W dniach 7-11 września odbyła się cykliczna konferencja naukowa „Loess Fest” pod hasłem wiodącym „Echa przeszłości: less, oddziaływanie klimatu na człowieka w plejstocenie”. Miejscem konferencji była miejscowość letniskowa Krapets nad Morzem Czarnym w północno-wschodniej Bułgarii. Spotkało się tutaj ponad 70 naukowców z całego świata. W ich gronie byli też współcześni liderzy badań lessów w skali globalnej. Państwowy Instytut Geologiczny - PIB reprezentował prof. dr hab. Jerzy Nawrocki.
Organizatorem konferencji był Narodowy Instytut Geofizyki, Geodezji i Geografii Bułgarskiej Akademii Nauk, a współorganizatorem grupa robocza „Loess and Pedostratigraphy” Międzynarodowej Unii Badań Czwartorzędu (INQUA). Tematykę konferencji ujęto w 9 sesji specjalistycznych.
Profesor Frank Lehmukuhl z Uniwersytetu Aachen omawia uwarunkowania depozycji lessów w Azji
Prof. Jerzy Nawrocki, będący też członkiem Komitetu Naukowego „Loess Fest 2026”, w ramach sesji „Geochemia, mineralogia i pochodzenie lessów” wygłosił referat pt. „Frequency and age spectrum of Carpathian zircons deposited in the Boyanychi loess section (W Ukraine) and in the modern alluvial sediments of the Vistula River" (współautor Magdalena Pańczyk). Przedmiotem analizy była zmienność zawartości detrytycznych cyrkonów z fliszu karpackiego w pokrywach lessowych Polski południowo-wschodniej i zachodniej Ukrainy w ciągu ostatnich blisko 500 tys. lat, a także ich zawartość we współczesnych osadach korytowych Wisły.
Prof. Jerzy Nawrocki prezentuje wyniki badań izotopowych źródeł materiału detrytycznego występującego w lessach Polski i zachodniej Ukrainy, a także we współczesnych osadach Wisły
Jedną z niespodzianek wynikających z prowadzonych przez zespół PIG-PIB badań jest to, że cyrkony z fliszu karpackiego dominują w osadach z koryta Wisły aż do Puław, ustępując dopiero od tego miejsca pierwszeństwa cyrkonom ze skał Gór Świętokrzyskich i osadów progalcjalnych. Detrytyczny materiał z Karpat występuje w mniejszej ilości i w dalszym biegu rzeki.
Uczestnicy konferencji mieli też okazję odwiedzić wyjątkowo okazałe profile lessowe w klifie Morza Czarnego, a także w ramach pokonferencyjnej wycieczki odwiedzić chyba jedno z największych sztucznych odsłonięć sekwencji lessów i gleb z ostatnich 900 tys. lat, znajdujące się w pobliżu miejscowości Kaolinowo. Nazwa tej miejscowości nie jest przypadkowa, gdyż lessy zostały tutaj odsłonięte dzięki potężnym złożom kaolinu, nadal eksploatowanym.
Kopalnia glinki kaolinowej w pobliżu miejscowości Kaolinowo (północno-wschodnia Bułgaria)
Sekwencja lessów i gleb kopalnych z ostatnich 900 tys. lat pokrywająca złoże kaolinu
Odsłonięcie lessów i gleb kopalnych w klifie Morza Czarnego w pobliżu Krapets. Na pierwszym planie profesor Neli Jordanowa z Bułgarskiej Akademii Nauk, liderka komitetu organizacyjnego „Loess Fest 2026”
Tekst i zdjęcia: Jerzy Nawrocki
