologicznej: wszystkie mapy geologiczne w jednym miejscu".  Wydarzenie pod hasłem "Kartografia dla wszystkich i dla każdego" odbywało się trybie zdalnym. Organizatorem konferencji był Oddział Kartograficzny Polskiego Towarzystwa Geograficznego wraz z Zakładem Geoinformatyki Kartografii i Teledetekcji Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego. Poster poświęcony Wspólnej Platformie Kartografii Geologicznej zaprezentowała Katarzyna Jóźwik, kierownik projektu WPKG. Konferencja stanowiła kolejną odsłonę dorocznych spotkań środowiska kartografów i sympatyków map, które organizowane są od 1968 roku. Tym razem skupiono uwagę przede wszystkim na uprawianiu kartografii przez coraz liczniejsze rzesze pasjonatów map spoza grona zawodowego tej dyscypliny. Ten obszar aktywności społecznej, zwany neokartografią, dynamicznie rozwija się dzięki powszechności dostępu do technologii informatycznych, w tym internetowych. Problematyka konferencji dotyczyła również kartografii urzędowej, a także aktualnego stanu infrastruktury danych przestrzennych w Polsce. Omówiono aspekty związane z współczesnym użytkowaniem map, kartografią w zarządzaniu kryzysowym oraz społecznościowe inicjatywy kartograficzne. Przedstawiono sposoby prezentacji kartografii w mediach elektronicznych oraz mapy we współczesnej szkole. Dużo uwagi poświęcono geowizualizacji i metodyce kartograficznej, jak również kształceniu kartografów w dobie pandemii.

Miło nam donieść, że w październikowym numerze czasopisma "Geodeta" ukazał się artykuł o projekcie Wspólnej Platformy kartografii Geologicznej, zatytułowany "Geologia bez tajemnic". Artykuł przedstawia najważniejsze założenia projektu, etapy realizacji, planowane efekty i dotychczasowe działania. Zapraszamy do lektury. Skrót materiału można przeglądać w internetowym Archiwum, po zarejestrowaniu w systemie. Link: https://geoforum.pl/archiwum-geodety/pdf/1322/archiwum-geodety-pliki-pdf Geodeta - Magazyn Geoinformacyjny Nr 10 (317), październik 2021 r.