XXXI edycja konferencji „Kamień w złożu, krajobrazie i architekturze”

W dniach 24–25 września br. odbyła się XXXI edycja ogólnopolskiej konferencji naukowej „Kamień w złożu, krajobrazie i architekturze”

W wydarzeniu uczestniczyło 90 osób (fot. 1) reprezentujących środowisko naukowe, administrację, instytucje edukacyjne i kulturalne, organizacje branżowe oraz przedsiębiorstwa sektora surowców skalnych. Tegoroczna edycja miała również wymiar międzynarodowy – po raz pierwszy w historii konferencji wśród prelegentów i autorów prezentacji znalazły się osoby spoza Polski.

Fot. 1. Rozpoczęcie konferencji (fot. K. Świerczewski)

 

Konferencja została objęta honorowym patronatem Minister Klimatu i Środowiska Pauliny Henning-Kloski, Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego Piotra Litwy, Marszałek Województwa Świętokrzyskiego Renaty Janik oraz Prezydent Miasta Kielce Agaty Wojdy. Patronat medialny objęło Radio Kielce.

Otwarcie konferencji

Konferencję otworzyła Dyrektor Oddziału Świętokrzyskiego PIG-PIB mgr inż. Agata Spiżewska, (fot. 2) witając uczestników i przedstawiając tematykę tegorocznego spotkania. Podziękowała również patronom i sponsorom wydarzenia – spółce Eurovia Kruszywa Sp. z o. o. oraz Kopalni Gipsu „Leszcze” S.A.  Wśród gości honorowych znaleźli się m.in.:

• Główny Specjalista w Wydziale Służby Geologicznej w Departamencie Geologii w Ministerstwie Klimatu i Środowiska mgr Agnieszka Sternicka,
• Prezes Zarządu Polskiego Związku Kamieniarstwa mgr inż. Michał Firlej, Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Kielcach mgr inż. Marzena Rabiasz,
• Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach mgr inż. Iwona Kędzierska-Gębska,
• Prezes Zarządu Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa Oddział w Kielcach inż. Marzena Bakalarz-Doropowicz,
• Przewodniczący Rady Świętokrzyskiej Okręgowej Izby Architektów RP dr inż. Wojciech Gwizdak,
• Prezes Zarządu Kopalni Gipsu „Leszcze” S.A. mgr inż. Mateusz Turek,
• przedstawicielki spółki Eurovia Kruszywa S.A. mgr inż. Katarzyna Galus-Pawlik, mgr inż. Agnieszka Śliwa, mgr inż. Katarzyna Szałach i mgr inż. Anna Parzygnat.
• Geolodzy z województw: mazowieckiego, śląskiego, świętokrzyskiego

Podczas otwarcia dr Olimpia Kozłowska (fot. 3), Dyrektor ds. służby geologicznej PIG-PIB, zwróciła uwagę na wyzwania stojące przed branżą wydobywczą w regionie świętokrzyskim. Z kolei mgr Agnieszka Sternicka (fot. 4) z Ministerstwa Klimatu i Środowiska podkreśliła znaczenie działań PIG-PIB na rzecz popularyzacji georóżnorodności, geoedukacji i geoturystyki oraz budowania świadomości społecznej w zakresie racjonalnego wykorzystania surowców naturalnych. Uczestników powitał również Dyrektor Geonatury Kielce mgr Mirosław Hejduk (fot. 5).

Fot. 2. Dyrektor Oddziału Świętokrzyskiego PIG-PIB mgr inż. Agata Spiżewska (fot. K. Świerczewski)

 

Fot. 3. Zastępca dyrektora PIG-PIB ds. państwowej służby geologicznej dr Olimpia Kozłowska (fot. K. Świerczewski)

 

Fot. 4. Główna specjalistka w Wydziale Służby Geologicznej w Departamencie Geologii Ministerstwa Klimatu i Środowiska mgr Agnieszka Sternicka (fot. K. Świerczewski)

 

Fot. 5 Dyrektor Geonatury Kielce mgr Mirosław Hejduk (fot. K. Świerczewski)

Przed sesją referatową  miała miejsce prezentacja sponsora – spółki Eurovia Kruszywa S.A.

Sesję referatową poprowadziły dr hab. Maria Górska-Zabielska, prof. UJK oraz dr Katarzyna Szadkowska (fot. 6.). W programie znalazły się wystąpienia dotyczące m.in. wydobycia i produkcji gipsu w Polsce, historii eksploatacji granitu w rejonie Strzegomia, procesów deterioracji kamienia oraz wykorzystania surowców skalnych w architekturze.

Fot. 6. Dr Katarzyna Szadkowska z Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB

Uczestnicy poznali również zagadnienia związane z krajobrazem Ponidzia, zagospodarowaniem terenów pogórniczych oraz walorami naukowymi i edukacyjnymi stanowiska dokumentacyjnego „Dinozaury z Borkowic” Osobne wystąpienia poświęcono wykorzystaniu łupków dachowych w architekturze Ołomuńca, lokalnych skał w architekturze Arequipy w Peru (fot. 7).  oraz kamieniarskim tradycjom Małopolski.

Wśród prezentowanych tematów znalazły się także badania nad grafitem stosowanym przez Celtów, czy wykorzystaniem bursztynu w monumentalnym ołtarzu w Bazylice św. Brygidy w Gdańsku oraz pochodzeniem kamienia wykorzystywanego w obiektach sakralnych Wyżyny Sandomierskiej.

 

Fot. 7. Prof. dr hab. Barbara Radwanek-Bąk podczas prezentacji (fot. E.Bąk)

Sesja posterowa i spotkanie branżowe

Po sesji referatowej odbyła się sesja posterowa (fot. 8), podczas której zaprezentowano dziesięć prac dotyczących m.in. geologicznego i kulturowego dziedzictwa regionów, złóż surowców skalnych, historii ich eksploatacji, geostanowisk oraz możliwości zagospodarowania terenów pogórniczych.

Fot. 8. Sesja posterowa (fot. W. Wesołowski)

 Równolegle z sesją posterową odbyło się spotkanie branżowe z przedsiębiorcami (fot. 9), poświęcone wymianie doświadczeń i aktualnym zagadnieniom sektora surowców skalnych. Pierwszy dzień konferencji zakończyło zwiedzanie ekspozycji Geonatury Kielce – Centrum Geoedukacji.

Fot. 9. Świętokrzyski geolog wojewódzki mgr inż. Sebastian Jach podczas spotkania branżowego z przedsiębiorcami (fot. K. Świerczewski)

 

Sesja terenowa – surowce skalne Ponidzia

Drugi dzień konferencji miał charakter terenowy. W wycieczce poświęconej surowcom skalnym Ponidzia uczestniczyło 50 osób.

Trasa obejmowała wizytę w zakładzie kamieniarskim „Marmur – płytki” w Podłężu koło Pińczowa (fot. 10), gdzie uczestnicy zapoznali się z wydobyciem i przetwarzaniem wapienia pińczowskiego oraz wapienia oolitowego. Następnie odwiedzili Górę Świętej Anny (fot. 11) z renesansową kaplicą wykonaną z wapienia pińczowskiego oraz Kopalnię Gipsu „Leszcze” S.A. (fot. 12), gdzie mieli okazję zobaczyć profil serii gipsowej i poznać specyfikę eksploatacji złoża.

 

Fot. 10. Wizyta w zakładzie kamieniarskim „Marmur – płytki” w Podłężu (fot. E. Bąk)

 

Fot. 11. Uczestnicy sesji terenowej na wzgórzu Św. Anny w Pińczowie (fot. E. Bąk)

 

Fot. 12. Sesja terenowa w  Kopalni Gipsu „Leszcze” S.A. (fot. W. Wesołowski)

 

Ostatnim punktem wycieczki była dawna kopalnia gipsu w Gackach (fot. 13), obecnie wykorzystywana jako teren rekreacyjny, oraz znajdujące się w pobliżu odsłonięcie serii gipsowej i Jaskinia w Krzyżanowicach Górnych.

Fot. 13. Podczas sesji terenowej w Gackach (fot. W. Wesołowski)

 

Tekst: Ewelina Bąk, Anna Mader.
Zdjęcia: Ewelina Bąk, Agnieszka Milianowicz, Konrad Świerczewski, Witold Wesołowski

 

Dofinansowano z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w ramach zadania: „Współpraca krajowa w zakresie geologii i promocja działań państwowej” służby geologicznej w latach 2024 – 2026”