W dniu 14 sierpnia 2026 r. o godz. 21:58:24.1 (UTC) (15 sierpnia 2026 r. o godz. 05:58:24.1 czasu lokalnego) w regionie Flores Region, Indonezja miało miejsce silne trzęsienie ziemi o magnitudzie M7.7. Epicentrum tego zdarzenia zlokalizowane było około 62 km na północny zachód od Ende w Indonezji. Według European-Mediterranean Seismological Centre (EMSC) źródło wstrząsu zlokalizowane było na głębokości 20 km.
Z kolei w dniu 15 sierpnia 2026 r. o godz. 10:54:51.6 (UTC) (15 sierpnia 2026 r. o godz. 17:54:51.6 czasu lokalnego), po niespełna 12 godzinach, w regionie Północnej Sumatry, w Indonezji miało miejsce kolejne silne trzęsienie ziemi o magnitudzie M6.9. Epicentrum tego zdarzenia zlokalizowane było około 10 km na północny zachód od Pematangsiantar w Indonezji. Według European-Mediterranean Seismological Centre (EMSC) źródło wstrząsu zlokalizowane było na głębokości 166 km.
Lokalizacja epicentrum trzęsienia ziemi o magnitudzie M7.7 z 14/08/2026 r. o godz. 21:58:24.1 UTC, region: Flores Region, Indonesia oraz M6.9 z 15/08/2026 r. o godz. 10:54:51.6 UTC, region: Northern Sumatra, Indonesia (opracowanie PSG, mapa bazowa: Nations Online Project).
Trzęsienia ziemi o magnitudzie M7.7 z 14 sierpnia 2026 r. oraz M6.9 z 15 sierpnia 2026 r. wystąpiły w obrębie rozległej strefy kolizji tektonicznej, ciągnącej się na długości ponad 8000 km, od Himalajów na zachodzie po Papuę-Nową Gwineę na wschodzie. W miejscach wystąpienia wstrząsów, płyta indo-australijska subdukuje pod płytę sundajską z prędkością około 50–70 mm/rok, a głównym elementem morfologicznym tego procesu jest Rów Sundajsko-Jawajski. W rejonie Flores, gdzie wystąpiło trzęsienie ziemi z 14 sierpnia 2026 r., klasyczna subdukcja skorupy oceanicznej, charakterystyczna dla zachodniej części łuku Sundajskiego, stopniowo przechodzi ku wschodowi w kolizję skorupy kontynentalnej Australii z łukiem Banda. Prowadzi to do intensywnego skracania, pogrubiania i deformacji skorupy. Z kolei w rejonie Sumatra–Andamany, związanym z trzęsieniem ziemi z 15 sierpnia 2026 r., płyta indo-australijska składa się w rzeczywistości z dwóch części – płyty indyjskiej i płyty australijskiej – które przemieszczają się względem siebie z niewielką prędkością, a pomiędzy nimi rozwinęła się szeroka, aktywnie deformowana strefa wewnątrzpłytowa.
Mechanizmy ognisk wyznaczone przez Amerykańską Służbę Geologiczną (USGS) wskazują na wyraźnie odmienny charakter obu zdarzeń. Trzęsienie M7.7 w rejonie Flores miało mechanizm nasuwczy (thrust). Preferowana płaszczyzna uskoku była stosunkowo łagodnie nachylona i miała przebieg zbliżony do równoleżnikowego. Płytkie położenie ogniska pod dnem morskim oraz charakter przemieszczenia, obejmujący znaczną składową pionową, sprzyjały deformacji dna i tym samym powstaniu tsunami. Lokalnie na wybrzeżu Flores zarejestrowano fale o wysokości około 1,5–1,6 m. Trzęsienie M6.9 w rejonie Sumatry miało natomiast mechanizm zdominowany przez ruch przesuwczy (strike-slip), z niewielką składową pionową. Szczególnie istotna jest znaczna głębokość ogniska. Wskazuje ona, że zdarzenie nie było związane z płytkim uskokiem skorupowym. Było to najprawdopodobniej trzęsienie wewnątrzpłytowe (intraslab earthquake), powstałe wskutek uwolnienia naprężeń w obrębie zagłębiającej się płyty indo-australijskiej. Oba zdarzenia pokazują zatem, że złożona konwergencja płyt w Indonezji generuje trzęsienia ziemi o bardzo różnych mechanizmach i głębokościach ognisk.
Trzęsienie ziemi o magnitudzie M7.7 z dnia 14/08/2026 r., godz. 21:58:24.1 (UTC) w regionie Flores Region, w Indonezji zarejestrowane zostało również w sieci PSG_Sejs_NET państwowej służby geologicznej. Poniżej zaprezentowano zapisy falowe składowej Z wektora prędkości fal sejsmicznych zarejestrowane na stacjach HOLO (Hołowno, gm. Podedwórze, pow. parczewski) i DZIW (Dziwie, gm. Przedecz, pow. kolski) monitoringu sejsmicznego w laboratoriach geodynamicznych PSG oraz na wybranych stacjach Sudeckiej Sieci Sejsmologicznej: KLET (Kletno), OSOW (Osówka), WIRY (Wirki), ZLOT (Złoty Stok). Odległości stacji od epicentrum wstrząsów są w zakresie od 11297 do 11777 km. Pierwsze wstąpienia fal sejsmicznych (P) zarejestrowane zostały na stacjach po upływie średnio 14 min 10 s od momentu zdarzenia.
Obraz falowy z zapisem rejestracji trzęsienia ziemi o magnitudzie M7.7 z epicentrum w regionie Flores Region, Indonesia z dnia 14/08/2026 r., godz. 21:58:24.1 (UTC) zarejestrowany przez szerokopasmowe stacje sejsmologiczne PSG zlokalizowane w laboratoriach geodynamicznych w Hołownie (HOLO) i Dziwiu (DZIW) oraz na wybranych stacjach Sudeckiej Sieci Sejsmologicznej (KLET, OSOW, WIRY, ZLOT). Na wykresie składowej Z zaznaczono pierwsze wstąpienia fali sejsmicznej (P).
Poniżej przedstawiono zapisy falowe składowej Z wektora prędkości fal sejsmicznych trzęsienia ziemi o magnitudzie M6.9 z dnia 15/08/2026 r., godz. 10:54:51.6 (UTC) w regionie Northern Sumatra, w Indonezji zarejestrowane na tych samych stacjach. Odległości stacji od epicentrum wstrząsów są w zakresie od 8769 do 9228 km. Pierwsze wstąpienia fal sejsmicznych (P) zarejestrowane zostały na stacjach po upływie średnio 12 min 23 s od momentu zdarzenia.
Obraz falowy z zapisem rejestracji trzęsienia ziemi o magnitudzie M6.9 z epicentrum w regionie Northern Sumatra, Indonesia z dnia 15/08/2026 r., godz. 10:54:51.6 (UTC) zarejestrowany przez szerokopasmowe stacje sejsmologiczne PSG zlokalizowane w laboratoriach geodynamicznych w Hołownie (HOLO) i Dziwiu (DZIW) oraz na wybranych stacjach Sudeckiej Sieci Sejsmologicznej (KLET, OSOW, WIRY, ZLOT). Na wykresie składowej Z zaznaczono pierwsze wstąpienia fali sejsmicznej (P).
Efekty trzęsienia ziemi o magnitudzie M7.7 z dnia 14/08/2026 r., godz. 21:58:24.1 (UTC) oraz M6.9 z dnia 15/08/2026 r., godz. 10:54:51.6 (UTC) widoczne są również w zapisie monitoringu składowej pionowej siły ciężkości w laboratorium geodynamicznym stacji PSG w Hołownie. Obraz falowy zjawisk, który został zarejestrowany grawimetrem pływowym gPhoneX nr 165 przedstawiono poniżej.
Fragment zapisu (przyspieszenia) z monitoringu grawimetrycznego pola siły ciężkości na stacji PSG HOLO w Hołownie (gm. Podedwórze, pow. parczewski) zarejestrowany w trakcie przejścia przez punkt obserwacji grawimetrycznych fal sejsmicznych wygenerowanych w ognisku trzęsienia ziemi o magnitudzie M7.7 z dnia 14/08/2026 r. oraz M6.9 z dnia 15/08/2026 r.
Raport został opracowany przez zespół wykonawców PIG-PIB z Centrum Geozagrożeń na zlecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska w ramach projektu pt. Monitoring geodynamiczny Polski finansowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
