W dniach 14–16 października 2026 r. odbyło się XXX Międzynarodowe Sympozjum Solne Quo Vadis Sal. Hasłem przewodnim tegorocznego spotkania było „Górnictwo solne: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość”. Poświęcone było kierunkom rozwoju górnictwa solnego, nowym możliwościom wykorzystania złóż soli oraz wyzwaniom związanym z bezpieczeństwem eksploatacji i zagospodarowaniem przestrzeni podziemnych. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli środowiska górniczego, geologicznego i naukowego, stwarzając przestrzeń do wymiany doświadczeń oraz prezentacji wyników badań i praktycznych rozwiązań dla branży. Państwowy Instytut Geologiczny – PIB reprezentowało 7-osobowe grono pracowników: Marta Adamuszek, Marta Hodbod, Agnieszka Oniszczuk, Patryk Bladusiak, Jacek Chełmiński, Grzegorz Czapowski i Łukasz Nowacki. Gospodarzem wydarzenia była Kopalnia Soli Bochnia Sp. z o.o., a organizatorem Polskie Stowarzyszenie Górnictwa Solnego.
Sympozjum rozpoczęło się w Hotelu „SORAY” w Wieliczce, gdzie odbyło się uroczyste otwarcie oraz pierwsze sesje referatowe. Pierwsza sesja plenarna, zatytułowana „Kierunki i perspektywy rozwoju górnictwa solnego”, obejmowała szerokie spektrum zagadnień związanych z przeszłością, teraźniejszością i przyszłością polskiego górnictwa solnego. Szczególne miejsce zajęły refleksje związane z 30-leciem Sympozjum oraz zagadnienia dotyczące rozwoju kopalń, odpowiedzialnego wykorzystania przestrzeni poeksploatacyjnych i możliwości udostępniania nowych surowców.
W kolejnych prezentowanych referatach znalazła się tematyka związana z potencjałem wysadu solnego Goleniów w kontekście transformacji energetycznej i założeń Polityki Energetycznej Polski do 2040 r., a także rozwój modelowania ługowania kawern solnych. Ważnym zagadnieniem było również wykorzystanie cyfrowego bliźniaka Kopalni Soli „Kłodawa” jako infrastruktury danych wspierającej bezpieczeństwo eksploatacji i przyszłe wykorzystanie podziemnych przestrzeni solnych.
Dr hab. Grzegorz Czapowski prof. PIG-PIB prezentujący wykształcenie ewaporatów cyklotemu PZ1 obszaru przedsudeckiego
Program pierwszego dnia uzupełniła sesja posterowa, umożliwiająca prezentację kolejnych wyników badań i projektów związanych z geologią, eksploatacją oraz wykorzystaniem złóż solnych. Wśród posterów znalazły się prace dotyczące podziemnego magazynowania substancji w kawernach solnych w kontekście transformacji energetycznej, geochemicznej reaktywności wodoru w kawernach cechsztyńskich oraz modelowania geomechanicznego kawern z wykorzystaniem oprogramowania COMSOL Multiphysics. Zaprezentowano również wyniki analiz chemicznych gipsu naturalnego, zagadnienia występowania soli triasowych oraz możliwości wykorzystania narzędzi informatycznych do interpretacji danych geologicznych.
Dr Marta Adamuszek i Agnieszka Oniszczuk podczas prezentacji materiałów edukacyjnych z zakresu podziemnego magazynowania substancji w kawernach solnych
W czwartek, 15 października, pierwsza sesja referatowa poświęcona była zasobom soli i geologii w górnictwie solnym. Wystąpienia dotyczyły między innymi występowania i charakterystyki soli triasowych w Polsce, skał cechsztyńskich w czapach wysadów solnych oraz złóż gipsu w zachodniej części zapadliska przedkarpackiego. Przedstawiono również zagadnienia związane z mineralizacją polihalitową i perspektywami zwiększania zasobów soli potasowo-magnezowych, a także możliwości wykorzystania badań inkluzji ciekłych w halicie do oceny potencjału surowcowego. Istotną część programu stanowiły zagadnienia modelowania przestrzennego 3D budowy geologicznej, w tym utworów cechsztynu na obszarze Polski.
Dr Marta Hodbod wygłaszająca referat na temat soli kamiennych triasu
Tematyka sesji pokazała różnorodność współczesnych metod rozpoznawania złóż i analizowania ich właściwości. Prezentowane prace obejmowały zarówno badania geologiczne, jak i rozwój narzędzi wspomagających interpretację danych oraz ocenę potencjału surowcowego.
Wystąpienie Łukasza Nowackiego poświęcone litofacjom utworów cechsztynu Niecki Szczecińskiej
Druga sesja referatowa, zorganizowana w podziemnej części Kopalni Soli Bochnia, koncentrowała się na zagrożeniach w eksploatacji soli oraz dalszych kierunkach rozwoju branży. Wśród poruszanych zagadnień znalazły się geometria otworów w soli kamiennej w odniesieniu do współczesnego pola naprężeń, modelowanie geomechaniczne wysadów solnych, perspektywy wykorzystania złóż polihalitu na Pomorzu oraz ocena stateczności wyrobisk z wykorzystaniem monitoringu konwergencji i modelowania numerycznego.
Ponadto uczestnicy mogli zapoznać się z metodami nieinwazyjnej detekcji i przestrzennego obrazowania pustek podziemnych. Ważnym elementem programu były doświadczenia związane z likwidacją komór zagrożonych zapadliskami w Kopalni Soli „Wieliczka” i ochroną powierzchni terenu. Sesję uzupełniły zagadnienia rozwoju kartografii górniczej oraz prezentacja poświęcona historii Kopalni Soli Bochnia.
Dr Marta Adamuszek prezentująca referat związany z geometrią otworów w soli kamiennej
Po zakończeniu części referatowej podsumowano obrady sympozjum. Dzień zwieńczyła Biesiada Górnicza, stanowiąca okazję do dalszych rozmów i integracji środowiska.
Patryk Bladusiak podczas wystąpienia poświęconemu temperaturom powierzchniowym nad wysadem solnym
Integralną częścią wydarzenia była piątkowa wycieczka terenowa trasą geologiczno-górniczą „Solny Świadek” Kopalni Soli w Bochni. Trasa zwiedzania obejmowała stare, nieudostępniane wcześniej wyrobiska kopalni, zachowane w ich pierwotnym charakterze. Oprócz aspektów geologicznych uczestnicy mieli okazję poznać historię średniowiecznego górnictwa solnego. Połączenie wystąpień naukowych i technicznych z możliwością poznania podziemnej infrastruktury kopalni stworzyło warunki do szerszego spojrzenia na wyzwania związane z eksploatacją soli oraz ochroną istniejących wyrobisk.
Z wizytą w Kopalni Soli Bochnia
Uczestnicy wsłuchani w opowieści przewodnika
Podczas wycieczki uczestnicy pokonali na własnych nogach 1500 schodów
Kopalnia Soli Bochnia to kilometry korytarzy ukazujących historię mioceńskiego morza
Uczestnicy w jednej z komór kopalni
Sympozjum Solne Quo Vadis Sal objęło szeroki zakres zagadnień – od rozpoznawania i modelowania złóż, przez geomechanikę i bezpieczeństwo eksploatacji, po cyfryzację, zagospodarowanie przestrzeni poeksploatacyjnych i potencjalne zastosowania kawern solnych w sektorze energetycznym.
Program wydarzenia pokazał, że przyszłość górnictwa solnego wiąże się nie tylko z efektywnym pozyskiwaniem surowców, lecz także z odpowiedzialnym zarządzaniem przestrzenią podziemną, wykorzystaniem nowoczesnych technologii i poszukiwaniem nowych funkcji dla istniejącej infrastruktury.
Tegoroczne spotkanie, związane z 30-leciem Quo Vadis Sal, było okazją do podsumowania dotychczasowych doświadczeń oraz spojrzenia na wyzwania stojące przed polskim górnictwem solnym w kolejnych latach. Szeroki zakres tematyczny obrad potwierdził znaczenie współpracy środowisk naukowych i branżowych w rozwijaniu wiedzy, technologii i praktyk służących bezpiecznemu oraz odpowiedzialnemu wykorzystaniu zasobów solnych.
Tekst i zdjęcia: Marta Hodbod
