W dniach 9–11 września 2026 r. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach odbyło się Future Mining Forum & Expo 2026. Wydarzenie poświęcono roli surowców i nowoczesnego górnictwa w rozwoju energetyki, infrastruktury, cyfryzacji i przemysłu. Spotkali się na nim przedstawiciele firm wydobywczych i przemysłowych, producenci maszyn, dostawcy technologii, geolodzy, inwestorzy, naukowcy oraz przedstawiciele administracji publicznej i instytucji wspierających kształtowanie polityki surowcowej. Rozmawiano m.in. o perspektywach wydobycia, nowych technologiach i bezpieczeństwie dostaw surowców.
Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, który objął wydarzenie patronatem, reprezentowali: dyrektor PIG-PIB prof. dr hab. Krzysztof Szamałek, dr hab. Karol Zglinicki – zastępca kierownika Zakładu Geologii Regionalnej i Złożowej oraz dr hab. Artur Dyczko – dyrektor Oddziału Górnośląskiego PIG-PIB w Sosnowcu. Eksperci Instytutu uczestniczyli w czterech panelach dotyczących surowców krytycznych, perspektyw rozwoju wydobycia miedzi, dostępności kruszyw i surowców budowlanych oraz technologii zmieniających współczesne górnictwo.
Prof. Krzysztof Szamałek wziął udział m.in. w panelu „Surowce krytyczne i metale rzadkie: kto kontroluje przyszłość transformacji?”. Debata dotyczyła surowców niezbędnych do rozwoju energetyki, elektromobilności i cyfryzacji gospodarki. Rozmawiano m.in. o koncentracji światowego wydobycia i przetwórstwa, dominującej pozycji Chin, bezpieczeństwie łańcuchów dostaw oraz możliwościach dywersyfikacji źródeł zaopatrzenia. Ważnym wątkiem był potencjał Polski i Europy Środkowo-Wschodniej oraz ich rola w europejskich łańcuchach wartości związanych z surowcami krytycznymi.
Prof. Krzysztof Szamałek podczas panelu "Surowce krytyczne i metale rzadkie: kto kontroluje przyszłość transformacji?"
Podczas dyskusji prof. Krzysztof Szamałek zwrócił uwagę na materialne podstawy współczesnej gospodarki oraz znaczenie górnictwa dla rozwoju cywilizacyjnego.
„Jeśli człowiek chce zabezpieczyć swoje potrzeby cywilizacyjne, trzeba się liczyć z tym, że musi istnieć górnictwo i przetwórstwo surowców mineralnych, jako nieodłączna składowa utrzymania poziomu cywilizacyjnego i zapewnienia potrzeb ludzkości” – powiedział prof. Krzysztof Szamałek.
Dyrektor PIG-PIB podkreślił również, że rozwój sztucznej inteligencji, cyfryzacji i urządzeń elektronicznych powoduje wzrost zapotrzebowania na surowce mineralne.
Prof. Krzysztof Szamałek zwrócił też uwagę, że Polska dysponuje znaczącym potencjałem surowcowym, a ponad sto lat działalności państwowej służby geologicznej pozwoliło dobrze rozpoznać budowę geologiczną kraju oraz zgromadzić wiedzę o występowaniu i perspektywach zagospodarowania złóż kopalin.
Do znaczenia i dostępności informacji geologicznej odniósł się również uczestniczący w dyskusji Główny Geolog Kraju prof. Krzysztof Galos.
„Jeśli chodzi o wiedzę na temat potencjału geologiczno-surowcowego Polski, skalę i dostępność, nie mamy się czego wstydzić. W mojej osobistej ocenie jest to wiedza najwyższej światowej klasy – zarówno pod względem jakości, jak i zakresu informacji” – podkreślił Główny Geolog Kraju.
Paneliści podczas dyskusji o surowcach krytycznych i metalach rzadkich: kto kontroluje przyszłość transformacji?
Prof. Krzysztof Szamałek uczestniczył również w panelu „Kruszywa i surowce budowlane: podstawa infrastruktury i transformacji”. Dyskusja była poświęcona znaczeniu surowców skalnych dla rozwoju budownictwa, infrastruktury transportowej i całej gospodarki. Uczestnicy rozmawiali o dostępności zasobów, funkcjonowaniu rynku kruszyw i materiałów budowlanych, recyklingu, automatyzacji produkcji oraz regulacjach środowiskowych. Zastanawiali się także, czy ograniczony dostęp do złóż może stać się barierą dla realizacji inwestycji infrastrukturalnych oraz w jaki sposób zwiększać efektywność produkcji przy jednoczesnym ograniczaniu jej oddziaływania na środowisko.
Prof. Krzysztof Szamałek podczas panelu pt. "Kruszywa i surowce budowlane: podstawa infrastruktury i transformacji"
W panelu „Nowa mapa miedzi. Gdzie powstaną projekty przyszłości?” PIG-PIB reprezentował dr hab. Karol Zglinicki. Rozmowa koncentrowała się na rosnącym światowym zapotrzebowaniu na miedź, nowych kierunkach jej poszukiwania oraz możliwościach zwiększenia wydobycia w Polsce i Europie. Omawiano m.in. perspektywiczne obszary występowania złóż, jakość i ekonomikę zasobów.
Istotnym tematem była długa i złożona droga prowadząca od odkrycia złoża do uruchomienia kopalni. Uczestnicy dyskutowali o rozpoznaniu geologicznym, przygotowaniu studium wykonalności, uzyskiwaniu decyzji administracyjnych i środowiskowych, finansowaniu inwestycji oraz budowie niezbędnej infrastruktury. Zastanawiali się również, jakie bariery najczęściej opóźniają przedsięwzięcia wydobywcze i co należałoby zrobić, aby usprawnić proces inwestycyjny.
Dr hab. Artur Dyczko wziął udział w panelu „Technologie górnicze i innowacje”. Dyskusja dotyczyła zmian zachodzących w górnictwie pod wpływem automatyzacji, robotyzacji, sztucznej inteligencji i cyfrowych metod zarządzania. Dyskutowano o integracji systemów, wykorzystaniu danych, autonomicznych maszynach oraz rozwiązaniach zwiększających efektywność i bezpieczeństwo działalności wydobywczej.
Uczestnicy próbowali odpowiedzieć m.in. na pytania o to, jak będzie wyglądała kopalnia przyszłości, które technologie mają największy wpływ na jej funkcjonowanie oraz jak oceniać opłacalność inwestowania w innowacje. Rozmowa objęła również zagadnienia cyberbezpieczeństwa i cyfrowego modelowania kopalń, a także perspektywiczne kierunki rozwoju, takie jak eksploatacja surowców z dna oceanicznego i koncepcje górnictwa kosmicznego.
Dyskusje podczas Future Mining Forum & Expo 2026 pokazały, że bezpieczeństwo surowcowe zależy nie tylko od dostępu do złóż, lecz także od ich właściwego rozpoznania i ochrony, sprawnego przygotowania inwestycji oraz wdrażania nowoczesnych technologii ograniczających wpływ wydobycia na środowisko. Udział przedstawicieli PIG-PIB w debatach podkreślił znaczenie wiedzy geologicznej i wiarygodnej informacji o zasobach dla podejmowania strategicznych decyzji gospodarczych.
Zdjęcia: Biuro Prasowe Future Mining Forum & EXPO
Udział pracowników PIG-PIB w wydarzeniu odbył się w ramach zadania: „Współpraca krajowa w zakresie geologii i promocja działań państwowej służby geologicznej w latach 2024–2026”, finansowanego ze środków NFOŚiGW
