W dniach 17–29 lipca 2026 r. Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, we współpracy z Uniwersytetem Gdańskim, przeprowadził specjalistyczne szkolenie naukowo-dydaktyczne dla ośmiu praktykantów z Bangladeszu, Brazylii, Chile, Egiptu, Ghany i Tanzanii, wybranych przez Międzynarodową Organizację Dna Morskiego (International Seabed Authority – ISA/MODM). Szkolenie odbyło się w formie 10-dniowego rejsu badawczego na Morzu Bałtyckim, na pokładzie statku badawczego „Oceanograf”. Rejs stanowił element zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej wobec MODM, w zakresie budowania potencjału naukowego i szkolenia specjalistów z krajów rozwijających się, realizowanych w ramach przedsięwzięcia pn. „Rozpoznanie obszarów perspektywicznych złóż siarczków masywnych w obrębie Grzbietu Śródatlantyckiego".
Grupa szkoleniowa i instruktorzy na pokładzie statku badawczego „Oceanograf”
Oficjalne rozpoczęcie szkolenia odbyło się 17 lipca 2026 r. w Oddziale Geologii Morza PIG-PIB w Gdańsku. Uczestników powitali Dyrektor Oddziału dr Wojciech Jegliński oraz przedstawiciel Ministerstwa Klimatu i Środowiska, prezentując działalność Instytutu oraz Program Rozpoznania Geologicznego Oceanów. Kilka słów do praktykantów skierował również Zastępca Sekretarza Generalnego MODM, Bruno Pozzi, przekazując uczestnikom w formie wideo wyrazy wsparcia, życzenia powodzenia oraz zachęcając ich do aktywnego udziału w szkoleniu i dalszego rozwoju naukowego.
Oficjalne rozpoczęcie szkolenia w Oddziale Geologii Morza PIG-PIB w Gdańsku
W pierwszym dniu szkolenia praktykanci zapoznali się z zagadnieniami bezpieczeństwa pracy na morzu, geologią Morza Bałtyckiego oraz występowaniem konkrecji Fe-Mn w południowym Bałtyku. Zajęcia teoretyczne objęły podstawy geologii morza i górnictwa głębokomorskiego, w tym najważniejsze typy złóż mineralnych – siarczki masywne (SMS), naskorupienia kobaltonośne oraz konkrecje polimetaliczne – ich genezę, rozmieszczenie i znaczenie dla przyszłej eksploatacji zasobów mineralnych oceanów.
Praktykanci pozują do zdjęcia na tle statku, na którym odbywał się kurs szkoleniowy
W trakcie rejsu, który rozpoczął się 19 lipca 2026 r., zespół instruktorski składający się z przedstawicieli PIG-PIB oraz Uniwersytetu Gdańskiego, zapewniał bieżące wsparcie merytoryczne i techniczne dla praktykantów.
Program szkolenia obejmował geologię morza, geofizykę, oceanografię i biologię morza. Uczestnicy uczyli się metod akwizycji oraz interpretacji danych z echosondy wielowiązkowej i sonaru bocznego, prowadzili pobór próbek osadów dennych, wody i materiału biologicznego z użyciem czerpaków, sondy CTD oraz sieci planktonowych, a także obserwowali dno morskie za pomocą zdalnie sterowanego pojazdu ROV, poznając techniki sterowania, nawigacji podwodnej i dokumentacji wideo. W laboratorium pokładowym zdobyli umiejętność przetwarzania i analizy zebranych danych geofizycznych i oceanograficznych, a także klasyfikacji, konserwacji i identyfikacji próbek geologicznych i biologicznych, w tym konkrecji polimetalicznych z dna Bałtyku oraz organizmów planktonowych i bentosowych.
Filtrowanie próbek wody do dalszych analiz chemicznych
Pobieranie próbek czerpakiem skrzyniowym
Badanie próbek geologicznych pobranych podczas rejsu
Na zakończenie szkolenia praktykanci zaprezentowali wyniki swojej pracy, otrzymali certyfikaty, a także wysłuchali wykładu dr hab. Teresy Radziejewskiej poświęconego współczesnej wiedzy o ekosystemach głębokomorskich oraz wyzwaniom związanym z ich poznawaniem i ochroną.
Szkolenie umożliwiło uczestnikom zdobycie praktycznych umiejętności związanych z planowaniem i prowadzeniem badań środowiska morskiego – od przygotowania prac terenowych, poprzez akwizycję danych, po ich wstępną analizę i interpretację. Było również okazją do wymiany doświadczeń pomiędzy ekspertami PIG-PIB i Uniwersytetu Gdańskiego a młodymi naukowcami reprezentującymi kraje rozwijające się, wzmacniając międzynarodową współpracę naukową w obszarze badań mórz i oceanów.
Szkolenie zostało zrealizowane we ścisłej współpracy z Sekretariatem MODM oraz sfinansowane w ramach dotacji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (Umowa nr 134/2025/Wn07/FG-SM-DN/D z dnia 01.04.2025).
Tekst i zdjęcia: Agata Kozłowska-Roman, Weronika Wierny, Kamila Wirkus, Michał Tomczak
