Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy zakończył VI etap projektu „Zabezpieczenie stratotypowych odcinków rdzeni wiertniczych – dodatkowe badania na rdzeniach oraz prace logistyczno-techniczne w archiwach rdzeni”, realizowanego w latach 2023–2025. VI etap przedsięwzięcia stanowi kontynuację wieloletniego programu ochrony najcenniejszych stratotypowych i innych szczególnie wartościowych odcinków rdzeni wiertniczych dokumentujących budowę geologiczną Polski. W ramach zakończonych prac zabezpieczono ponad 3 000 metrów rdzeni pochodzących z 18 otworów wiertniczych.
Stratotypowe rdzenie wiertnicze należą do najcenniejszych materiałów dokumentujących budowę geologiczną Polski. Ich ochrona, kompleksowe opracowanie naukowe oraz włączenie wyników badań i dokumentacji do zasobów Centralnej Bazy Danych Geologicznych stanowią jeden z kluczowych elementów działań państwowej służby geologicznej.
Rdzenie przecięto, przełożono do nowych skrzynek, uporządkowano i oznakowano, a także zweryfikowano ich opisy oraz informacje stratygraficzne. Wykonano również pełną dokumentację fotograficzną materiału. Tak przygotowane rdzenie umieszczono na regałach w specjalnie przystosowanym magazynie Archiwum Próbek Geologicznych w Leszczach, zapewniając odpowiednie warunki ich długoterminowego przechowywania i ochrony.
Mapa lokalizacji otworów wiertniczych z interwałami zabezpieczonych rdzeni
Jednym z najważniejszych zadań tego etapu projektu były prowadzone na zabezpieczanych rdzeniach badania litologiczne, stratygraficzne i sedymentologiczne oraz specjalistyczne analizy geochemiczne, mineralogiczne i mikroskopowe. Pozwoliły one uzupełnić i zweryfikować informacje dotyczące wybranych profili oraz przygotować ich kompleksowe opracowanie.
Wyniki badań wraz z dokumentacją zostały zestawione w opracowaniu końcowym projektu. W etapie VI wykonano obszerne opracowanie wyników badań geofizycznych wykonywanych dla rdzeni z otworów wiertniczych zabezpieczanych od II do VI etapu, w tym skalibrowano pomiary gamma na rdzeniach i dowiązano je do archiwalnych krzywych geofizyki otworowej. Całość materiału jest dostępna do wglądu w CAG.
Przykładowe zestawienie profilowań geofizyki wiertniczej z dowiązaniem punktowych pomiarów gamma dla otworu Piotrków Trybunalski IG-1
Integralnym elementem projektu było również wykonanie pełnej dokumentacji fotograficznej zabezpieczonych rdzeni. Fotografie wraz z danymi opisowymi zostały wprowadzone do Centralnej Bazy Danych Geologicznych, zwiększając dostępność zgromadzonych materiałów dla przyszłych prac badawczych i dokumentacyjnych.
Tym samym efektem projektu jest nie tylko zabezpieczenie unikatowych materiałów geologicznych, ale również ich kompleksowe opracowanie, cyfrowa dokumentacja oraz włączenie wyników badań do krajowego systemu informacji geologicznej.
Przykład metadanych w aplikacji Otwory wiertnicze CBDG z otworu wiertniczego Kaplonosy IG-1
Zakończenie VI etapu projektu stanowi kolejny ważny krok w realizacji wieloletniego programu ochrony najcenniejszych rdzeni wiertniczych zgromadzonych w zasobach Skarbu Państwa. Połączenie działań związanych z zabezpieczeniem unikatowych materiałów geologicznych, ich kompleksowym opracowaniem naukowym oraz udostępnieniem wyników w Centralnej Bazie Danych Geologicznych sprawia, że będą one stanowiły trwałe źródło informacji wykorzystywane w przyszłych badaniach nad budową geologiczną Polski oraz ochroną geologicznego dziedzictwa kraju.
Regały zlokalizowane w Archiwum Rdzeni i Próbek Geologicznych PIG-PIB w Leszczach (Leszcze 20, 62-650 Leszcze/ gmina Kłodawa)
Tekst i ilustracje: Ewelina Krzyżak
Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach projektu pn. „Zabezpieczenie stratotypowych odcinków rdzeni wiertniczych – dodatkowe badania na rdzeniach oraz prace logistyczno-techniczne w archiwach rdzeni”, realizowanego w latach 2023–2025.
