W dniach 28–30 kwietnia 2026 r. w Oddziale Geologii Morza w Gdańsku odbyło się coroczne spotkanie międzynarodowej Grupy Roboczej ds. Skutków Eksploatacji Osadów Morskich na Ekosystem Morski (Working Group on the Effects of Extraction of Marine Sediments on the Marine Ecosystem – WGEXT). Grupa działa w ramach Międzynarodowej Rady Badań Morza (The International Council for the Exploration of the Sea – ICES), międzynarodowej organizacji założonej w 1902 r. w celu badania zasobów morskich północnego Atlantyku i mórz przyległych. Celem grupy WGEXT jest gromadzenie, harmonizacja i ocena danych dotyczących wydobycia osadów morskich, a także zasobów i siedlisk morskich, zmian w systemach prawnych poszczególnych państw oraz projektów badawczych ważnych dla oceny skutków eksploatacji na środowisko. W obradach uczestniczyło łącznie 21 ekspertów – 13 stacjonarnie oraz 8 w formule zdalnej – reprezentujących m.in. Hiszpanię, Danię, Wielką Brytanię, Holandię, Belgię, Francję, Szwajcarię, Niemcy oraz Stany Zjednoczone.
Podczas spotkania omawiano aktualne dane oraz zagadnienia związane z eksploatacją kruszywa z obszarów morskich państw należących do grupy. Przedstawiono krajowe trendy dotyczące wydobycia, a także dyskutowano o różnicach legislacyjnych obowiązujących w poszczególnych państwach. Ważnym elementem obrad były kwestie monitoringu środowiska morskiego oraz współpracy z organizacjami OSPAR i HELCOM.
Istotną część dyskusji poświęcono również zagadnieniom górnictwa głębokomorskiego, infrastruktury zlokalizowanej na dnie morskim oraz planowania przestrzennego obszarów morskich. Uczestnicy pracowali także nad tematami, które zostaną ujęte w obowiązkowym, przygotowywanym co trzy lata raporcie dla Międzynarodowej Rady Badań Morza (ICES).
W trakcie spotkania przedstawiono aktualizację projektu OR ELSE dotyczącego opracowania operacyjnych zaleceń dla wielkoskalowego wydobycia piasku w oparciu o podejście ekosystemowe. Zaprezentowano również wyniki badań dotyczących ewolucji obszarów wydobycia na Ławicach Flamandzkich na podstawie danych wielowiązkowych, a także wpływu eksploatacji piasku na funkcjonowanie sieci pokarmowych – od bakterii po ryby. Omówiono reakcje ławic piaskowych w warunkach deficytu osadów w ramach projektu BANX oraz wdrożenie nowego systemu EMS w Belgii.
Uczestnicy zapoznali się ponadto z aktualizacją działań Programu Środowiskowego ONZ (UNEP) dotyczących pogłębiania i wydobycia piasku morskiego, a także z raportem poświęconym piaskowi i zrównoważonemu rozwojowi oraz wnioskami płynącymi z projektów realizowanych na całym świecie.
Integralną częścią wydarzenia była również sesja terenowa na Westerplatte. Uczestnikom przedstawiono budowę geologiczną tego obszaru, jego rys historyczny oraz specyfikę wybrzeża obserwowanego z tarasu widokowego Muzeum Westerplatte.
Uczestnicy sesji terenowej
Uczestnicy sesji terenowej na Westerplatte
Strona internetowa Working Group on the Effects of Extraction of Marine Sediments on the Marine Ecosystem WGEXT: https://www.ices.dk/community/groups/pages/wgext.aspx
Tekst: Kamila Wirkus
