W dniach 28-30 maja odbyła się w Dusznikach Zdroju 40. polsko-czeska narada ekspertów do spraw hydrologii i hydrogeologii na temat współpracy w dziedzinie gospodarki wodnej w obszarach przygranicznych (Police nad Metují – Kudowa Zdrój, Krzeszów – Adršpach oraz w zlewni górnej i środkowej Ścinawki).

W naradzie uczestniczyli – ze strony polskiej: Ryszard Hutnik - przewodniczący delegacji (Starostwo Powiatowe w Wałbrzychu), Lesław Skrzypczyk - dyrektor Państwowej Służby Hydrogeologicznej (Państwowy Instytut Geologiczny), Andrzej Wojtkowiak, Agata Korwin-Piotrowska, Rafał Serafin i Karol Zawistowski (Oddział Dolnośląski Państwowego Instytutu Geologicznego) oraz Krystyna Szafrańska (Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu), a ze strony czeskiej: Daniela Bauerová - przewodnicząca delegacji (Ministerstwo Środowiska Rep. Czeskiej), Vojtěch Kněžek i Ivan Koroš (Hydrogeologická společnost, s.r.o.) oraz Jan Uhlík (PROGEO, s.r.o.).

Eksperci z obu krajów przedstawili wyniki prac monitoringowych prowadzonych w roku hydrologicznym 2011 i poinformowali o aktualnym stanie technicznym sieci monitoringu granicznego. Przedyskutowali też wyniki wspólnych pomiarów polsko-czeskich przeprowadzonych w kwietniu 2012 r. i ustalili, że kolejne wspólne pomiary zostaną wykonane we wrześniu 2012 r. Ponadto stwierdzono, że potrzebna jest optymalizacja sieci monitoringowej ograniczająca koszty jej utrzymania. Zakres optymalizacji zostanie przedstawiony podczas kolejnego spotkania. Strona polska poinformowała o prowadzeniu prac adaptacyjnych w dwóch nowych stacjach hydrogeologicznych sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych – Dobromyśl i Szczytna, celem przystosowania otworów do prowadzenia obserwacji zwierciadła wód podziemnych.

Ważnym punktem spotkania były uzgodnienia w sprawie realizacji wspólnej bazy danych GIS i modelu numerycznego niecki śródsudeckiej. Strony poinformowały, że prace nad bazą danych GIS są realizowane zgodnie z harmonogramem i zostaną zakończone w roku 2013, a do końca 2014 roku zostanie opracowany polsko-czeski model numeryczny niecki.

Polacy przedstawili wyniki badań prowadzonych na modelu numerycznym jednolitych części wód podziemnych nr 137 w zapadlisku Kudowy, na podstawie którego obliczyli kierunki i wartości przepływów wód transgranicznych.


Przedmiotem rozmów były również poszukiwania złóż surowców mineralnych w strefie przygranicznej i ich ewentualne oddziaływanie na wody podziemne. Czesi poinformowali o wstrzymaniu przez Ministerstwo Środowiska Republiki Czeskiej poszukiwań złóż gazu łupkowego w obszarze „Trutnovsko", do czasu sprecyzowania aktów prawnych regulujących te działania. Złożyli natomiast wniosek o przygotowanie przez Polaków informacji na temat prac i badań prowadzonych w ramach poszukiwania złoża polimetalicznego z uranem w obszarze koncesyjnym Wambierzyce w gminie Radków, gdzie planowane jest przeprowadzenie prac geofizycznych oraz wykonanie otworu wiertniczego o głębokości ok. 350 m.

 

13r

Protokół z narady podpisali Daniela Bauerová i Ryszard Hutnik. Fot A. Korwin-Piotrowska

Kolejna, 41. narada ekspertów odbędzie się w październiku 2012 r. w Republice Czeskiej.


Agata Korwin-Piotrowska

EMODnet 2Przedstawiciele służb geologicznych i instytucji badawczych z 17 krajów Europy podsumowali w Gdańsku dotychczasowe osiągnięcia w pozyskiwaniu, harmonizacji i udostępnianiu informacji o geologii mórz europejskich.

 

geoshale banner

Eksperci wiodących w świecie uczelni i instytucji sektora naftowego (m.in. Durham University, Indiana University, CSIRO, ExxonMobil) przedstawili najnowsze wyniki badań osadów mułowcowych, które ze względu na możliwość występowania w nich gazu łupkowego oraz składowania CO2 i odpadów radioaktywnych są ostatnio obiektem wzmożonego zainteresowania.

eu-africaEuropejskie służby geologiczne będą pracować nad przygotowaniem dużego unijnego projektu dotyczącego surowców mineralnych Afryki. Tak ustalili przedstawiciele Komisji Europejskiej z ekspertami Europejskich Służb Geologicznych i Organizacji Afrykańskich Służb Geologicznych na spotkaniu w Brukseli.

warsztaty Weimera w PIGKwiecień w Państwowym Instytucie Geologicznym rozpoczął się pod znakiem poszukiwań ropy i gazu. Warsztaty pt. „The Petroleum Industry in the Next Decade An Overview to the Science, Technology, and AAPG” poprowadził profesor Paul Weimer z amerykańskiego stowarzyszenia geologów naftowych (AAPG).

 

Było to pierwsze tego typu szkolenie w naszym kraju, zorganizowane pod patronatem sieci naukowej CO2GeoNet, umożliwiające poznanie problematyki geologicznego składowania CO2 i stwarzające okazję do współpracy z czołowymi europejskimi specjalistami w dziedzinie CCS.

 

 W dniach 12-18 marca 2012 roku w Centrum Edukacyjno-Konferencyjnym PIG-PIB w Leszczach koło Kłodawy odbyła się „Wiosenna Szkoła Geologicznego Składowania CO2", współorganizowana przez Państwowy Instytut Geologiczny w ramach projektu unijnego CGS Europe. W kursie wzięło udział 19 młodych profesjonalistów, głównie doktorantów i asystentów, z krajów członkowskich UE i stowarzyszonych – Belgii, Czech, Finlandii, Irlandii, Niemiec, Polski, Słowenii, Turcji, Węgier, Włoch i Wielkiej Brytanii.

 

szkola ccs 

 

Uczestnicy zostali wybrani spośród wielu chętnych. Za podstawowe kryterium selekcji przyjęto dotychczasowy aktywny udział w pracach badawczo-rozwojowych w dziedzinie geologicznego składowania CO2, w szczególności w unijnych projektach badawczych. Wykłady i ćwiczenia prowadzili specjaliści z GEUS (Duńska Służba Geologiczna), TNO (Holenderska Służba Geologiczna), BGR (Niemiecka Federalna Służba Geologiczna), BRGM (Francuska Służba Geologiczna), GeoEcoMar (Rumunia), PIG-PIB i Międzynarodowej Agencji Energii.

 

uczestnicy 

Uczestnicy Wiosennej Szkoły CCS przed dworkiem w Leszczach

 

Unijny projekt CGS Europe (http://skladowanie.pgi.gov.pl/cgseurope/) to sieć naukowa mająca na celu harmonizację prac badawczo-rozwojowych nad geologicznym składowaniem dwutlenku węgla, finansowana przez 7. Program Ramowy UE i koordynowana przez Francuską Służbę Geologiczną. W projekcie biorą udział 34 instytucje z 24 krajów członkowskich i 4 stowarzyszonych. Polskę reprezentuje Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, pełniący funkcję Państwowej Służby Geologicznej. Celem projektu jest stworzenie wiarygodnego, niezależnego i reprezentatywnego paneuropejskiego ciała naukowego, co umożliwi szerokie kontakty z innymi podmiotami zainteresowanymi wdrożeniem CCS w Europie i na świecie, wesprze wdrażanie CCS w skali demonstracyjnej i przemysłowej oraz wprowadzanie w życie zapisów Dyrektywy UE w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla i innych związanych z tym regulacji.

 

Jedno z zadań projektu obejmuje organizację szkoleń dla młodych profesjonalistów, takich właśnie jak nasza Wiosenna Szkoła CCS w Leszczach. Patronat nad szkołą sprawowała sieć naukowa CO2GeoNet, zrzeszająca jednostki badawczo-rozwojowe ze „starych" krajów UE, o ugruntowanej pozycji w dziedzinie badań nad geologicznym składowaniem dwutlenku węgla. Koszty, które okazały się relatywnie nieduże, pokryto ze środków projektu unijnego oraz z dofinansowania udzielonego przez norweską firmę naftową StatoilHydro.

 

Przedmiotem wykładów i ćwiczeń były:

  • Zmiany klimatu
  • Aspekty geologicznego składowania CO2 (typy, wybór i charakterystyka struktur)
  • Szacowanie pojemności składowisk CO2
  • Zagadnienia bezpieczeństwa składowania, strategie informacyjne
  • Zatłaczanie
  • Metody modelowań numerycznych i analitycznych
  • Zasady monitoringu i raportowania
  • Komunikacja i akceptacja społeczna

W ramach szkoły zorganizowano wycieczkę terenową w rejony przyszłych miejsc składowania CO2, a także odwiedzono megality w Wietrzychowicach (ważne stanowisko archeologiczne) i zamek w Przedeczu. Pierwszym punktem wycieczki był położony kilka kilometrów od Leszczy teren ewentualnej lokalizacji projektu pilotażowego zatłaczania CO2, dla którego w ubiegłym roku został zatwierdzony projekt prac geologicznych sporządzony przez PIG-PIB. Drugi rejon to lokalizacja otworu badawczego projektu demonstracyjnego CCS PGE GiEK Bełchatów, odległy niecałe 50 km od Leszczy. Według rekomendacji PIG-PIB, nawiercona w tym rejonie struktura w solankowych poziomach wodonośnych jury, jest optymalnym składowiskiem dla demonstracyjnego projektu CCS i stąd między innymi wybór Leszczy na miejsce Wiosennej Szkoły CCS - blisko przyszłych miejsc składowania CO2.

 

Na zakończenie zajęć kursanci, podzieleni na cztery zespoły, przedstawili i obronili postery - każdy obrazujący pełen zakres projektu CCS (dwa z nich na zdjęciu poniżej). Zwycięski zespół został suto nagrodzony. Wszyscy natomiast otrzymali na zakończenie szkolenia dyplomy COACH.

 

postery 

Postery opracowane przez kursantów - z lewej nagrodzony

 

Było to pierwsze tego typu szkolenie w naszym kraju, umożliwiające poznanie problematyki geologicznego składowania CO2 u źródła i stwarzające okazję do wzajemnego poznania się młodych naukowców z różnych krajów, co może zaowocować przyszłymi wspólnymi przedsięwzięciami. Dla organizujących szkolenie pracowników PIG-PIB niezwykle istotna była możliwość współpracy z czołowymi europejskimi specjalistami w dziedzinie CCS, którzy poznali nasze problemy i mieli okazję do zaproponowania ich rozwiązań. W perspektywie oznacza to ściślejszą integrację z europejską społecznością badawczą w dziedzinie geologicznego składowania CO2.

 

Adam Wójcicki

210Delegacja Państwowego Instytutu Geologicznego pod kierownictwem dyrektora Jerzego Nawrockiego złożyła w dniach 22-24 lutego wizytę w siedzibie Służby Geologicznej Finlandii (GTK). Pierwszoplanowym celem spotkania było podpisanie porozumienia o współpracy naukowej pomiędzy PIG-PIB i GTK.

geoshale copyPodczas konferencji eksperci wiodących w świecie uczelni i instytucji sektora naftowego (m.in. Durham University, Indiana University, CSIRO, ExxonMobil) przedstawią najnowsze wyniki badań osadów mułowcowych, które ze względu na możliwość występowania w nich gazu łupkowego oraz składowania dwutlenku węgla i odpadów radioaktywnych stały się w ostatnim czasie obiektem wzmożonego zainteresowania.
Więcej  prawo

vsegei Do udziału w uroczystościach jubileuszowych Rosyjski Geologiczny Instytut Badaczy im. A.P. Karpińskiego (VSEGEI) zaprosił przedstawicieli współpracujących z nim międzynarodowych organizacji i stowarzyszeń oraz zagranicznych instytucji naukowych.

lizbonaGeolodzy z Państwowego Instytutu Geologicznego poznali organizację badań na oceanicznym statku wiertniczym pracującym w ramach projektu IODP.