W dniach 27-29 maja 2026 r. w Lublinie odbył się 90. Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Geologicznego, jednego z najważniejszych i najstarszych wydarzeń środowiska geologicznego w Polsce o ponad 100-letniej tradycji. Tegoroczna edycja była poświęcona dziedzictwu geologicznemu i przyszłości surowcowej Lubelszczyzny. Wydarzenie odbyło się w 55. rocznicę udokumentowania przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy złoża węgla kamiennego „Łęczna”. Z tego względu pracownicy PIG–PIB odegrali kluczową rolę zarówno w przygotowaniu programu naukowego, jak i organizacji konferencji.
Oprócz Państwowego Instytutu Geologicznego–PIB udział w realizacji wydarzenia wzięli przedstawiciele Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Instytutu Paleobiologii PAN, Polskiego Stowarzyszenia Geologów Górniczych oraz Starostwa w Puławach.
Drzwi do rozpoczęcia wydarzenia otwarte!
Wydarzenie patronatem honorowym objęli Minister Klimatu i Środowiska – Paulina Hennig-Kloska, Wojewoda Lubelski – Krzysztof Komorski, Marszałek Województwa Lubelskiego – Jarosław Stawiarski, Prezydent Miasta Lublin – Krzysztof Żuk, Starosta Puławski – Teresa Gutowska oraz Rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej – Radosław Dobrowolski. Mecenatem Zjazdu było KOPIPOL – Stowarzyszenie Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych. Wsparcia udzielili Sponsorzy Główni: ORLEN S.A. i Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A., Sponsorzy: GTPRO Sp. z o. o., Grupa PBI i Kruszywa Niemce S.A. oraz Partnerzy: Urząd Marszałkowski – Lubelskie Smakuj Życie, Stellarium – Henryk Ciosmak, Geologicznie – Grzegorz Chwesiuk i Miasto Rejowiec Fabryczny. Tradycyjnie, patronat medialny został udzielony przez Przegląd Geologiczny.
Otwarcia zjazdu dokonała dr Katarzyna Pióro (kierowniczka Zakładu Hydrogeologii i Geologii Regionalnej PIG-PIB w Lublinie). Gości powitał Prezes Polskiego Towarzystwa Geologicznego dr Rafał Sikora (PIG-PIB). Jako pierwszy głos zabrali prof. Krzysztof Galos Podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Główny Geolog Kraju oraz dr Olimpia Kozłowska Zastępczyni Dyrektora PIG-PIB ds. państwowej służby geologicznej.
Otwarcia Zjazdu w imieniu Komitetu Organizacyjnego dokonała dr Katarzyna Pióro (PIG-PIB)
Gości w imieniu Komitetu Organizacyjnego przywitał Prezes PTGeol dr Rafał Sikora (fot. KOPIPOL)
Prof. Krzysztof Galos, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Główny Geolog Kraju podczas przemowy inauguracyjnej zjazdu (fot. KOPIPOL)
Głos na otwarciu wydarzenia zabrała również dr Olimpia Kozłowska, Zastępczyni Dyrektora PIG-PIB ds. Państwowej Służby Geologicznej (fot. KOPIPOL)
Wydarzenie było okazją do wręczenia honorowych odznak „Zasłużony dla polskiej geologii”, które na wniosek Prezesa PTGeol nadała Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska. Aktu uhonorowania odznaczonych dokonał Główny Geolog Kraju, byli nimi: dr hab. Justyna Ciesielczuk (Uniwersytet Śląski), dr Katarzyna Pióro (Państwowy Instytut Geologiczny-PIB), mgr inż. Joanna Policha (Geolog Województwa Lubelskiego), prof. dr hab. Radosław Dobrowolski (Rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej) i prof. dr hab. Wojciech Franus (Prorektor Politechniki Lubelskiej).
Główny Geolog Kraju, prof. Krzysztof Galos w towarzystwie osób, którym wręczył honorową odznakę "Zasłużony dla polskiej geologii" (fot. PIG-PIB)
Następnie Medal Bene Merito Societati Geologorum Poloniae z rąk przewodniczącego Kapituły Medalu prof. Andrzeja Żelaźniewicza odebrała dr Regina Kramarska (wieloletnia pracowniczka PIG-PIB) i przewodnicząca Oddziału Gdańskiego PTGeol) i wicepezes PTGeol dr Robert Jagodziński (IG UAM). Prezes PTGeol, dr Rafał Sikora ogłosił również nadanie godności Członka Honorowego PTGeol prof. Andrzejowi Żelaźniewiczowi (wieloletniemu pracownikowi ING PAN).
Dr Regina Kramarska odebrała Medal Bene Merito Societati Geologorum Poloniae z rąk przewodniczącego Kapituły Medalu prof. Andrzeja Żelaźniewicza (fot. KOPIPOL)
Dr Regina Kramarska i dr Robert Jagodziński odebrali Medal Bene Merito Societati Geologorum Poloniae z rąk przewodniczącego Kapituły Medalu prof. Andrzeja Żelaźniewicza (fot. PIG-PIB)
Prof. Andrzej Żelaźniewicz został Członkiem Honorowym PTGeol
W zjeździe uczestniczyło 112 przedstawicieli 38 instytucji naukowych, urzędów administracji publicznej oraz,oraz przedsiębiorstw geologicznych i górniczych. Liczną grupę stanowili pracownicy PIG-PIB, którzy aktywnie uczestniczyli w programie naukowym. Należy zaznaczyć, że oprócz wysiłku organizacyjnego pracownicy Instytutu wykazali się wysokim poziomem merytorycznym oraz wieloma wystąpieniami, w tym podczas sesji terenowych.
Podczas sesji plenarnych i tematycznych wygłoszono 16 referatów, a na sesji posterowej pt. „Osiągnięcia Polskiej Geologii” przedstawiono 31 posterów. Wśród wystąpień znalazło się 12 referatów i 13 posterów z PIG-PIB. Ponadto pracownicy Centralnego Archiwum Geologicznego oraz Zakładu Geologii Regionalnej i Złożowej przygotowali wystawę pt. „55-lecie udokumentowania złoża węgla kamiennego Łęczna”, prezentującą historię jednego z najważniejszych osiągnięć polskiej geologii złożowej.
Wystawa „55-lecie udokumentowania złoża węgla kamiennego Łęczna”
Wystawa „55-lecie udokumentowania złoża węgla kamiennego Łęczna”
Zagadnienia na zjeździe obejmowały szeroką tematykę poświęconą regionowi lubelskiemu, a zwieńczeniem obrad kameralnych były cztery sesje terenowe, których przygotowaniem i koordynacją zajmowali się dr Katarzyna Pióro (PIG-PIB) oraz dr hab. Przemysław Mroczek (UMCS).
Sesja terenowa A prezentowała górnictwo węgla kamiennego, środowisko i systemy ochrony w Lubelskim Zagłębiu Węglowym i Polesiu. Głównym elementem sesji był zjazd do wyrobisk kopalni LW Bogdanka S.A. na głębokość ponad 950 m p.p.t.
Uczestnicy Zjazdu podczas sesji terenowej
Uczestnicy Zjazdu podczas sesji terenowej
Uczestnicy Zjazdu podczas sesji terenowej
Uczestnicy Zjazdu podczas sesji terenowej
Uczestnicy Zjazdu podczas sesji terenowej
Uczestnicy sesji terenowej B odwiedzili Lechówkę i Chełm, gdzie zapoznali się z eksploatacją kredy na terenie kopalni firmy CEMEX oraz zagadnieniami związanymi z geologią utworów górnej kredy, granicy między kredą a paleogenem, glacitektoniką i dziedzictwem surowcowym regionu.
Podczas sesji terenowej C poprowadzono uczestników Małopolskim Przełomem Wisły, aby zapoznać ich z podłożem kredowym, rzeźbą lessową i krajobrazem kulturowym. Zaprezentowano również bogate w skamieniałości odsłonięcia utworów pogranicza kredy i paleogenu w Bochotnicy oraz stanowisko Kamienny Dół, w którym omówiono jedno z najważniejszych znalezisk paleontologicznych w Polsce – szczątki wczesnopaleoceńskiego krokodyla z rodzaju Thoracosaurus. Odwiedzono również Muzeum Badań Polarnych w Puławach.
Ostatnia sesja – D – poświęcona była dziedzictwu kulturowemu i surowcom Lubelszczyzny. Bursztyn lubelski uważany jest współcześnie za element regionalnego dziedzictwa geologicznego i surowcowego regionu, więc głównym elementem sesji była wizyta w kopalni bursztynu Stellarium. Ukazano w niej geologię eoceńskich osadów bursztynonośnych, omówiono serię złożową i metody eksploatacji złoża. Na koniec, aby urozmaicić intensywne rozważania o geologii, grupa udała się do Muzeum Zamoyskich w Kozłówce.
Po ponad 100 latach Zjazd PTGeol, jako jedna z najstarszych i najdłużej trwających cyklicznych konferencji geologicznych w tej części świata, wciąż ma wysoki potencjał dla prezentacji geologii w ujęciu regionalnym oraz ważną rolę edukacyjną i integracyjną. Wydarzenie sprzyja dyskusjom i umożliwia nawiązywaniu kontaktów. Jest też pomostem między pokoleniami geologów. Każdego roku pojawiają się na nim nowi członkowie PTGeol, a wśród nich liczne osoby z Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB. Z tego względu jest to wspaniała forma promocji Instytutu i osiągnięć jego pracowników, a dla młodszych pokoleń szkoła organizacji wydarzeń o zasięgu krajowym. Warto podkreślić, że do ich przygotowywania zgłaszają się osoby z wysokim poczuciem pracy społecznej oraz roli zarówno PIG-PIB i PTGeol w kształtowaniu polskiej geologii, a także jej wizerunku w społeczeństwie.
Materiały zjazdowe można pobrać ze strony: http://www.ptgeol.pl/wp-content/uploads/90_ZN_PTGeol_Lublin_2026_materialy_zjazdowe_a.pdf
Uczestnicy zjazdu
Tekst: Rafał Sikora
Zdjęcia: Polskie Towarzystwo Geologiczne, KOPIPOL, Archiwum PIG-PIB
