Od 26 października do 2 listopada 2026 r. trwał wyjazd rekonesansowy w ramach projektu DATA 4 CRM – Development of Geological Investigations to Support Mineral Exploration for Critical Raw Materials (CRMs) in Uzbekistan. W wyjeździe uczestniczyli przedstawiciele służb geologicznych Uzbekistanu, Finlandii, Czech, Francji i Polski. PIG-PIB reprezentował Radomir Pachytel z Centrum Geozagrożeń.
24 listopada 2025 r. Unia Europejska, reprezentowana przez Komisję Europejską, zawarła z Ministerstwem Spraw Zagranicznych Finlandii umowę o finansowaniu projektu „DATA 4 CRM – Enhancing Geodata Management in Central Asia”. W ramach tego projektu strona fińska prowadzi prace geologiczne w Kazachstanie, Kirgistanie, Tadżykistanie, Turkmenistanie i Uzbekistanie.
Jednym z przedsięwzięć objętych umową jest projekt „Development of Geological Investigations to Support Mineral Exploration for Critical Raw Materials (CRMs) in Uzbekistan”. Od 2026 r. współpracują w nim Czeska Służba Geologiczna (CGS), Francuska Służba Geologiczna (BRGM), Niemiecka Służba Geologiczna (BGR), Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy (PIG-PIB) oraz organizacja EuroGeoSurveys (EGS). PIG-PIB uczestniczy w realizacji trzech podzadań merytorycznych – WP4 (badania mineralogiczne), WP5 (badania geochemiczne) i WP7 (opracowywanie modeli surowcowych i wykorzystanie systemów GIS).
Projekt DATA 4 CRM
W wyniku negocjacji między partnerami projektu a Ministerstwem Górnictwa i Geologii Uzbekistanu do realizacji zadań wybrano obszar objęty licencją Young’oqli, położony ok. 30 km na południowy wschód od miasta Nurota, w wilajecie nawojskim. Tegoroczny rekonesans pozwolił wstępnie ocenić warunki logistyczne, rozpoznać ukształtowanie terenu i zapoznać się z głównymi jednostkami litologicznymi przed przyszłorocznymi pracami terenowymi, które obejmą analizy geochemiczne, mineralogiczne i strukturalne. Podczas rekonesansu wstępnie zbadano 10 odsłonięć reprezentujących różne litologie.
Na obszarze Young’oqli znajduje się m.in. strefa kontaktu późnopaleozoicznego plutonu granitowego ze skałami węglanowymi. Mogą tam występować strefy wzbogacone w wolfram, podobne do tych w złożu Langar, położonym 3 km na północny zachód od granicy obszaru objętego licencją. W południowej części obszaru mogą również występować nagromadzenia złota, podobne do niewielkich złóż położonych na zachód od Young’oqli.
Około jednej trzeciej obszaru wyznaczonego do badań w projekcie pokrywa się z terenem badań UzbekGeology w latach 2026–2028. W tej części terenu opróbowanie i badania będą miały szerszy zakres. Obejmą m.in. dodatkowe pomiary geofizyczne z użyciem dronów oraz wykonanie serii odwiertów o głębokości ok. 200 m.
Podczas wyjazdu odbyły się również spotkania z przedstawicielami Ministerstwa Górnictwa i Geologii, Ministerstwa Rozwoju i Innowacji oraz UzbekGeology Exploration JSC. Omówiono kwestie udostępniania danych i oczekiwania strony uzbeckiej wobec służb zaangażowanych w projekt. Przedstawiono także ofertę badawczą państwowych laboratoriów w Taszkencie i Samarkandzie, które będą współpracować przy analizie próbek pobranych na obszarze Young’oqli. Laboratorium UzbekGeology w Taszkencie i placówka regionalna w Samarkandzie dysponują zapleczem do prowadzenia analiz geochemicznych, w tym spektrometrami ICP-MS, ICP-OES i AAS. W procedurach badawczych obie placówki stosują zachodnie standardy i własne wzorce.
Badania mineralogiczne można przeprowadzić w Instytucie Surowców Mineralnych Republiki Uzbekistanu. Uzbeccy partnerzy są również zainteresowani datowaniem skał z obszaru Young’oqli. Takie badania można przeprowadzić we współpracy z laboratorium PIG-PIB.
Pierwsze prace terenowe na obszarze Young’oqli zaplanowano wstępnie na kwiecień/maj 2027 r.

Analiza mapy anomalii geofizycznych obszaru Young’oqli w siedzibie UzbekGeology

Północna część obszaru badań Young’oqli

Zespół badawczy na tle gór North Nurota

Analiza odsłonięcia skał łupkowych w północno-zachodniej części obszaru Young’oqli, nieopodal wychodni plutonu granitowego

Fałd w skałach węglanowych w centralnej części obszaru Young’oqli

Przygotowanie próbek (w ramach metody fire assay) w laboratorium w Samarkandzie
Tekst i zdjęcia – Radomir Pachytel








