Dynamiczny rozwój magazynowania w kawernach solnych jest związany przede wszystkim z bezpieczeństwem i ochroną terenów. Ogromne znaczenie ma także powszechne występowanie miąższych kompleksów utworów solnych w wielu miejscach na świecie, a także bardzo korzystne właściwości soli kamiennej – zwięzłość, nieprzepuszczalność, plastyczność odkształceń, obojętność chemiczna wobec magazynowanych substancji.

Procentowy udział kawern przechowujących poszczególne substancje (opracowanie własne)

Podziemne magazyny kawernowe są lokalizowane w obrębie tzw. pól kawernowych, stanowiących wydzielone obszary złoża, w których projektuje się i eksploatuje zespół kawern. Pole kawernowe może obejmować od jednej do nawet kilkudziesięciu pojedynczych kawern. Metoda magazynowania surowców w kawernach solnych rozwinęła się głównie w krajach wysoko uprzemysłowionych. Światowym liderem magazynowania w kawernach solnych są Stany Zjednoczone (84 pola kawernowe, 781 magazynów kawernowych)^[1]. W Ameryce Północnej znaczącą rolę odgrywa również Kanada (12 pól, ponad 200 kawern)^[2,3] oraz Meksyk (1 pole, 13 kawern)^[4].

W Europie największa koncentracja kawern magazynowych występuje w Niemczech (44 pola, 400 magazynów kawernowych)^[4,5]. Drugie miejsce pod względem liczby pól zajmuje Francja (8 pól, 70 kawern)^[3], a pod względem liczby kawern magazynowych – Wielka Brytania (7 pól, 200 kawern)^[3,6]. Polska eksploatuje obecnie 3 pola kawernowe, na których znajduje się 36 magazynów kawernowych^[7,8], Dania (2 pola, 7 kawern), Holandia (1 pole, 8 kawern), Hiszpania (1 pole, 6 kawern), Portugalia (1 pole, 6 kawern) oraz Białoruś (1 pole, 14 kawern)^[3,6]. Infrastruktura magazynowa obecna jest również na Łotwie, która dysponuje 2 magazynami kawernowymi^[9].

W Azji, znaczącym zapleczem dysponuje Turcja (2 pola, 130 kawern)^[3,6] oraz Chiny (4 pola, 23 kawerny)^[10]. Infrastruktura ta jest obecna również w Rosji (3 pola, 12 kawern), Armenii (1 pole, 1 kawerna), Indiach (1 pole, 8 kawern) oraz Iraku (1 pole, 5 kawern)^[3,6].

W Afryce zidentyfikowano jedno pole kawernowe zlokalizowane w Maroku, w obrębie którego funkcjonują 2 magazyny kawernowe^[3,6].

Należy podkreślić, że powyższe dane mogą być niepełne i nie zawsze oddają stan faktyczny w sposób absolutny. Wynika to z faktu, że część państw celowo zataja szczegółowe parametry strategicznej infrastruktury energetycznej jako informacje wrażliwe. Dodatkowo statystyki te często nie są aktualizowane na bieżąco, co sprawia, że rzeczywista liczba obiektów może różnić się od oficjalnie publikowanych zestawień.

Liczba pól kawernowych na świecie i w Europie (opracowanie własne na podstawie [1-10])

Liczba kawern na świecie i w Europie (opracowanie własne na podstawie [1-10])

Magazyny wodoru

Na świecie funkcjonują 4 kawerny solne wykorzystywane do magazynowania wodoru. W latach 70. XX wieku, w północno-wschodniej części Wielkiej Brytanii, w rejonie Teesside utworzony został kawernowy magazyn wodoru, obejmujący trzy kawerny. Został on wykonany w permskich pokładach soli kamiennej formacji Boulby Halite, na głębokości 350-450 m, o wysokości 15-40 m i średnicy około 70 m, tworząc eliptyczny kształt kawerny. Trzy kolejne magazyny zlokalizowane są w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w obrębie wysadów solnych Clemens, Spindletop i Moss Bluff. W porównaniu do kawern z Teesside obiekty te zalegają na znacznie większych głębokościach (ponad 800 m p.p.t.) i osiągają większe rozmiary. Mają one przeważnie kształty cylindryczne, o wysokości 300-580 m i średnicach 49-76 m^[11,12].

Lokalizacja istniejących kawernowych magazynów wodoru (opracowanie własne na podstawie [11,12])

Zobacz także

• Magazyny kawernowe w Polsce
• Rola i znaczenie podziemnych magazynów
• Występowanie soli kamiennej na świecie

Literatura

[1] Australian Bureau of Statistics (https://www.abs.gov.au/)

[2] Kabanov P., 2025. Clean Energy storage potential (hydrogen and CAES) in salt formations of Western Canada: a geological review. Geoenergy, 3

[3] Eising J., 2022. Appendix: Risk analysis of worldwide salt cavern storage and its implications for the Dutch cavern storage industry. Appendix to Inventarisatie opslag in zoutcavernes: resultaten afstudeerstage. Staatstoezicht op de Mijnen

[4] Baumgärtel L., Garzón G., Zapf D., 2024. Energy storage in deep salt formations: Geological and geomechanical conditions and potentials with a focus on Latin America. Boletín Geológico, 51(2)

[5] Cyran K., 2020. Insight into a shape of salt storage cavern. Archives of Mining Sciences, 65(2), 363-398

[6] Horvath P.L., Mirau S., Schneider G-S., Bernhardt H., Weiler C., Bödeker J., Wippich M., Tangermann T., 2018. Update of SMRI’s Compilation of Worldwide Salt Deposits and Salt Cavern Fields. Solution Mining Research Institute

[7] Król K., Kuśnierz B., 2019. Bezzbiornikowe magazynowanie substancji w górotworze – techniczne i prawne aspekty działalności organów nadzoru górniczego. AGH Drilling, Oil, Gas, 36(1), 5-18

[8] Wilkosz P., 2024. Kawernowe podziemne magazyny gazu w Polsce – teraźniejszość i przyszłość. Przegląd Geologiczny, 72(11), 597-601

[9] Liu J., Pei J., Wei J., Yang J., Xu H., 2025. Development status and prospect of salt cavern energy storage technology. Earth Energy Science, 1, 159-179

[10] Yang C., Wang T., 2025, Underground Rock Salt Used for Energy Storage, Springer

[11] Caglayan D.G., Weber N., Heinrichs H.U., Linßen, J., Robinius M., Kukla P.A., Stolten D., 2020. Technical potential of salt caverns for hydrogen storage in Europe. International Journal of Hydrogen Energy 45, 6793–6805

[12] Williams J.D.O., Williamson J.P., Parkes D., Evans D.J., Kirk K.L., Sunny N., Hough E., Vosper H., Akhurst M.C., 2022. Does the United Kingdom have sufficient geological storage capacity to support a hydrogen economy? Estimating the salt cavern storage potential of bedded halite formations. Journal of Energy Storage 53, 105109