W dniach 30 sierpnia – 2 września 2026 r. na Wydziale Nauk Ścisłych Uniwersytetu w Porto w Portugalii odbyło się 16. Sympozjum International Association on the Genesis of Ore Deposits – IAGOD 2026. Tegoroczna edycja sympozjum odbywała się pod hasłem „The Role of Geoscience in the Energy Transition”. Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy reprezentowała dr Katarzyna Derkowska z Zakładu Polityki Surowcowej.
Program konferencji obejmował szerokie spektrum zagadnień geologii złożowej. Szczególnie rozbudowana była sesja poświęcona pegmatytom jako źródłom surowców dla transformacji energetycznej. Omawiano ich genezę, procesy koncentracji metali oraz mineralogiczne i geochemiczne wskaźniki przydatne w poszukiwaniach. Nie zabrakło również wystąpień dotyczących systemów porfirowych, złóż magmowych i hydrotermalnych, złota, uranu oraz rud polimetalicznych. Przedstawiano zastosowania badań izotopowych, analiz chemizmu minerałów, teledetekcji i uczenia maszynowego w rozpoznawaniu wystąpień mineralizacji. Ważne miejsce zajmowały także odpady wydobywcze i możliwości odzysku zawartych w nich metali.
Abstrakty wystąpień dostępne są pod adresem: https://iagod.org/assets/files/IAGOD2026_Abstract_Volume.pdf
Dr Katarzyna Derkowska przedstawiła referat pt. „From Abandoned Deposits to Strategic Resources: Re-evaluating Mineral Deposits in Poland” w ramach sesji „Environmentally Sustainable Mining”. Współautorami wystąpienia byli mgr Konrad Pytel, dr Tomasz Bieńko i dr Sławomir Mazurek. W referacie przedstawiono wyniki prac PIG-PIB dotyczących ponownej oceny potencjału znanych złóż rud metali w Polsce, w tym występowania surowców krytycznych. Podkreślono znaczenie wykorzystania archiwalnych danych geologicznych do wskazywania kierunków dalszych badań, przy jednoczesnym uwzględnieniu technologicznych, środowiskowych i przestrzennych ograniczeń zagospodarowania złóż.
Wystąpienie dr Katarzyny Derkowskiej
Ponowna ocena znanych złóż nie zastępuje nowych prac poszukiwawczych. Pozwala natomiast lepiej wykorzystać zgromadzone dane geologiczne i wskazać obiekty, dla których dalsze badania mogą być najbardziej uzasadnione. Działania te wpisują się w cele Polityki Surowcowej Państwa do 2050 roku dotyczące rozpoznania krajowej bazy zasobowej i zapewnienia dostępu do surowców.
W odniesieniu do surowców krytycznych są również zgodne z kierunkiem wyznaczonym przez unijny Critical Raw Materials Act, służący zwiększeniu bezpieczeństwa i odporności ich dostaw.
Udział w konferencji oraz przedstawione badania zostały sfinansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach realizacji zadań państwowej służby geologicznej.
Tekst: Katarzyna Derkowska
Zdjęcia: Katarzyna Derkowska
