Nauka przez zabawę – zabawa nauką. Geologia dla najmłodszych (i trochę starszych) w PIG-PIB

Czasami wszystko zaczyna się od zwykłego kamyka znalezionego na plaży. Ma niezwykły kolor, ciekawy wzór albo dziwny kształt. Skąd się tu wziął? Ile ma lat? Czy ktoś jeszcze trzymał go kiedyś w ręku? Innych fascynują dinozaury, wielkie katastrofy sprzed milionów lat, wulkany, meteoryty albo tajemnicze skamieniałości. I właśnie dlatego geologia potrafi wciągnąć jak najlepsza przygodowa opowieść. Historia Ziemi to największa historia, jaka kiedykolwiek została napisana, a a dzieci są jej najlepszymi odkrywcami. Potrafimy sprostać temu wyzwaniu.

W Państwowym Instytucie Geologicznym – Państwowym Instytucie Badawczym przygotowaliśmy wiele propozycji dla młodych miłośników przyrody, przygód i nauki.

Sercem geologicznej edukacji jest Muzeum Geologiczne PIG-PIB, jedno z największych muzeów przyrodniczych w Polsce. Można tu zobaczyć prawdziwe meteoryty, niezwykłe minerały, skamieniałości sprzed setek milionów lat, szkielety wymarłych zwierząt i eksponaty opowiadające historię naszej planety. Na najmłodszych czeka geologiczny model jaskini, którą można odkrywać niczym prawdziwy badacz podziemnego świata.

Muzeum organizuje również lekcje muzealne i warsztaty, podczas których dzieci mogą poznawać skały, minerały i skamieniałości, tropić ślady dawnych organizmów czy odkrywać sekrety dinozaurów.

Ważną rolę w edukacji geologicznej odgrywają też: Biblioteka PIG-PIB, Dział Wydawnictw oraz wszystkie oddziały regionalne PIG-PIB.

dsc08784

Dinozaur Dyzio, którego śmiało możemy nazwać ambasadorem Muzeum Geologicznego

Instytut prowadzi działalność wydawniczą skierowaną do szkół i placówek dydaktycznych oraz szerokiego grona odbiorców. Muzeum Geologiczne ma w swojej ofercie wiele folderów popularnonaukowych opisujących historię geologiczną wybranych rejonów naszego kraju (np. "Jak powstały Tatry") lub wybrane, interesujące zagadnienia (np. "Muszle polskich plaż", "Jak to jest być karbońską rośliną", "Białe złoto").

W mniejszym formacie wydane zostały foldery o wymarłych zwierzętach, np. o nosorożcu włochatym, mamucie wielkim lub ichtiozaurze, zakładki do książek z tabelą stratygraficzną oraz tematyczne serie naklejek.

Specjalnie z myślą o najmłodszych przygotowana została również książka „Oblicza Ziemi”, która w zwięzły i prosty sposób przybliża im zróżnicowane zagadnienia geologiczne oraz seria wydawnicza „Historia Ziemi”, która pozwala najbardziej zainteresowanym poznać historię geologiczną naszej planety. 

Wiele z tych pozycji można nabyć w naszym sklepie internetowym.

dewon

Seria "Historia Ziemi"

Geologia nie kończy się na gablotach. Najciekawsze eksponaty często znajdują się poza budynkami – w górach, nad morzem, w kamieniołomach, jaskiniach czy na ścieżkach geoturystycznych. Geoturystyka jest jednym z najciekawszych sposobów poznawania geologii, dlatego od lat pomagamy odkrywać najciekawsze geologiczne zakątki Polski. Dzięki przygotowywanym mapom, przewodnikom, opisom geostanowisk i materiałom edukacyjnym można zaplanować rodzinne wyprawy śladami dawnych mórz, lodowców, wulkanów czy prehistorycznych zwierząt.

Na stronie poświęconej geoturystyce znajdziemy dziesiątki propozycji miejsc, w których geologia dosłownie wychodzi na powierzchnię. Są to zarówno słynne atrakcje turystyczne, jak i mało znane zakątki kryjące niezwykłe historie, zapisane w skałach.

Można odwiedzić miejsca, gdzie miliony lat temu szumiało tropikalne morze, zobaczyć skały pamiętające czasy dinozaurów, odnaleźć ślady epoki lodowcowej lub stanąć nad wygasłym wulkanem. Dla dziecka taka wycieczka może być znacznie ciekawsza niż zwykły spacer, bo każda skała staje się wskazówką prowadzącą do rozwiązania zagadki sprzed milionów lat.

Szczególnie interesującą propozycją są geoparki – obszary o wyjątkowych walorach geologicznych, przyrodniczych i kulturowych. To miejsca stworzone do rodzinnego odkrywania świata, wyposażone często w ścieżki edukacyjne, punkty widokowe, tablice informacyjne i trasy spacerowe. W Polsce znajduje się kilka geoparków należących do Światowej Sieci Geoparków UNESCO, a kolejne są rozwijane, także przy wsparciu naszych geologów.

Coraz większą popularnością cieszą się również questy i gry terenowe, które łączą spacer, rozwiązywanie zagadek i odkrywanie ciekawych miejsc. To świetny sposób, by zamienić rodzinny spacer w poszukiwanie geologicznych tajemnic. W wielu miejscach w Polsce takie gry pomagają poznawać lokalną historię, przyrodę i dziedzictwo geologiczne.

Dla starszych dzieci i nastolatków prawdziwą przygodą może być geocaching – międzynarodowa gra terenowa polegająca na odnajdywaniu ukrytych skrytek za pomocą GPS (choć my wolimy określenie: poszukiwanie skarbów). 

Państwowy Instytut Geologiczny jest jednym z pionierów geologicznej odmiany tej zabawy – EarthCache. To wyjątkowe „skarby”, które zamiast przedmiotów ukrywają wiedzę o historii Ziemi. Aby zdobyć taki punkt, trzeba rozwiązać zagadkę geologiczną, odnaleźć interesującą formację skalną albo odkryć tajemnicę krajobrazu. Dzięki temu nauka zamienia się w prawdziwą wyprawę odkrywców. Posiadamy geocachingowy własny profil (PIG_PIB) i kilkadziesiąt założonych skrytek typu EarthCache.

Co ważne, wiele geologicznych atrakcji znajduje się zaledwie kilkanaście lub kilkadziesiąt kilometrów od dużych miast. Nierzadko mijamy je każdego dnia, nie zdając sobie sprawy, że pod naszymi stopami kryje się historia licząca setki milionów lat. Geoturystyka pozwala spojrzeć na dobrze znane miejsca oczami odkrywcy.

A może właśnie dziś, w Dzień Dziecka, warto znaleźć swój pierwszy niezwykły kamień i rozpocząć własną geologiczną przygodę?

Pomysły na rodzinny Dzień Dziecka z geologią

  • Odwiedź Muzeum Geologiczne PIG-PIB w Warszawie
  • Znajdź najbliższy EarthCache
  • Wybierz się na geologiczny spacer po okolicy. Zabierz lupę i spróbuj rozpoznać znalezione skały i minerały 
  • Zidentyfikuj kamienie znalezione podczas wakacyjnych wyjazdów
  • Poszukaj głazów narzutowych pozostawionych przez lodowiec