Debata w Sejmie o przyszłości polskiego sektora surowcowego

14 października 2026 r. w Sali Kolumnowej Sejmu RP odbyła się 3. edycja Konferencji z cyklu „Klimat inwestycyjny w sektorze mineralnym”. Wydarzenie objął patronatem marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, który także wziął udział w otwarciu konferencji. Głównymi tematami spotkania były: Polityka Surowcowa Państwa, unijne rozporządzenie Critical Raw Materials Act (CRMA), Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych, a także ochrona i racjonalne wykorzystanie złóż o znaczeniu strategicznym oraz społeczna akceptacja inwestycji górniczych. Wydarzenie stało się przestrzenią do dyskusji o perspektywach rozwoju krajowego sektora surowcowego, uwarunkowaniach realizacji nowych inwestycji oraz znaczeniu dialogu między przedsiębiorcami, administracją publiczną i lokalnymi społecznościami. Debata była transmitowana na żywo na kanałach Sejmu RP i jest dostępna pod linkiem Konferencja „Klimat inwestycyjny w sektorze mineralnym”.

grupa osób siedząca na sali przy stole i prowadzących rozmowę ze sobą

Uczestnicy wydarzenia

Wśród licznych uczestników konferencji (niemal 200 osób z blisko 60 instytucji) byli przedstawiciele: administracji rządowej, w tym liczne grono pracowników Ministerstwa Klimatu i Środowiska, urzędów wojewódzkich i marszałkowskich, urzędów miast i starostw powiatowych, geologicznej administracji samorządowej, firm geologicznych i sektora mineralnego, a także pracownicy wyższych uczelni i instytutów naukowych oraz towarzystw branżowych.

mężczyzna z mikrofonem w ręce podczas prelekcji, na tle ekranu

Przemawia marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty

Po powitaniu uczestników spotkania marszałek Sejmu podkreślił strategiczne znaczenie krajowych zasobów surowców mineralnych dla bezpieczeństwa i stabilności gospodarczej Polski. Zwrócił uwagę, że w obliczu niestabilnej sytuacji międzynarodowej, w szczególności wojny w Ukrainie oraz nieprzewidywalności polityki Stanów Zjednoczonych, konieczne jest przygotowanie państwa na potencjalne zagrożenia, w tym zakłócenia międzynarodowych łańcuchów dostaw. W tym kontekście zaznaczył, że Polska i Europa powinny w możliwie największym stopniu opierać się na surowcach pozyskiwanych i przetwarzanych lokalnie, ograniczając zależność od odległych rynków. Wskazał również, że rozwój krajowego przemysłu i zabezpieczenie dostępu do strategicznych zasobów stanowią istotne elementy wzmacniania odporności państwa na sytuacje kryzysowe. Jednocześnie marszałek zwrócił szczególną uwagę na konieczność zachowania równowagi pomiędzy interesem państwa, potrzebami gospodarki, ochroną środowiska i oczekiwaniami społeczności lokalnych. Zadeklarował także gotowość do sprawnego procedowania w Sejmie przygotowywanych przez właściwy resort rozwiązań legislacyjnych dotyczących omawianej problematyki.

mężczyzna przemawia do siedzącej w pomieszczeniu publiczności

Marian Zmarzły, podsekretarz Stanu w Ministerstwie Energii

Marian Zmarzły, podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii, podkreślił znaczenie polityki surowcowej państwa dla zapewnienia bezpieczeństwa gospodarczego i energetycznego Polski. Wskazał również na znaczenie współpracy administracji państwowej, państwowej służby geologicznej i Wyższego Urzędu Górniczego w rozwiązywaniu problemów związanych z terenami pogórniczymi. Podkreślił potrzebę wypracowania odpowiednich rozwiązań legislacyjnych oraz kluczową rolę rozpoznania geologicznego w racjonalnym gospodarowaniu zasobami surowcowymi kraju.

W pierwszym bloku konferencyjnym prof. Krzysztof Galos, Główny Geolog Kraju, zaprezentował najważniejsze kierunki rozwoju polityki surowcowej Polski, koncentrując się na zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw oraz poprawie warunków inwestowania w sektorze surowcowym. Wskazał, że poprawa klimatu inwestycyjnego w sektorze surowcowym wymaga nie tylko odpowiednich regulacji prawnych i instrumentów wsparcia, lecz także zrównoważonego podejścia do inwestycji oraz współpracy z organami ochrony środowiska. Na koniec wystąpienia minister odniósł się do jednego z tematów przewodnich konferencji – akceptacji społecznej. Podkreślił na wielką potrzebę właściwego dialogu społecznego na szczeblu lokalnym jako warunku koniecznym dla możliwości realizacji projektów górniczych/surowcowych, także w kontekście uwarunkowań planistycznych. Bez zgody i zrozumienia władz lokalnych żaden projekt nie powstanie, bo nie ma to szans – powiedział minister Galos.

mężczyzna przemawia do siedzącej w pomieszczeniu publiczności

Prof. Krzysztof Galos, Główny Geolog Kraju przedstawia prezentację pt. „Klimat inwestycyjny w sektorze mineralnym w kontekście polityki surowcowej Polski”

Prezentacja: pdf Klimat inwestycyjny w sektorze mineralnym w kontekście polityki surowcowej Polski (1.67 MB)

 

Prof. Krzysztof Szamałek, dyrektor PIG-PIB przedstawił rolę Państwowego Instytutu Geologicznego w procesie rozwoju bazy surowcowej Polski. Podkreślił fundamentalne znaczenie sektora surowców mineralnych dla funkcjonowania współczesnego społeczeństwa i rozwoju gospodarczego kraju. Zaznaczył, że działalność geologiczna, górnicza i przetwórcza służy zaspokajaniu potrzeb wszystkich obywateli, ponieważ surowce mineralne stanowią podstawę produkcji energii, rozwoju infrastruktury oraz wytwarzania urządzeń i technologii wykorzystywanych w codziennym życiu. Szczególne miejsce w jego wystąpieniu zajęła prezentacja Krajowego Programu Poszukiwań Surowców Krytycznych (KPPSK). Dyrektor Instytutu przedstawił jego główne założenia i cel - rozpoznanie krajowego potencjału surowcowego, wskazanie najbardziej perspektywicznych obszarów występowania kopalin oraz stworzenie podstaw do podejmowania przyszłych decyzji inwestycyjnych. Zaprezentował również najważniejsze kierunki planowanych prac poszukiwawczych.

mężczyzna przemawia do siedzącej w pomieszczeniu publiczności

Dyrektor PIG-PIB prof. Krzysztof Szamałek prezentuje Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych

Prezentując zadania planowane do realizacji w ramach KPPSK Dyrektor Szamałek powiedział:

Państwowy Instytut Geologiczny ma doprowadzić stan wiedzy do pewnego poziomu pewności, po którym rola Instytutu się kończy. Dalej jest zadanie dla inwestorów mineralnych, którzy jeśli są przekonani o potrzebie swojego działania, angażują własne środki, rozwijają aktywność prowadzącą do tego że podejmą inwestycję lub nie. Państwowy Instytut Geologiczny ma za zadanie potwierdzić wiarygodnie występowanie minerałów czy pierwiastków, które są w stwierdzone określonych jednostkach geologicznych.

Prezentacja: pdf Państwowy Instytut Geologiczny - PIB w procesie rozwoju bazy surowcowej Polski (4.09 MB)

 

Najważniejsze wyzwania i bariery utrudniające zagospodarowanie krajowych zasobów kopalin przedstawiła dr Olimpia Kozłowska, zastępca dyrektora PIG-PIB ds. państwowej służby geologicznej. W wystąpieniu zwróciła uwagę na potrzebę bardziej racjonalnego podejścia do oceny oddziaływania działalności wydobywczej na środowisko. Wskazała, że złoża kopalin są zasobami nieodnawialnymi, których lokalizacja jest zdeterminowana warunkami geologicznymi. Dlatego, w jej ocenie, planowanie przestrzenne i ustanawianie nowych form ochrony przyrody powinno uwzględniać również znaczenie gospodarcze udokumentowanych zasobów. Podkreśliła przy tym, że ochrona środowiska pozostaje niezbędna, jednak ocena poszczególnych przedsięwzięć powinna opierać się na rzeczywistej skali i charakterze ich oddziaływania.

kobieta wygłasza prezentację do mikrofonu

„Od zasobów kopalin do bezpieczeństwa surowcowego. Bariery i ryzyka krajowego przemysłu wydobywczego” – wystąpienie dr Olimpii Kozłowskiej

Pierwszą część debaty zakończyło przedstawienie wyników ogólnopolskiego badania ankietowego dotyczącego społecznego postrzegania wydobycia surowców krytycznych oraz jego znaczenia dla bezpieczeństwa surowcowego Polski przeprowadzone przez CBOS w sierpniu 2026 r. Prezentując wyniki dr hab. Karol Zglinicki podkreślił, że akceptacja społeczna, szczególnie na poziomie lokalnym, stanowi jeden z kluczowych czynników decydujących o możliwości realizacji inwestycji wydobywczych. Nawet dostępność złóż, odpowiednich technologii i kapitału oraz korzystne warunki rynkowe nie gwarantują powodzenia przedsięwzięcia, jeśli spotyka się ono ze sprzeciwem mieszkańców.

Wyniki badania CBOS pokazują, że Polacy dostrzegają strategiczne znaczenie surowców krytycznych dla bezpieczeństwa państwa, a 75,5% badanych popiera model zaopatrzenia uwzględniający ich krajowe wydobycie w połączeniu z recyklingiem i importem. Akceptacja społeczna dla takich inwestycji jest jednak uzależniona od odpowiedzialnego prowadzenia działalności, ograniczania jej wpływu na środowisko oraz zapewniania wymiernych korzyści lokalnym społecznościom. To wyraźny sygnał, że rozwój krajowego potencjału surowcowego powinien iść w parze z dialogiem z mieszkańcami i uwzględnianiem ich potrzeb.

Akceptacja społeczna dla wydobycia surowców krytycznych w Polsce. Wyniki badania CBOS na zlecenie PIG-PIB – zobacz wyniki

mężczyzna przemawia do siedzącej w pomieszczeniu publiczności

Dr hab. Karol Zglinicki prezentuje wyniki badania CBOS

Drugi blok konferencji poświęcony był doświadczeniom związanym z realizacją inwestycji geologiczno-górniczych oraz wyzwaniom dotyczącym budowania akceptacji społecznej dla przedsięwzięć surowcowych. Zaprezentowano perspektywę przedsiębiorstw prowadzących działalność wydobywczą i poszukiwawczą, a także przedstawicieli samorządów, na których terenach zlokalizowane są rozpoznane złoża lub planowane są nowe inwestycje. Wystąpienia reprezentantów sektora przemysłowego koncentrowały się na barierach administracyjnych, zmienności otoczenia prawnego, ryzyku inwestycyjnym oraz doświadczeniach związanych z prowadzeniem dialogu społecznego. Przedstawione przykłady z Polski, innych krajów europejskich oraz Rwandy pokazały, że skuteczne realizowanie projektów surowcowych wymaga nie tylko odpowiednich technologii i kapitału, lecz także zaangażowania lokalnych interesariuszy i budowania długotrwałych relacji opartych na zaufaniu.

mężczyzna z mikrofonem w ręce podczas prelekcji, na tle ekranu

Robert Leszczyński, Dyrektor Departamentu Rozwoju Krajowej Bazy Zasobowej KGHM Polska Miedź S.A omówił „Wyzwania realizacji projektów geologiczno-górniczych”

kobieta wygłasza prezentację do mikrofonu

Aleksandra Cholewa-Domanagic z Luma Holding Ltd. przedstawia prezentację pt. „Od huty do kopalni. Rwanda case study”

mężczyzna z mikrofonem w ręce podczas prelekcji, na tle ekranu

Oleksandr Reznyk, członek Zarządu, Dyrektor ds. Rozwoju przedstawił praktyczne doświadczenia Coal Energy S.A. w projektach geologiczno-górniczych

Wystąpienia przedstawicieli Zawiercia, Myszkowa i gminy Puck ukazały natomiast różnorodne postawy samorządów wobec potencjalnych inwestycji górniczych. W Zawierciu dominuje jednoznaczny sprzeciw wobec planowanej eksploatacji rud cynku i ołowiu, wynikający przede wszystkim z obaw o bezpieczeństwo zasobów wodnych. W Myszkowie samorząd dąży do pozyskania wiedzy pozwalającej na ocenę korzyści i zagrożeń związanych z ewentualnym wydobyciem wolframu. Z kolei w gminie Puck dyskusja dotyczy zarówno potencjalnych korzyści gospodarczych z budowy kopalni polihalitu, jak i potrzeby zapewnienia odpowiedniej infrastruktury, ochrony środowiska oraz skutecznej komunikacji z inwestorem. Wspólnym elementem tych wystąpień było przekonanie, że dostęp do wiarygodnych informacji, możliwość weryfikacji analiz eksperckich oraz rzeczywisty wpływ społeczności lokalnych na proces decyzyjny stanowią podstawowe warunki odpowiedzialnego rozwoju działalności górniczej.

kobieta wygłasza prezentację do mikrofonu

Anna Nemś, Prezydent Miasta Zawiercie przedstawiła wyzwania dla realizacji projektów geologiczno-górniczych z perspektywy samorządowej

mężczyzna z mikrofonem w ręce podczas prelekcji, na tle ekranu

Włodzimierz Żak, Burmistrz Miasta Myszków przedstawił m.in. postulaty samorządu w celu uzyskania dobrego klimatu inwestycyjnego

mężczyzna z mikrofonem w ręce podczas prelekcji, na tle ekranu

Marcin Nikrant, Wójt Gminy Puck zabrał głos w sprawie planowanej budowy kopalni polihalitu w Mieroszynie

Zagadnienia dotyczące prowadzenia inwestycji górniczych oraz akceptacji społecznej do ich realizacji przedstawili także Rolf Skaar, Dyrektor Wykonawczy kanadyjskiej firmy Central European Petroleum Ltd. oraz Kirsti Arvesen Nesheim z Norwegii, która podzieliła się swoimi doświadczeniami w zagospodarowaniu kompleksu geologicznego Fen. Ponieważ obowiązki zawodowe uniemożliwiły im obecność na konferencji zostały zaprezentowane nagrane wcześniej materiały wideo.

Całość bloku pokazała, że jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej polityki surowcowej jest znalezienie równowagi pomiędzy potrzebami gospodarczymi i bezpieczeństwem surowcowym państwa a ochroną środowiska i interesami społeczności lokalnych. Osiągnięcie tej równowagi wymaga przewidywalnych regulacji, rzetelnego rozpoznania geologicznego, transparentnego procesu inwestycyjnego oraz systematycznej współpracy pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami.

Trzeci blok konferencji poświęcono doświadczeniom przedsiębiorstw w realizacji inwestycji geologiczno-górniczych, ze szczególnym uwzględnieniem barier formalnoprawnych, znaczenia akceptacji społecznej oraz potrzeby odpowiedzialnego gospodarowania zasobami naturalnymi. Przedstawiciele Holcim Polska i Heidelberg Materials Górażdże Kruszywa zwrócili uwagę na przewlekłość postępowań administracyjnych, niejednolite interpretacje przepisów oraz rosnące trudności związane z planowaniem przestrzennym i uzyskiwaniem decyzji środowiskowych. Podkreślili, że brak przewidywalności procedur znacząco zwiększa ryzyko inwestycyjne, a w niektórych przypadkach uniemożliwia realizację przedsięwzięć. Jednocześnie wskazali na znaczenie systematycznej współpracy z lokalnymi społecznościami, edukacji i transparentnego przedstawiania planowanych działań. Ważnym tematem wystąpień była również potrzeba odpowiedzialnego zagospodarowania terenów pogórniczych oraz rozwijania gospodarki o obiegu zamkniętym.

mężczyzna przemawia do siedzącej w pomieszczeniu publiczności

Wojciech Chudzik, Dyrektor ds. Integracji Biznesu przedstawił doświadczenia i bariery w sektorze wydobywczym z perspektywy firmy Holcim Polska

mężczyzna przemawia do siedzącej w pomieszczeniu publiczności

Jakub Grubiak, Prezes Zarządu, Dyrektor Zarządzający omówił bariery i wyzwania dla górnictwa skalnego z perspektywy firmy HM Górażdże Kruszywa Sp. z o.o.

Prof. Stanisław Speczik, dyrektor Działu Eksploatacji Lumina Metals w swoim wystąpieniu pokazał , jak istotne znaczenie dla skuteczności odkrywania nowych złóż ma wykorzystanie istniejącej informacji geologicznej, rozwój innowacyjnych metod badawczych oraz współpraca nauki z przemysłem. Podkreślił, że nawet najbardziej perspektywiczne odkrycia wymagają odpowiednich warunków prawnych, finansowych i społecznych, aby mogły zostać w przyszłości zagospodarowane.

mężczyzna przemawia do siedzącej w pomieszczeniu publiczności

Stanisław Speczik, Dyrektor Działu Eksploracji wskazał bariery i szanse dla rozwoju przemysłu miedziowego na przykładzie projektu Lumina Metals

Konferencję zakończyła dyskusja, w której uczestnicy mogli wyjaśnić wątpliwości, które pojawiły się po wysłuchaniu wystąpień prelegentów. Wszyscy byli zgodni, że społeczna akceptacja inwestycji surowcowych jest łatwiejsza do osiągnięcia, gdy społeczności lokalne uczestniczą w korzyściach gospodarczych wynikających z wydobycia i przetwarzania kopalin. Ważną rolę w przygotowywaniu takich przedsięwzięć mogą odgrywać instytucje naukowe wspierające inwestorów wiedzą i doświadczeniem.

grupa ludzi pozujących do zdjęcia

Pamiątkowe zdjęcie uczestników konferencji

grafika ilustracyjna

Organizacja konferencji została sfinansowana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.