Ukazał się drugi tegoroczny numer czasopisma naukowego Geological Quarterly (tom 70, nr 2/2026). Czytelnicy znajdą w nim osiem artykułów poświęconych m.in. geotermii niskotemperaturowej, osadom Karpat, skamieniałościom śladowym, wodom krasowym, stratygrafii oraz przemianom plejstoceńskiego krajobrazu Polski. Wydawnictwo zawiera 8 artykułów poświęconych różnorodnym zagadnieniom z zakresu nauk o Ziemi i dziedzin pokrewnych. Autorami lub współautorami dwóch publikacji są pracownicy Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB.
Wersja online (bezpłatna):
Geological Quarterly Vol 70, No 2 (2026)
Patryk Bladusiak, Tomasz Operacz i Kamil Pawelec zbadali wpływ wysadów solnych Lanieta i Lubień w centralnej Polsce na temperaturę wód podziemnych. Stwierdzone anomalie termiczne, sięgające 2°C, mogą poprawiać efektywność niskotemperaturowych systemów geotermalnych i obniżać koszty ich eksploatacji. Autorzy proponują również nowe podejście do wyboru miejsc najbardziej odpowiednich do wykorzystania płytkiej energii geotermalnej.
Agata Kuźma, Krzysztof Ninard i Alfred Uchman przeanalizowali dolnokredowe osady turbidytowe Karpat Zewnętrznych. Badania 220-metrowego profilu odsłaniającego się w dolinie Krzyworzeki wykazały związek rytmu sedymentacji z cyklami astronomicznymi: precesją, zmianami nachylenia osi Ziemi oraz ekscentrycznością jej orbity. Wyniki pozwalają lepiej zrozumieć wpływ dawnych zmian klimatu na powstawanie osadów głębokomorskich.
Michał Stachacz i Andrew Rindsberg opisali skamieniałości śladowe Psammichnites gigas arcuatus występujące w dolnokambryjskich piaskowcach formacji z Ociesęk w Górach Świętokrzyskich. Autorzy wykazali, że różne formy tych struktur są najprawdopodobniej wariantami zachowania tego samego rodzaju śladu. Ich twórcami mogły być halkieridy lub inne zwierzęta wyposażone w twarde elementy szkieletowe.
Paulina Krakowska-Madejska, Sebastian Waszkiewicz, Krzysztof Starzec, Edyta Puskarczyk, Jadwiga Jarzyna i Anita Lis-Śledziona wykorzystali dane geologiczne oraz wyniki profilowań otworowych do analizy piaskowcowo-łupkowych warstw krośnieńskich w polskich Karpatach Zewnętrznych. Połączenie informacji pochodzących z różnych metod i skal obserwacji umożliwiło dokładniejsze wyznaczenie interwałów o korzystnych właściwościach zbiornikowych.
Romeo Eftimi, Tatiana Orehova i Perikli Qiriazi przedstawili kompleksową charakterystykę zasobów wód podziemnych masywu Tomorri w południowej Albanii. Wody te zaopatrują ponad 150 tys. mieszkańców okolicznych miast i wsi. Autorzy ocenili ich ilość, jakość, sposób krążenia oraz podatność na zanieczyszczenia, zwracając szczególną uwagę na zagrożenia związane z intensywną eksploatacją kamieniołomów.
Artykuł: Karst groundwater of the Tomorri massif: an important resource for South Albania
Mateusz Szczęch, Anna Waśkowska, František Teťák i Maciej Kania opisali pstre łupki występujące w dolnej części formacji ropiańskiej w płaszczowinie magurskiej. Badania prowadzone w polskiej i słowackiej części Orawy pozwoliły rozszerzyć znany zasięg tych skał oraz określić ich wiek na wczesny mastrycht. Autorzy formalnie ustanowili ogniwo pstrych łupków z Faronów jako nową jednostkę litostratygraficzną.
Jakub Norbert Klęsk, Łukasz Kruszewski, Artur Błachowski i Marek Widera przeanalizowali zróżnicowanie barwne iłów poznańskich ze zwałowiska Honoratka w pobliżu Konina. Wykazali, że ich kolor zależy przede wszystkim od rodzaju i rozmieszczenia minerałów zawierających żelazo, w tym hematytu, goethytu i jarosytu, a także od warunków utleniająco-redukcyjnych, odczynu środowiska oraz obecności materii organicznej. Barwa osadów może być zatem cennym źródłem informacji o środowisku, w którym powstawały.
Magdalena Kucharska, Mirosław Krawczyk i Wojciech Granoszewski z Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB zbadali osady biogeniczne w Rozkopaczewie i Garbatówce na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim. Analiza pyłkowa potwierdziła, że torfy, gytie i mułki organiczne dokumentują interglacjał mazowiecki. Nietypowe położenie tych osadów pod wyniesionymi, krętymi wałami wskazuje, że dawne zagłębienia jeziorne zostały zasypane młodszymi osadami, a następnie przekształcone w wypukłe formy terenu.
Wszystkie artykuły są dostępne w otwartym dostępie na stronie „Geological Quarterly” – Vol. 70, No. 2 (2026).
Geological Quarterly to jedno z najważniejszych polskich czasopism geologicznych oraz międzynarodowe forum wymiany wiedzy i doświadczeń dotyczących kluczowych problemów geologii w Polsce, Europie i na świecie. Anglojęzyczny kwartalnik Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB ukazuje się nieprzerwanie od 1957 roku. Publikuje wyniki badań prowadzonych w Instytucie, a także prace naukowców zajmujących się pokrewną tematyką badawczą.
Od 2003 r. czasopismo jest indeksowane m.in. w bazie Science Citation Index Expanded oraz Web of Science. Znajduje się również w takich bazach jak Research Alert, Current Contents/Physical, Chemical & Earth Sciences, GeoAbstracts, Geobase czy BIOSIS UK/Zoological Records. Wskaźnik Impact Factor kwartalnika od kilku lat utrzymuje się na poziomie powyżej 1.
Redaktorem naczelnym czasopisma jest prof. dr hab. Tadeusz Peryt.
Zapraszamy do lektury!
