Potencjał geotermii, rzeczywiste koszty inwestycji i ryzyko związane z wykorzystaniem wód termalnych znalazły się w programie szóstej edycji Europejskiego Forum Samorządowego Local Trends. Wydarzenie odbyło się 1–2 października 2026 r. w Poznań Congress Center na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Wśród uczestników debaty poświęconej geotermii pt. "Geotermia bez mitów – potencjał, koszty i ryzyko inwestycyjne dla JST" był prof. dr hab. Krzysztof Szamałek, dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego.
Forum zgromadziło przedstawicieli samorządów, administracji państwowej, biznesu i środowisk naukowych. Dwudniowy program obejmował debaty, dyskusje z ekspertami, warsztaty oraz wymianę doświadczeń dotyczących rozwoju miast, gmin i regionów.
Tegoroczna edycja połączyła strategiczne zagadnienia rozwoju samorządów z praktycznym spojrzeniem na technologie i rozwiązania wspierające ich codzienne funkcjonowanie. Program zbudowano wokół pięciu ścieżek tematycznych: adaptacji do zmian demograficznych, sztucznej inteligencji i technologii w administracji, odporności lokalnej i cyberbezpieczeństwa, klimatu, energii i gospodarki komunalnej oraz samowystarczalności i odporności obszarów wiejskich.
Panel „Geotermia bez mitów – potencjał, koszty i ryzyko inwestycyjne dla JST” odbył się 2 października w ramach ścieżki „Klimat, energia i gospodarka komunalna”. W gronie uczestników, obok dyrektora PIG-PIB, znaleźli się Sławomir Lorek, prezes zarządu MPEC-KONIN Sp. z o.o. oraz Grzegorz Maciejewski, wójt gminy Kazimierz Biskupi. Prowadzenie dyskusji powierzono dr. Sebastianowi Grabowskiemu, prezesowi Fundacji ArchitectsPL i twórcy kanału MiastoMiasto. Zakres panelu obejmował m.in. warunki opłacalności inwestycji geotermalnych, ryzyko pierwszego odwiertu oraz funkcjonowanie całego systemu – od ujęcia wód termalnych po odbiorcę ciepła.
Paneliści zgodzili się, że decyzja samorządu o rozpoczęciu inwestycji geotermalnej powinna opierać się na możliwie dokładnym rozpoznaniu warunków geologicznych. Ważnym zapleczem dla takich analiz są dane archiwalne, bazy informacji i modele przestrzenne budowy geologicznej.
„Dane gromadzone przez Państwową Służbę Geologiczną pozwalają już na etapie przygotowania inwestycji identyfikować ryzyka związane z chemizmem wód geotermalnych, w tym wysoką mineralizacją oraz wynikającym z niej zagrożeniem korozją i wytrącaniem osadów. Wykorzystanie danych archiwalnych PSG, w połączeniu z wiedzą ekspercką, umożliwia odpowiednio wczesne określenie reżimów technologicznych oraz dobór materiałów i rozwiązań konstrukcyjnych instalacji, zapewniających jej bezpieczną i długoterminową eksploatację, w tym zatłaczanie schłodzonych wód do warstwy zbiornikowej” – powiedział Dyrektor PIG-PIB
Uczestnicy panelu dyskusyjnego pt. „Geotermia bez mitów – potencjał, koszty i ryzyko inwestycyjne dla JST”
Wykorzystanie tych zasobów wiedzy pozwala ocenić perspektywy uzyskania wód o odpowiedniej temperaturze i wydajności oraz zidentyfikować istotne źródła niepewności. Jest to szczególnie istotne przed rozpoczęciem wierceń, które wiążą się ze znaczącymi nakładami finansowymi.
Prof. Krzysztof Szamałek wskazał na znaczenie współpracy samorządów z państwową służbą geologiczną, której zadania wykonuje PIG-PIB, już od najwcześniejszych etapów przygotowania inwestycji. Rozpoznanie zasobów, ocena ryzyka i analiza całego systemu ciepłowniczego pozwalają lepiej dopasować projekt do potrzeb mieszkańców oraz możliwości finansowych gminy.
Podkreślił także, że systematyczne mapowanie krajowego potencjału geotermalnego prowadzone przez państwową służbę geologiczną pozwala wskazywać samorządom rozwiązania najlepiej dostosowane do lokalnych uwarunkowań geologicznych. Umożliwia identyfikację obszarów predysponowanych do bezpośredniego wykorzystania głębokiej geotermii, terenów, na których optymalnym rozwiązaniem mogą być układy hybrydowe łączące geotermię głęboką z wielkoskalowymi pompami ciepła, oraz obszarów, gdzie warunki geologiczne przemawiają za rozwojem rozproszonych systemów opartych na gruntowych pompach ciepła.
