Dzień Ziemi (Earth Day) to największe ekologiczne święto obchodzone w Polsce od roku 1990, a na świecie już od ponad pół wieku. Tegoroczne hasło: „Nasza moc, nasza planeta” – podkreśla znaczenie wspólnego działania na rzecz ochrony środowiska.
Jak przypomina Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, współczesna polityka ekologiczna stoi przed wieloma wyzwaniami: od napięć gospodarczych, przez konflikty, po skutki zmian klimatu. Tym bardziej liczy się zaangażowanie każdego z nas – bo nawet niewielkie działania mogą przynosić realne efekty.
Z tej okazji 19 kwietnia 2026 roku na terenie Państwowego Instytutu Geologicznego- PIB w Warszawie odbył się piknik geologiczny, zorganizowany przez Muzeum Geologiczne PIG-PIB. W wydarzeniu, jak co roku, uczestniczył Oddział Karpacki PIG-PIB, obok innych oddziałów i jednostek Instytutu, min. Dolnośląski, Pomorski i Świętokrzyski.
Na odwiedzających czekało wiele atrakcji i różnorodnych tematów związanych z naukami o Ziemi. Można było się dowiedzieć min. jak surowce mineralne wpływały na rozwój cywilizacji, jak bada się próbki wody, czym są wody termalne i jakie mają właściwości, czy i dlaczego niektóre surowce uznaje się za krytyczne. Nie zabrakło też opowieści o bursztynie, geologii cyfrowej czy tajemnicach ukrytych w piasku i skałach sprzed milionów lat. W pikniku uczestniczyły także inne instytucje naukowe i edukacyjne, min. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Muzeum Ziemi PAN, Muzeum Ewolucji PAN, Uniwersytet Warszawski, SGGW oraz Kampinoski Park Narodowy.
Dla aktywnych przygotowano min. ściankę wspinaczkową oraz geoturystyczna grę planszową.
Odbyły się również warsztaty o prelekcje – o największych jaskiniach Polski i świata, o faktach i mitach związanych z żywnością ekologiczną. W Bibliotece Geologicznej można było się zapoznać z publikacjami dotyczącymi katastrof naturalnych.
Stoisko Oddziału Karpackiego PIG-PIB cieszyło się dużym zainteresowaniem. Zaprosiliśmy odwiedzjących do odkrywania świata niewidocznego gołym okiem – świata, który można poznać dzięki mikroskopom i lupom stereoskopowym. Uczestnicy mogli zobaczyć z bliska mikroskopijny fragmenty skał, minerałów oraz szczątki dawnych organizmów. Opowiadaliśmy o mikroskamieniałościach - czym są, jak powstają i dlaczego są tak ważne w badaniach geologicznych. Przybliżyliśmy również takie pojęcia jak otwornice czy kokolitofory, pokazując ich związek z powstawaniem złóż kredy. Dużym zainteresowaniem cieszyły się okazy palinologiczne, które zaprezentował dr Wojciech Granoszewski. Odwiedzający mogli samodzielnie obejrzeć pod mikroskopem lub za pomocą kamery na monitorze komputera pyłki roślin: sosny, jodły, nasionko kiwi. Prowadzący wyjaśniał, jak analiza pyłków pozwala odtworzyć dawne środowisko, klimat, a nawet wspiera badania archeologiczne i kryminalistyczne. Dr Jakub Bazarnik wprowadzał uczestników w fascynujący mikroświat skał i minerałów. Pokazał, że to, co na pierwszy rzut oka wydaje się jednorodne, w rzeczywistości składa się z wielu różnorodnych składników o unikalnych barwach, kształtach i właściwościach. Pod mikroskopem można było zobaczyć min. piaskowce, granity, eklogity.
Spotkanie z mikroświatem pokazało, że nawet najmniejsze i niewidoczne elementy przyrody mają ogromne znaczenie i swoją historię. To właśnie one pomagają naukowcom zrozumieć procesy zachodzące na Ziemi i w jej wnętrzu przez miliony lat.
Dla odwiedzających mieliśmy przygotowane również zagadki, krzyżówki i quizy, które pozwalały sprawdzić zdobytą wiedzę w przyjaznej, luźnej, zabawowej atmosferze.
Serdecznie dziękujemy organizatorom za zaproszenie i możliwość udziału w tym wydarzeniu. Mamy nadzieję, że w przyszłymi roku ponownie spotkamy się podczas kolejnej edycji Dnia Ziemi.
Tekst i zdjęcia: Małgorzata Garecka
