ZAGROŻENIA GEOLOGICZNE

Tworzymy skuteczny system zarządzania geozagrożeniami, który pozwoli na zmniejszanie ich negatywnych skutków i minimalizowanie strat materialnych.

zagrozenia

Zagrożenia geologiczne stanowią poważny problem w wielu dziedzinach działalności i życia człowieka. Należy tu wymienić:

  • osuwiska,
  • obniżanie i podnoszenie powierzchni terenu wywołane czynnikami naturalnymi oraz antropogenicznymi,
  • erozję,
  • zjawiska krasowe,
  • sufozję,
  • neotektonikę,
  • wstrząsy sejsmiczne różnej genezy,
  • abrazję brzegów morskich,
  • podtopienia.

Zadania państwowej służby geologicznej w zakresie geozagrożeń koncentrują się wokół prac:

  • rozpoznawczych (inwentaryzacyjnych),
  • monitorujących,
  • określających przyczyny, zagrożenia i związane z tym ryzyka.

Państwowa służba geologiczna obejmuje swoim działaniem cały obszar kraju, stając się przy tym wiodącą jednostką w Polsce w dziedzinie redukcji ryzyka związanego z geozagrożeniami. Poprzez swoje działania PSG inicjuje, koordynuje i wykonuje zadania w zakresie geozagrożeń, łącznie z analizami predykcyjnymi i prognostycznymi. Celem nadrzędnym w zakresie zagrożeń geologicznych jest skuteczne stworzenie systemu zarządzania geozagrożeniami, który pozwoli na zmniejszanie ich negatywnych skutków i minimalizowanie strat materialnych.

Największym zadaniem państwowej służby geologicznej w zakresie zagrożeń geologicznych jest System Osłony PrzeciwOsuwiskowej (SOPO). W obecnym III etapie stanowi on nowoczesny system wsparcia i osłony przed ruchami masowymi dla administracji rządowej, samorządowej i dla społeczeństwa. III etap SOPO wykracza poza inwentaryzację osuwisk, chociaż ta, wykonywana w skali 1:10 000 pozostaje podstawowym elementem Systemu. Instrumentalnie monitorowanych jest 61 osuwisk, poważnie zagrażających infrastrukturze i zabudowie, a od 2017 roku planowane jest wdrożenie monitoringu „online” osuwiska w Międzybrodziu Bialskim, zagrażającemu kilkudziesięciu budynkom, a przede wszystkim zaporze w Porąbce. Ważnym zadaniem SOPO jest również stworzenie systemu wczesnego ostrzegania w oparciu o podatność osuwiskową oraz prognozy zdarzeń osuwiskowych, głównie dla obszaru Karpat. Ma to istotne znaczenie w czasie zdarzeń katastrofalnych.

Państwowa służba geologiczna realizuje i planuje zadania związane z innymi zagrożeniami geologicznymi. Wdrażany jest permanentny monitoring sejsmiczny przy użyciu pomiarowych stacji stałych i przenośnych. Prowadzony jest monitoring osiadania i podnoszenia powierzchni terenu wywołanego czynnikami naturalnymi oraz działalnością antropogeniczną, głównie górniczą. Wykorzystywane są do tego nowoczesne technologie pomiarów naziemnych, lotniczych oraz satelitarnych. Precyzyjne informacje o deformacjach powierzchni terenu otrzymywane są przy wykorzystaniu satelitarnej interferometrii radarowej, która umożliwia dokonanie pomiaru z dokładnością 1 mm/rok. PSG dysponuje tego typu pomiarami dla kilkudziesięciu rejonów Polski, a związane są one m.in. z mobilnością wysadów solnych i osiadaniem powierzchni terenu na obszarach podziemnej eksploatacji. Metody te wykorzystywane są przez PSG również do monitoringu osuwisk oraz zjawisk neotektonicznych. Od 2017 roku planowane jest nowe zadanie, którego celem będzie prowadzeniu interferometrycznego i jednolitego monitoringu zmian powierzchni terenu dla obszaru całej Polski, zintegrowanego z badaniami sejsmicznymi.

Zadania państwowej służby geologicznej w dziedzinie geozagrożeń prowadzone są przy użyciu metod i technologii zgodnych ze światowymi trendami. Wykorzystanie naziemnego i lotniczego skaningu laserowego, satelitarnej interferometrii radarowej, badań sejsmicznych, pomiarów wgłębnych, geodezyjnych oraz stosowanie złożonych algorytmów obliczeniowych stało się standardem w pracy PSG. Doświadczenie pracowników w zakresie zagrożeń naturalnych wykorzystywane jest we współpracy m.in. z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, Biurem Bezpieczeństwa Narodowego, Instytutem Meteorologii i Gospodarki WOdnej, Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad oraz projektach o zasięgu międzynarodowym w kooperacji m.in. z Europejską Agencją Kosmiczną, Norweską Służbą Geologiczną i Chińską Służbą Geologiczną. Opiniowane są dokumenty niezbędne w procesie stabilizacji osuwisk i odbudowy zniszczonej infrastruktury w ramach Wojewódzkich Zespołów Nadzorujących Realizację Projektu Osłona Przeciwosuwiskowa. Doświadczenie znajduje również odzwierciedlenie w uczestnictwie w międzynarodowej organizacji EuroGeoSurveys, gdzie jedna z osób zatrudnionych w PSG pełni funkcję zastępcy przewodniczącego grupy eksperckiej Earth Observation – GeoHazards Expert Group.

Kierunki działań państwowej służby geologicznej w zakresie geozagrożeń