Zasoby

Informacje dotyczące zasobów wód podziemnych zaliczonych do kopalin oraz ich wykorzystania publikowane są co roku w Bilansie zasobów złóż kopalin w Polsce, opracowywanym i wydawanym przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy od 1986 r.

Wody podziemne zaliczone do kopalin udokumentowano w niemal 450 ujęciach na terenie kraju, głównie w studniach i głębokich otworach wiertniczych, ale także w źródłach, szybach i sztolniach oraz wypływach w wyrobiskach górniczych. Według stanu na dzień 31.12.2018 r. liczba złóż wód termalnych, leczniczych i solanek w Polsce wynosiła 135, a sumaryczna wielkość zatwierdzonych zasobów eksploatacyjnych wszystkich ujęć osiągnęła wartość 5984,98 tys. m3/h. Szczegółowe dane przedstawia poniższa tabela. 

 

Rodzaj złóż wód podziemnych Liczba złóż Zasoby eksploatacyjne [m3/h] Zasoby eksploatacyjne [%]
Wody lecznicze  107  1988,98  66,7
Wody termalne  27   3992,30  33,2
Solanki   3,70  0,1
Łącznie   135  5984,98  100

 

 

 

 

 

Złoża wód leczniczych dominują nad termalnymi i solankami pod względem liczebności, jednak ich zasoby eksploatacyjne stanowią jedynie około 33% wszystkich zatwierdzonych zasobów eksploatacyjnych dla wód zaliczonych do kopalin. Największa część zasobów eksploatacyjnych, stanowiących niemal 67 %, przypada wodom termalnym, które udokumentowano w zaledwie 27 miejscowościach. Dysproporcja ta spowodowana jest różnicami w wydajności eksploatacyjnej ujęć obu rodzajów wód. Wiele ujęć wód leczniczych, szczególnie szczaw i wód kwasowęglowych, charakteryzuje się niewielkim natężeniem wypływów, które na ogół wynosi kilka m3/h, a nierzadko spada poniżej 1 m3/h. Fakt ten uwarunkowany jest charakterem struktur wodonośnych (np. ograniczone przestrzennie systemy szczelinowe Karpat i Sudetów), ale otrzymywana ilość wody jest wystarczająca do pokrycia zapotrzebowania obiektów uzdrowiskowych i zakładów butelkowania wód podziemnych. Ujęcia wód termalnych są zwykle zlokalizowane w zasobnych strukturach basenowych Podhala i platformy paleozoicznej, umożliwiających uzyskiwanie dużych wydajności, dochodzących do kilkuset m3/h. Wysokie wydajności wód termalnych warunkują funkcjonowanie ciepłowni geotermalnych i ośrodków rekreacyjnych.
Z roku na rok wielkość udokumentowanych zasobów eksploatacyjnych, a także samej eksploatacji wód leczniczych, termalnych i solanek stale wzrasta. Niesłabnące zainteresowania zagospodarowaniem wód podziemnych zaliczonych do kopalin wynika w głównej mierze z rozwoju geotermii w kraju i uruchomieniem przez Państwo instrumentów finansowych ułatwiających finansowanie kosztownych inwestycji geotermalnych. Na wzrost eksploatacji wód leczniczych duży wpływ ma rozwój przemysłu rozlewniczego, a także wykorzystanie ich w celach terapeutycznych (balneoterapia).