Dr Olimpia Kozłowska, zastępca dyrektora Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego ds. państwowej służby geologicznej, uczestniczyła w obchodach 450-lecia Kopalni św. Jan w Krobicy. Uroczystości odbyły się 17–18 października 2026 r. pod hasłem „Przyszłość przeszłości”, przypominającym o potrzebie zachowania dziedzictwa górniczego Gór Izerskich dla kolejnych pokoleń.
Jubileusz zgromadził przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, środowiska naukowego, instytucji i organizacji zaangażowanych w ochronę zabytkowych podziemi, a także mieszkańców i turystów. Obecność przedstawicielki kierownictwa PIG-PIB była okazją do spotkania z osobami, które badają historię izerskiej geologii i górnictwa oraz z pasją i zaangażowaniem przekazują tę wiedzę gościom odwiedzającym kopalnię.
Uczestnicy uroczystości
Uczestnicy uroczystości
Z okazji rocznicy Instytut przygotował pismo gratulacyjne skierowane do Adama Fischera, prezesa Stowarzyszenia Nasz Czas Krobica–Orłowice. Wyrażono w nim uznanie dla osób i instytucji zaangażowanych w ochronę i popularyzację kopalni. Podkreślono również znaczenie udostępnienia dawnych wyrobisk jako przestrzeni edukacji geologicznej i poznawania tradycji górniczych regionu.
Przekazanie prezentu z okazji rocznicy
„Udostępnienie tego obiektu kolejnym pokoleniom pozwala ocalić ważny fragment historii, a zarazem popularyzować wiedzę o geologii i tradycjach górniczych regionu” – napisano w jubileuszowym piśmie.
Uczestnicy uroczystości. Druga od lewej - dr Olimpia Kozłowska
Kopalnia św. Jan w Krobicy, położona w Górach Izerskich niedaleko Mirska, rozpoczęła działalność w 1576 r. Jej historia wiąże się z eksploatacją kasyterytu – minerału będącego główną rudą cyny. W późniejszym okresie w regionie rozwinęło się także wydobycie rud kobaltu. Zachowane podziemne chodniki przypominają o dawnych metodach urabiania skał: górnicy pracowali ręcznie, posługując się tradycyjnymi, ręcznymi narzędziami górniczymi, przy słabym świetle kaganków. Dzisiejsza trasa turystyczna obejmuje wyrobiska XVI-wiecznej sztolni św. Jana oraz XVIII-wiecznej sztolni św. Leopolda.
Obecnie obiekt funkcjonuje jako Podziemna Trasa Turystyczna Kopalnia św. Jan w Krobicy, łącząc ochronę dziedzictwa górniczego z edukacją i turystyką. Zwiedzanie z przewodnikiem pozwala poznać warunki pracy dawnych gwarków, historię wydobycia kruszców oraz geologię okolicy. Ofertę uzupełniają spacery geościeżką, zajęcia terenowe i warsztaty, podczas których uczestnicy odkrywają związki między budową geologiczną Gór Izerskich a rozwojem regionu. Kopalnia należy również do Szlaku Tajemniczych Podziemi, promującego podziemne dziedzictwo Dolnego Śląska.
Program obchodów obejmował m.in. spacer edukacyjny z dr. hab. inż. Maciejem Madziarzem, prof. Politechniki Wrocławskiej, inscenizację historyczną, odsłonięcie tablicy pamiątkowej i jubileuszowe zwiedzanie podziemi. Podczas panelu ekspercko-warsztatowego rozmawiano o minerałach regionu, perspektywach surowcowych oraz możliwościach i wyzwaniach związanych z bezpiecznym udostępnianiem dawnych wyrobisk.
Cześć inscenizacyjna uroczystości
Organizatorem jubileuszu było Stowarzyszenie Nasz Czas Krobica–Orłowice, współpracujące z zespołem kopalni, Gminą Mirsk, Sudecką Grupą Ratowniczą oraz partnerami i wolontariuszami.
Źródło i zdjęcia: relacja organizatorów obchodów 450-lecia Kopalni św. Jan w Krobicy oraz pismo jubileuszowe
