W dniach 5–8 maja 2026 r. w Światowym Geoparku UNESCO Regionu Gór Bukowych (Bükk-vidék UNESCO Global Geopark) na Węgrzech odbyło się IV Spotkanie Geoparkowe Państw Grupy Wyszehradzkiej (V4 Geopark Meeting 2026). Wydarzenie stanowiło platformę wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami geoparków, ministerstw, parków narodowych oraz instytucji odpowiedzialnych za ochronę i promocję dziedzictwa geologicznego z Czech, Polski, Słowacji i Węgier. Gospodarzem spotkania był Geopark Regionu Gór Bukowych oraz Dyrekcja Parku Narodowego Gór Bukowych, a obrady odbywały się w nowoczesnym centrum edukacyjno-turystycznym Szeleta Park Visitor Centre w Miszkolcu.
W wydarzeniu stronę polską reprezentowali prof. Piotr Migoń i dr Edyta Pijet-Migoń ze Światowego Geoparku UENSCO Kraina Wygasłych Wulkanów oraz mgr Witold Wesołowski z Oddziału Świętokrzyskiego im. Jana Czarnockiego PIG-PIB w Kielcach, będący jednocześnie członkiem zarządu Stowarzyszenia Gmin Geopark Świętokrzyski (fot. 1).
Fot. 1. Przedstawiciele polskiej delegacji
(fot. Ľubomír Štrba)
Jednym z kluczowych elementów pierwszego dnia spotkania były raporty krajowe, przedstawiające działania geoparkowe realizowane w poszczególnych państwach V4. W imieniu Polski przedstawiono działania realizowane przez polskie geoparki oraz Forum Polskich Geoparków, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności polskich Światowych Geoparków UNESCO na forum Europejskiej Sieci Geoparków - European Geoparks Network (EGN) i Światowej Sieci Geoparków UNESCO - Global Geoparks Network (GGN). Szczególną uwagę zwrócono na rozwijającą się współpracę geoparków, obejmującą m.in. przygotowanie map i przewodników geoturystycznych, materiałów edukacyjnych, udział ekspertów PIG-PIB w radach naukowych i programowych geoparków oraz działań popularyzujących geologię.
Ważnym elementem programu było wystąpienie mgr. Witolda Wesołowskiego, który zaprezentował wybrane dobre praktyki realizowane w Świętokrzyskim Światowym Geoparku UNESCO. Szczególny nacisk położono na program „Geo-Szkoła”, działania geoedukacyjne skierowane do dzieci i młodzieży, a także program szkolenia przewodników geoparkowych „Geo-Guide”. Podkreślono również bardzo dobrą współpracę Świętokrzyskiego Światowego Geoparku UNESCO z Państwowym Instytutem Geologicznym – Państwowym Instytutem Badawczym, szczególnie z Oddziałem Świętokrzyskim im. Jana Czarnockiego w Kielcach, której efektem są liczne wspólne przedsięwzięcia edukacyjne, popularyzatorskie i geoturystyczne, w tym opracowanie mapy geoturystycznej i przewodnika po Świętokrzyskim Światowym Geoparku UNESCO.
Istotnym elementem spotkania był również panel dotyczący dobrych praktyk angażowania społeczności lokalnych, podczas którego prezentowano rozwiązania z zakresu geoedukacji, interpretacji dziedzictwa geologicznego, szkoleń przewodników geoparkowych oraz promocji lokalnych produktów i tradycji regionalnych. Dyskutowano także nad dalszą współpracą geoparków państw V4 oraz realizacją wspólnych inicjatyw w ramach Światowej Sieci Geoparków UNESCO (GGN).
Integralną częścią spotkania były sesje terenowe, podczas których uczestnicy odwiedzili liczne obiekty geologiczne, geoturystyczne i edukacyjne Geoparku Regionu Gór Bukowych, m.in. Szeleta Park Visitor Centre (fot. 2), jaskinie Anna-barlang, Suba-lyuk i Szent István-barlang (fot. 3), dawne kamieniołomy, skalne osiedla w Noszvaj (fot. 4), odsłonięcia skalne w Szomolyai kaptárkövek (fot. 5) oraz obiekty dziedzictwa przemysłowego związane z historycznym hutnictwem żelaza. Szczególną uwagę zwrócono na przykłady skutecznego łączenia ochrony dziedzictwa geologicznego z rozwojem turystyki, edukacji oraz lokalnej przedsiębiorczości (fot. 6).
Fot. 2. Fragment ekspozycji w Szeleta Park Visitor Centre (fot. W. Wesołowski)
Fot. 3. Fragment tzw. „Zamarzniętego Wodospadu” w Jaskini św. Stefana
(fot. W. Wesołowski)
Fot. 4. Domy wykute w skałach tufowych w Noszvaj barlanglakások
(fot. W. Wesołowski)
Fot. 5. Uczestnicy spotkania podczas wizyty na ściecze edukacyjnej w Szomolyai kaptárkövek
(fot. W. Wesołowski)
Fot. 6. Pokaz przygotowania kosmetyków z tzw. naturalnych składników w Bükkszentkereszt
(fot. W. Wesołowski)
Spotkanie potwierdziło rosnące znaczenie współpracy geoparków państw Europy Środkowej oraz potrzebę dalszego wzmacniania działań związanych z ochroną dziedizctwa geologicznego, geoedukacją i popularyzacją nauk o Ziemi. Udział przedstawiciela Oddziału Świętokrzyskiego PIG-PIB był okazją do promocji działań realizowanych wspólnie przez PIG-PIB i Geoparki w Polsce, a także wymiany doświadczeń z partnerami zagranicznymi.
Tekst: Witold Wesołowski.
Udział w wydarzeniu został sfinansowany z z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w ramach zadania pn. „Ochrona georóżnorodności, geoedukacja i geoturystyka”.
O geologii regionu świętokrzyskiego i nie tylko
Wirtualna wycieczka do Zachełmia
Projekty unijne
Subskrybuj kanał RSS