W dniach 11–14 czerwca 2026 r. w Oddziale Karpackim Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego w Krakowie odbyło się międzynarodowe szkolenie „ESA’s 2026 InSAR Training Course”, poświęcone wykorzystaniu satelitarnej interferometrii radarowej (InSAR) w monitorowaniu deformacji powierzchni terenu oraz ocenie zagrożeń geologicznych. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) we współpracy z PIG-PIB oraz Uniwersytetem Technicznym w Delft (TU Delft).
Szkolenie stanowiło jedno z wydarzeń towarzyszących międzynarodowemu sympozjum FRINGE 2026, organizowanemu przez ESA i poświęconemu najnowszym osiągnięciom w dziedzinie satelitarnej interferometrii radarowej. Fakt, że ESA powierzyła organizację kursu Państwowemu Instytutowi Geologicznemu – PIB we współpracy z TU Delft, stanowi potwierdzenie rosnącej pozycji Instytutu w europejskim środowisku zajmującym się obserwacją Ziemi, monitorowaniem deformacji terenu oraz oceną geozagrożeń.
Szkolenie odbywało się w Oddziale Karpackim PIG-PIB w Krakowie
W szkoleniu uczestniczyli studenci, młodzi naukowcy oraz specjaliści zainteresowani wykorzystaniem danych satelitarnych w badaniach i działalności operacyjnej związanej z geologią, geofizyką, inżynierią lądową, energetyką i zarządzaniem ryzykiem. Program kursu został przygotowany z myślą o osobach, które chcą wykorzystywać metody InSAR zarówno w działalności badawczej, jak i w praktycznych zastosowaniach związanych z bezpieczeństwem infrastruktury oraz monitoringiem zagrożeń naturalnych.
Jeden z wykładów, odbywających się w ramach szkolenia
Zajęcia prowadzili uznani eksperci reprezentujący czołowe europejskie ośrodki naukowe i instytucje zajmujące się obserwacją Ziemi, m.in. TU Delft i University of Twente (Niderlandy), British Geological Survey (Wielka Brytania), UK Centre for Observation and Modelling of Earthquakes, Volcanoes and Tectonics (COMET), a także specjaliści Centrum Geozagrożeń Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB.
Jeden z wykładów w czasie szkolenia
Podczas czterodniowego szkolenia uczestnicy zdobywali wiedzę dotyczącą podstaw i najnowszych osiągnięć w zakresie geodezji InSAR, metod analizy szeregów czasowych oraz interpretacji produktów radarowych wykorzystywanych do monitorowania deformacji powierzchni Ziemi. Omawiano m.in. zagadnienia związane z geometrią pomiarów, modelowaniem błędów, estymacją parametrów ruchu gruntu, analizą prędkości deformacji oraz integracją danych InSAR z informacjami geologicznymi, sejsmicznymi i środowiskowymi.
Uczestnicy szkolenia
Szczególny nacisk położono na praktyczne zastosowania technologii InSAR w monitorowaniu osuwisk, deformacji związanych z działalnością górniczą, aktywności sejsmicznej i wulkanicznej oraz w wykrywaniu anomalii z wykorzystaniem metod sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. Uczestnicy zapoznali się również z krajowymi i europejskimi usługami monitorowania ruchów gruntu oraz możliwościami wykorzystania danych satelitarnych w ocenie zagrożeń geologicznych i środowiskowych.
Integralną częścią szkolenia była terenowa sesja praktyczna, która odbyła się 14 czerwca. Uczestnicy odwiedzili osuwisko w Kłodnem (woj. małopolskie), które uaktywniło się podczas intensywnych opadów deszczu w 2010 roku, powodując znaczne straty materialne oraz zniszczenia budynków mieszkalnych i infrastruktury technicznej. W trakcie wizyty zaprezentowano metody monitorowania osuwiska z wykorzystaniem satelitarnej interferometrii radarowej oraz zainstalowane na jego terenie reflektory radarowe służące do pomiarów deformacji powierzchni terenu. Wycieczka terenowa stanowiła praktyczne uzupełnienie zagadnień omawianych podczas szkolenia i pozwoliła uczestnikom zobaczyć, w jaki sposób nowoczesne technologie obserwacji Ziemi wspierają monitoring geozagrożeń i badania ruchów masowych.
Uczestnicy szkolenia podczas sesji terenowej w Kłodnem
Dla Centrum Geozagrożeń PIG-PIB organizacja kursu była kolejnym przykładem dynamicznie rozwijającej się współpracy międzynarodowej. Coraz częściej specjaliści Instytutu uczestniczą w przedsięwzięciach realizowanych wspólnie z partnerami zagranicznymi, a zainteresowanie wykorzystaniem satelitarnych metod obserwacji Ziemi w monitorowaniu zagrożeń geologicznych stale rośnie.
Dr Zbigniew Perski z Centrum Geozagrożeń PIG-PIB tłumaczy uczestnikom wycieczki zawiłe kwestie związane z technologią InSAR w monitorowaniu osuwisk
Dr Zbigniew Perski z Centrum Geozagrożeń PIG-PIB
Źródło: Centrum Geozagrożeń
Zdjęcia: Centrum Geozagrożeń
