Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski (SMGP) w skali 1:50 000 jest jednym z najważniejszych i najbardziej kompleksowych opracowań kartograficznych, realizowanych przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy. Stanowi ona nie tylko zapis aktualnego stanu wiedzy o budowie geologicznej Polski, lecz także praktyczne narzędzie wykorzystywane w gospodarce, planowaniu przestrzennym, ochronie środowiska oraz edukacji.
Zobacz prezentację: pdf Szczegółowa mapa geologiczna Polski skarbnicą danych geologicznych (6.04 MB)
Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski to wieloletnie, systematyczne przedsięwzięcie realizowane nieprzerwanie od 1957 roku. Opracowanie obejmuje cały obszar kraju w podziale na 1069 arkusze (przy czym każdy pełny arkusz pokrywa ok. 300 km² terenu Polski).
Przykładowy arkusz SMGP arkusz Oborniki Śląskie (726) – materiały autorskie
Mapa tworzona jest według jednolitej instrukcji, co zapewnia spójność całej serii oraz wysoką jakość danych. Aktualne rozpoznanie budowy geologicznej na SMGP to efekt pracy pokoleń specjalistów – kartografów, którzy łączą wyniki własnych badań terenowych, analiz laboratoryjnych oraz dane z literatury. Nad odpowiednią treścią i końcową formą mapy czuwają koordynatorzy oraz zespoły redakcji merytorycznej i technicznej PIB-PIB.
Każdy arkusz stanowi kompleksowe opracowanie geologiczne, obejmujące:
- mapę utworów powierzchniowych w skali 1:50 000 wraz z legendą,
- przekroje geologiczne ukazujące budowę wgłębną,
- syntetyczny profil geologiczny,
- szkic geologiczny odkryty i geomorfologiczny,
- zestaw znaków konwencjonalnych,
- szczegółowe objaśnienia tekstowe wraz z tabelą litologiczno-stratygraficzną oraz innymi załącznikami.
SMGP dostarcza szerokiego spektrum danych z zakresu:
- geologii - charakterystykę litologiczną i wiek skał, granice jednostek geologicznych, budowę wgłębną wraz z elementami tektoniki, lokalizację wierceń i badań geofizycznych,
- geomorfologii - opis ukształtowania terenu, szczegółową charakterystykę morfometryczną rzeźby terenu i genezę form rzeźby,
- środowiska i zagospodarowania - występowanie surowców i miejsca ich eksploatacji, lokalizację osuwisk, przejawy występowania wód, elementy antropogeniczne.
Każdy arkusz SMGP jest syntezą aktualnej wiedzy o geologii danego obszaru z niezbędnymi odniesieniami do kontekstu regionalnego.
Przykładowy arkusz Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski 1:50 000, ark. Skórcz (168). Szkic geologiczny odkryty
Współczesna SMGP funkcjonuje jako rozbudowany system baz danych. Dane geologiczne gromadzone są w ustandaryzowanych strukturach, umożliwiających ich analizę, filtrowanie i integrację z innymi systemami. Użytkownicy mogą korzystać z:
- geoportali i serwisów mapowych,
- repozytoriów danych,
- usług GIS,
- danych wektorowych (np. shapefile),
- metadanych dostępnych online.
Dzięki temu SMGP jest nie tylko opracowaniem kartograficznym, ale również nowoczesną platformą informacji geologicznej.
Przykładowy arkusz Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski 1:50 000, ark. Skórcz (168)
Rozwój SMGP zmierza w kierunku pełnej cyfryzacji i integracji danych. Planowane działania obejmują m.in. odejście od podziału arkuszowego na rzecz ciągłej bazy danych, systematyczną aktualizację informacji geologicznej, zwiększenie interoperacyjności danych, dostosowanie do europejskich standardów (EGDI) oraz szersze udostępnianie danych wektorowych.
Dane z SMGP są wykorzystywane przez geologów, planistów i inwestorów, np. przy projektowaniu dróg, analizie ryzyka geozagrożeń, czy ocenie zasobów surowców.
