W dniach 17-19 czerwca 2026 roku Kraków i Bochnia stały się geologiczną stolicą Polski. To właśnie tutaj odbył się finał XXVII edycji Ogólnopolskiego Konkursu Geologiczno-Środowiskowego „Nasza Ziemia – środowisko przyrodnicze wczoraj, dziś i jutro”. Gospodarzem wydarzenia był Oddział Karpacki Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego, a motywem przewodnim tegorocznej edycji była „Sól Ziemi”.
Do konkursu zgłoszono 1764 prace z całego kraju. Wśród nich znalazło się 1394 prac plastycznych, 162 projekty uczniów szkół podstawowych i 209 projektów ze szkół ponadpodstawowych. Łącznie udział w konkursie wzięło 455 szkół z całej Polski.
Finał rozpoczął się 17 czerwca 2026 r. od spotkania integracyjnego w Krakowie. Był czas na rozmowy, poznawanie się i wspólny spacer wzdłuż bulwarów wiślanych zakończony pamiątkowym zdjęciem przy Smoku Wawelskim oraz kolacją na barce zacumowanej u stóp Wawelu.
Kolejnego dnia uczestnicy zmierzyli się z turniejami wiedzy geologicznej, które odbyły się w siedzibie Oddziału Karpackiego PIG-PIB w Krakowie. Uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych rozwiązywali testy konkursowe, walcząc nie tylko o tytuły laureatów, ale także o cenne nagrody. Dla uczestników ze szkół ponadpodstawowych stawką były również indeksy na Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział Geografii i Geologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego, Wydział Nauk o Ziemi i Kształtowania Środowiska we Wrocławiu oraz dodatkowe punkty rekrutacyjne na Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie.
W tym samym czasie finaliści części plastycznej uczestniczyli w warsztatach przygotowanych przez pracowników Oddziału Karpackiego. Z plasteliny i różnych rodzajów soli powstawały niezwykłe modele „Smoka wawelskiego” z Lisowic – jednego z najciekawszych prehistorycznych gadów odkrytych w Polsce. O tym, co łączy go ze słynnym smokiem spod Wawelu opowiadała pomysłodawczyni warsztatów - Karolina Idzikowska.
Po konkursowych emocjach przyszedł czas na kolejne atrakcje. Uczestnicy odwiedzili Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk, gdzie Michał Banaś zabrał ich w fascynująca podróż po świecie meteorytów, w tym tych pochodzących z Marsa i Księżyca.
Po obiedzie wszyscy wyruszyli do miejsca, na które wielu czekało od początku finału – Kopalni Soli w Bochni. Na uczestników czekała prawdziwa podziemna przygoda. Po zakwaterowaniu w Komorze Ważyn 250 m pod ziemią, rozpoczęło się odkrywanie tajemnic najstarszej kopalni soli w Polsce.
Program wypełniony był różnymi atrakcjami: przejazd podziemną kolejką górniczą, przeprawa łódką po zalanej solanką komorze znajdującej się 230 metrów pod ziemią, zwiedzanie kaplicy św. Kingi, spotkanie z historią górnictwa soli oraz 140 metrowa zjeżdżalnia prowadząca do Komory Ważyn. To właśnie tam uczestnicy spędzili noc, korzystając z wyjątkowego mikroklimatu podziemnego wyrobiska.
Rankiem, 19 czerwca wszyscy spotkali się w odnowionej Komorze Kołdras, gdzie można było obejrzeć wystawę „Piękno soli” przygotowaną przez Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce. Chwilę później rozpoczęła się najważniejsza część wydarzenia – uroczyste ogłoszenie wyników i wręczenie nagród laureatom.
Zgodnie z wieloletnią tradycją konkursu, uczestnicy aż do tej chwili nie wiedzieli, które miejsca zajęli. Emocji więc nie brakowało. Po wystąpieniach zaproszonych gości przyszedł czas na dyplomy, nagrody i gratulacje dla laureatów oraz ich opiekunów.
Finał zakończył się wspólnym zdjęciem na tle mieniącej się kolorami ściany solnej w Komorze Kołdras.
Serdecznie dziękujemy naszym gościom, których obecność uświetniła uroczystość finałową, a byli nimi:
- Agnieszka Sternicka – z Departamentu Geologii w Ministerstwie Klimatu i Środowiska,
- dr inż. Marzena Gancarz - Geolog Wojewódzki w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego,
- mgr inż. Krzysztof Szydłowski – Dyrektor Techniczny Kopalni Soli Bochnia,
- Anna Kawalec – Zastępca Kierownika Działu do Spraw Organizacji Imprez Kopalni Soli Bochnia,
- dr inż. Grzegorz Machowski – Prodziekan Wydziału do Spraw Kształcenia i Spraw Studenckich Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie,
- mgr Szymon Mol z Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego,
- mgr Adam Kozłowski – Członek Prezydium Zarządu Polskiego Towarzystwa Geologicznego,
- dr hab. Marek Szczerba prof. Instytutu – Kierownik Ośrodka Badawczego Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk w Krakowie,
- dr Agata Jarzynka i mgr Michał Banaś z Muzeum Geologicznego Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk w Krakowie,
- dr inż. Izabela Laskowicz – dyrektor Oddziału Karpackiego Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB w Krakowie,
- koordynatorzy regionalni konkursu: wicedyrektor Oddziału Pomorskiego PIG-PIB, mgr Małgorzata Schiewe, dr hab. Anna Hrynowiecka prof. Instytutu z Oddziału Geologii Morza PIG-PIB, mgr Agnieszka Ładocha z Oddziału Dolnośląskiego PIG-PIB, koordynator ogólnopolski konkursu mgr Maria Andruszkiewicz-Gorzelak z Muzeum Geologicznego PIG-PIB,
- organizatorzy tegorocznego finału, pracownicy Oddziału Karpackiego PIG-PIB - mgr inż. Karolina Idzikowska i mgr inż. Patryk Bladusiak.
Szczególne podziękowania kierujemy do Zarządu Kopalni Soli Bochnia za gościnność, możliwość organizacji finału w niezwykłych podziemiach kopalni oraz przygotowanie atrakcji, które na długo pozostaną w pamięci uczestników.
Dziękujemy także patronom i sponsorom tegorocznej edycji. Serdecznie gratulujemy wszystkim laureatom i finalistom, dziękujemy nauczycielom, opiekunom, Komisji Konkursowej oraz wszystkim osobom zaangażowanym w organizację XXVII edycji konkursu.
W finale ogólnopolskim konkursu plastycznego, Komisja Konkursowa przyznała następujące miejsca:
I MIEJSCE
Natalia Kwiatkowska, Zespół Szkolno-Przedszkolny w Kraczkowej,
opiekun: Beata Chmiel
II MIEJSCE
Joanna Smolarek, Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza w Siedlcach,
opiekun: Magdalena Kędzior
III MIEJSCE
Lilianna Jonda, Szkoła Podstawowa w Bargłówce,
opiekun: Sylwia Langer
IV MIEJSCE
Lena Podgórska, Publiczna Szkoła Podstawowa Sióstr Salezjanek im. Świętej Rodziny w Rumi,
opiekun: Martyna Duc
V MIEJSCE
Patrycja Szymska, Zespół Szkolno-Przedszkolny w Nowym Korczynie,
opiekun: Barbara Witkoś
VI MIEJSCE
Krzysztof Popiołek, Szkoła Podstawowa nr 34 im. Kornela Makuszyńskiego w Lublinie,
opiekun: Małgorzata Popiołek
VII MIEJSCE
Adrian Grośkiewicz, Szkoła Podstawowa nr 74 w Szczecinie,
opiekun: Arkadiusz Skrzypkowiak
W finale ogólnopolskim konkursu wiedzy geologicznej na poziomie szkół podstawowych, Komisja Konkursowa przyznała następujące miejsca:
I MIEJSCE
Michał Nijak, Katolicka Szkoła Podstawowa w Inowrocławiu,
opiekun: Justyna Ceglarska Oddział
II MIEJSCE
Róża Balińska, Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego w Rudzie Malenieckiej,
opiekun: Wioletta Flejterska
III MIEJSCE
Rozalia Bąska, Szkoła Podstawowa im. H. Marusarzówny w Pogórskiej Woli,
opiekun: Joanna Bąska
IV MIEJSCE
Gabriela Majszyk, Publiczna Salezjańska Szkoła Podstawowa im. Św. Dominika Savio w Mińsku Mazowieckim,
opiekun: Robert Gałązka
V MIEJSCE
Michał Kozłowski, Szkoła Podstawowa nr 74 w Szczecinie, opiekun: Arkadiusz Skrzypkowiak
VI MIEJSCE (Ex aequo)
Magdalena Filas, Szkoła Podstawowa numer 5 im. UNICEF w Turku,
opiekun: Lidia Niewiadomska
oraz
Antonina Żymełka Zespół Szkolno-Przedszkolny w Paniówkach,
opiekun: Marzena Wyrobek
W finale ogólnopolskim konkursu wiedzy geologicznej na poziomie szkół ponadpodstawowych, Komisja Konkursowa przyznała następujące miejsca:
I MIEJSCE
Maria Wicher, Liceum Ogólnokształcące "Liceum w Chmurze" w Katowicach,
opiekun: Dominika Jaster-Pasiewicz
II MIEJSCE
Nikola Łos I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Lublinie,
opiekun: Jarosław Kuniewicz
III MIEJSCE
Aleksandra Dachtera I Liceum Ogólnokształcące w Szczecinie,
opiekun: Bartosz Olszewski
IV MIEJSCE
(Ex aequo) Maciej Babiasz, Liceum Ogólnokształcące nr X im. Stefanii Sempołowskiej we Wrocławiu,
opiekun: Agnieszka Duda
oraz
Oskar Michalak, XXIX Liceum Ogólnokształcące im. harcmistrza Jana Bytnara ,,Rudego" w Łodzi,
opiekun: Michał Michalak
VI MIEJSCE
Paweł Kostyra, I Liceum Ogólnokształcące w Nowej Sarzynie,
opiekun: Weronika Niedbała
VII MIEJSCE
Angelika Kuczkowska, Powiatowy Zespół Szkół nr 4 im. Jakuba Wejhera w Wejherowie,
opiekun: Jacek Brzeziński
Po raz pierwszy w czasie tegorocznej edycji koordynatorzy konkursu przyznali nagrody dla najlepszych projektów na poziomie ogólnopolskim, w kategorii szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Wśród szkół podstawowych zwyciężył projekt przygotowany przez Rozalię Bąskę z Pogórskiej Woli reprezentującą Oddział Karpacki PIG-PIB, natomiast ze szkół ponadpodstawowych najwyższe uznanie Komisji Konkursowej zdobył projekt zrealizowany przez uczniów Liceum Ogólnokształcącego nr X we Wrocławiu: Marcela Rojka, Tymoteusza Pieczarę i Macieja Babiasza, reprezentujących Oddział Dolnośląski PIG-PIB
Serdecznie zapraszamy do udziału w przyszłorocznej XXVIII edycji konkursu „Nasza Ziemia – środowisko przyrodnicze wczoraj dziś i jutro”.
Tekst: Małgorzata Garecka, Maria Andruszkiewicz-Gorzelak
Zdjęcia: Karolina Idzikowska, Robert Patorski, Maria Andruszkiewicz-Gorzelak
