Jak odczytać historię Ziemi ze skamieniałości? Co napędza aktywność wulkanów i jak woda krąży pod powierzchnią terenu? Odpowiedzi na te pytania szukali uczestnicy warsztatów przygotowanych przez Muzeum Geologiczne PIG-PIB w ramach jubileuszowego, 30. Festiwalu Nauki w Warszawie. Wydarzenie odbyło się w dniach 18–27 września 2026 r.
Muzeum po raz kolejny włączyło się w festiwalowe święto nauki, zapraszając do poznawania naszej planety poprzez obserwacje, doświadczenia i twórczą zabawę. Jedną z atrakcji były 29. Urodziny Dinozaura Dyzia, które zostało opisane w osobnej relacji. Pracownicy Muzeum Geologicznego przygotowali również warsztaty dla uczniów szkół podstawowych, dostosowane do różnych grup wiekowych.
Najmłodsi uczestnicy, z klas 1–3, odkrywali świat dawnych ryb podczas zajęć „Kiedy ryby miały głos”. Tytuł potraktowany został z przymrużeniem oka: nie chodziło o rybie rozmowy, lecz o ich ważną rolę w dziejach życia na Ziemi. W dawnych morzach niektóre ryby należały do największych drapieżników, zajmujących szczytowe pozycje w łańcuchach pokarmowych. Oglądając autentyczne skamieniałości, dzieci poznawały różnorodność i ewolucję tej grupy zwierząt. Pamiątką ze spotkania były własnoręcznie wykonane rybie magnesy na lodówkę.
Uczniowie klas 4–6 przekonali się, że historię naszej planety można przedstawić także za pomocą kolorowych koralików. Podczas warsztatów „Kolorowa historia Ziemi” tworzyli bransoletki, w których barwy paciorków nawiązywały do kolorów okresów geologicznych na tabeli stratygraficznej, a ich liczba odzwierciedlała czas trwania poszczególnych okresów. Każda bransoletka stawała się więc małą osią czasu, pomagającą uporządkować najważniejsze wydarzenia z przeszłości Ziemi.
Kolejne spotkanie, „Skamieniałości naszym przewodnikiem po historii Ziemi”, przybliżyło uczestnikom pracę paleontologów. Pracownicy Muzeum wyjaśniali, jak zachowane w skałach szczątki i ślady dawnych organizmów pomagają określać względny wiek warstw oraz porównywać osady z różnych miejsc. Następnie przyszedł czas na samodzielne badania: uczestnicy oglądali prawdziwe skamieniałości, rozpoznawali ich cechy i przyporządkowywali okazy do odpowiednich grup zwierząt.
Nie zabrakło także widowiskowych doświadczeń. Warsztaty „Wulkany – stąd pochodzi wieczny ogień” przeniosły uczestników w świat procesów zachodzących we wnętrzu Ziemi. Rozmawiano o wewnętrznym cieple naszej planety, powstawaniu magmy i mechanizmach erupcji. Zwieńczeniem zajęć były symulacje wybuchów trzech różnych wulkanów. Modele pozwoliły w przystępny sposób zilustrować wybrane zjawiska towarzyszące erupcjom i stały się punktem wyjścia do kolejnych pytań.
Najstarsi uczniowie, z klas 7–8, poznawali wodę od mniej oczywistej strony – zaglądając pod powierzchnię terenu. Zajęcia „Najwspanialsza ciecz na świecie – woda” poświęcona została hydrogeologii i wodom podziemnym. Uczestnicy dowiedzieli się, jak woda gromadzi się i przemieszcza w skałach, a następnie zbudowali i przetestowali własne modele warstwy wodonośnej. Dzięki temu mogli obserwować procesy, które w przyrodzie zwykle pozostają niewidoczne.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom i nauczycielom za wspólne odkrywanie geologii, dociekliwe pytania i zaangażowanie w doświadczenia. Mamy nadzieję, że spotkania w muzeum rozbudziły ciekawość i zachęciły do uważniejszego przyglądania się naszej planecie. Do zobaczenia podczas kolejnych geologicznych przygód!
