Na zlecenie Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego (PIG-PIB) Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) przeprowadziło badanie dotyczące społecznej akceptacji wydobycia surowców krytycznych* w Polsce. Badanie zrealizowano w dniach 17–20 sierpnia 2026 r. na ogólnopolskiej próbie 1000 dorosłych respondentów. Jego celem było poznanie opinii Polaków na temat znaczenia surowców krytycznych dla bezpieczeństwa państwa, sposobów zapewnienia dostępu do nich oraz warunków społecznej akceptacji działalności wydobywczej. Wyniki przedstawiono 14 października 2026 r. podczas konferencji „Klimat inwestycyjny w sektorze mineralnym”, zorganizowanej przez PIG-PIB w Sejmie RP.
Ponad 87% Polaków uważa, że dostęp do surowców krytycznych jest ważny dla bezpieczeństwa państwa. Jednocześnie 39,8% badanych wskazuje, że Polska powinna zapewniać sobie dostęp do tych surowców przede wszystkim poprzez własne wydobycie i recykling, a 35,7% opowiada się za połączeniem krajowego wydobycia z importem. Zaledwie 3% respondentów uważa, że Polska powinna polegać wyłącznie na imporcie.
Badanie objęło również kwestię społecznej akceptacji działalności wydobywczej. Respondentów zapytano, pod jakimi warunkami zaakceptowaliby wydobycie surowców krytycznych w swoim regionie. Najczęściej wskazywali ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko (48,1%), tworzenie nowych miejsc pracy i inwestycje poprawiające warunki życia mieszkańców (38,0%) oraz zapewnienie lokalnej społeczności wpływu na decyzje dotyczące wydobycia (22,4%). Bezwarunkową akceptację takiej działalności zadeklarowało 11,7% badanych, natomiast 4,3% nie zaakceptowałoby jej w żadnych okolicznościach.
Badanych zapytano również o pierwsze skojarzenia z rozpoczęciem działalności górniczej w ich okolicy. Dla 29,9% ankietowanych oznaczałoby to przede wszystkim powstanie nowych miejsc pracy, a dla 27,3% rozwój gospodarczy. Z kolei 12,9% respondentów wskazuje na zagrożenie degradacją środowiska, a 9,5% na możliwość wystąpienia konfliktów społecznych.
W przypadku 59,1% badanych w ich okolicy nie prowadzono działalności górniczej. Pomimo to Polacy dostrzegają znaczenie krajowego pozyskiwania surowców krytycznych. Akceptacja konkretnych przedsięwzięć wydobywczych zależy w dużej mierze od spełnienia określonych warunków. Wyniki przedstawiają opinie w skali ogólnopolskiej i nie muszą odzwierciedlać nastrojów mieszkańców poszczególnych regionów, zwłaszcza tych, w których planowane są inwestycje wydobywcze. Mogą pomóc lepiej rozpoznać społeczne oczekiwania i obawy, a także stać się podstawą do rozpoczęcia szerszego dialogu na temat przyszłości górnictwa w Polsce.
Badanie CBOS zrealizowane na zlecenie PIG-PIB w dniach 17–20 sierpnia 2026 r., metodą CATI, N = 1000. W pytaniu dotyczącym warunków akceptacji możliwe było wskazanie więcej niż jednej odpowiedzi.
Ankieta została sfinansowana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
