13 czerwca 2026 r., na terenie PGE Narodowego w Warszawie odbył się 29. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik – największa w Europie plenerowa impreza popularyzująca naukę. Tegoroczna edycja odbywała się pod hasłem „Z życia wzięte”, zachęcając uczestników do odkrywania związków nauki z codziennym życiem oraz fascynującą historią życia na Ziemi.
W wydarzeniu tradycyjnie już uczestniczyło Muzeum Geologiczne Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego. Nawiązując do motywu przewodniego Pikniku, przygotowaliśmy stanowisko poświęcone skamieniałościom – zachowanym w skałach szczątkom organizmów oraz śladom ich aktywności życiowej, które stanowią jedno z najważniejszych źródeł wiedzy o przeszłości naszej planety.
Odwiedzający mogli dowiedzieć się, jak powstają skamieniałości i dlaczego tylko niewielka część organizmów ma szansę zostać zachowana w zapisie kopalnym. Dużym zainteresowaniem cieszyły się warsztaty, podczas których uczestnicy wykonywali własne „skamieniałości” śladowe, odciskając w glinie autentyczne okazy amonitów i trylobitów. Powstałe odlewy stały się wyjątkową pamiątką z tegorocznego Pikniku.
Nie zabrakło również geologicznych wyzwań. Uczestnicy mogli sprawdzić swoją wiedzę, przyporządkowując ilustracje wymarłych organizmów do odpowiednich okresów w dziejach Ziemi. Czy diplodok żył w jurze, triasie, a może dewonie? Zadanie wymagało nie tylko wiedzy paleontologicznej, ale również umiejętności korzystania z tabeli stratygraficznej – geologicznego kalendarza obejmującego ponad 4,5 miliarda lat historii naszej planety. Wielu uczestników wykazało się imponującą znajomością prehistorycznego świata.
Na stanowisku Muzeum można było także poznać przykłady niezwykłych rozwiązań wypracowanych przez naturę na długo przed pojawieniem się człowieka. Opowiadaliśmy o organizmach, których budowa i sposób funkcjonowania przypominają współczesne technologie. Łodziki, często nazywane „żywymi skamieniałościami”, wykorzystują system komór w muszli do regulacji zanurzenia, działając niczym naturalne okręty podwodne już od setek milionów lat. Z kolei trylobity wykształciły twarde pancerze i złożone oczy na długo przed pojawieniem się pierwszych kręgowców lądowych. To tylko niektóre przykłady pokazujące, że ewolucja od milionów lat tworzy rozwiązania, które dziś odnajdujemy w technice i inżynierii.
Wszystkie te zagadnienia prezentowaliśmy nie tylko za pomocą plansz edukacyjnych i modeli, ale przede wszystkim autentycznych skamieniałości pochodzących ze zbiorów Muzeum Geologicznego PIG-PIB. Bezpośredni kontakt z liczącymi setki milionów lat okazami pozwalał uczestnikom dosłownie dotknąć historii życia na Ziemi.
Dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili nasze stoisko. Cieszymy się, że wspólnie mogliśmy odkrywać tajemnice dawnego życia i pokazać, jak wiele fascynujących historii zapisanych jest w skałach. Mamy nadzieję, że tegoroczny Piknik Naukowy pozostawił nie tylko miłe wspomnienia, ale także rozbudził ciekawość świata i chęć dalszego poznawania dziejów naszej planety.
