Państwowa Służba Geologiczna - PW odpowiada za wydzielenie oraz opracowuje charakterystyki geologiczne i hydrogeologiczne jednolitych części wód podziemnych (JCWPd). Analizuje presje i oddziaływania na wody podziemne – w zakresie chemicznym i ilościowym.
Zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną (RDW), implementowaną ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, jednolite części wód podziemnych są jednostkami wydzielonymi dla potrzeb zarządzania wodami, w tym planowania w gospodarowaniu wodami. Dla tych jednostek w kolejnych cyklach planistycznych sporządzane są programy działań, służące osiągnięciu ustalonych dla nich celów środowiskowych. W odniesieniu do wód podziemnych (art. 59 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r.– Prawo wodne) celem środowiskowym jest:
- zapobieganie lub ograniczanie wprowadzania do nich zanieczyszczeń;
- zapobieganie pogorszeniu oraz poprawa ich stanu;
- ich ochrona i podejmowanie działań naprawczych, a także zapewnianie równowagi między poborem a zasilaniem tych wód, tak aby osiągnąć ich dobry stan.
Polska po przystąpieniu w 2004 r. do UE została zobowiązana do wdrożenia RDW oraz dyrektyw pokrewnych, nie dysponując okresem przejściowym na przygotowanie do prowadzenia gospodarki wodnej zgodnie z zasadami polityki wodnej UE. Oznaczało to obowiązek przygotowania w analogicznym terminie jak państwa „starej UE” wszystkich wymaganych strategicznych dokumentów oraz wdrożenia programów działań mających na celu osiągnięcie dobrego stanu wód. Okres wdrażania RDW był w Polsce okresem intensywnych działań w zakresie organizacji zintegrowanego gospodarowania wodami w systemie zlewniowym oraz opracowania wytycznych metodycznych do realizacji celów RDW. Pierwsze Plany gospodarowania wodami na obszarze dorzeczy (na lata 2010-2015) zostały przyjęte uchwałą Rady Ministrów 22 lutego 2011 r. (przejdź do strony PGW).
Podział Polski na 174 JCWPd (będzie obowiązywał w latach 2028-2033)
Od 2022 roku trwają prace w ramach kolejnego cyklu planistycznego w gospodarce wodnej, związane ze sporządzeniem III aktualizacji planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy (III aPGW - cykl planistyczny 2022-2027).
Program prac w ramach IIIa PGW (https://apgw.gov.pl/pl/news/show/483)
W ramach przeprowadzenia identyfikacji i analizy presji w regionach wodnych i na obszarach dorzeczy PIG-PIB zrealizował następujące zadania:
- Identyfikacja oddziaływań zmian poziomów wód podziemnych,
- Identyfikacja presji antropogenicznych oraz analiza znaczących oddziaływań na stan JCWPd,
- Ocena ryzyka - wydzielenie JCWPd zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych.
Celem prac było zgromadzenie informacji na temat potencjalnych presji antropogenicznych na stan JCWPd, przeprowadzenie analizy ryzyka oraz wydzielenie jednolitych części wód podziemnych (JCWPd) zagrożonych nieosiągnięciem ustalonych dla nich celów środowiskowych.
Zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne cele środowiskowe rozumiane są jako osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód podziemnych. Stan ten definiowany jest jako taki, w którym zarówno stan ilościowy, jak i chemiczny jest oceniony jako dobry. Ogólny stan wód jest określany na podstawie testów klasyfikacyjnych stanowiących element oceny ilościowej i chemicznej (jakościowej), przy czym ostateczna ocena to efekt gorszego wyniku składowych. Zgodnie z art. 59 ustawy Prawo wodne celem środowiskowym dla jednolitych części wód podziemnych (JCWPd) jest:
zapobieganie lub ograniczanie wprowadzania do nich zanieczyszczeń;zapobieganie pogorszeniu oraz poprawa ich stanu;ich ochrona i podejmowanie działań naprawczych, a także zapewnianie równowagi między poborem a zasilaniem tych wód, tak aby osiągnąć ich dobry stan.
Podstawą wyznaczenia JCWPd zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych był przegląd potencjalnych presji na wody podziemne, a następnie analiza skutków środowiskowych wywołanych oddziaływaniami antropogenicznymi na układ krążenia wód podziemnych oraz ich stan chemiczny zarówno w skali regionalnej, jak również w obrębie poszczególnych JCWPd. W analizie uwzględnione były warunki hydrogeologiczne, naturalna odporność wód podziemnych na zanieczyszczenie oraz analiza zmian wskaźników jakości wód podziemnych w obrębie poszczególnych jednolitych części wód podziemnych.
Efektem końcowym wszystkich analiz było zakwalifikowanie 61 jednolitych części wód podziemnych jako zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych.
W odniesieniu do wyników z poprzedniego cyklu planistycznego (2022-2027) ocena ryzyka została podtrzymana w przypadku 34 jednolitych części wód podziemnych. W przypadku 19 JCWPd uznanych jako zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych stwierdzono jednocześnie słaby stan ogólny, co jest jednoznaczne z na tyle silnym oddziaływaniem zidentyfikowanych presji, że jest to odzwierciedlone w wynikach monitoringu lub innych testach kwalifikacyjnych wykonywanych w ramach procedury oceny stanu. Jednocześnie wyróżniono 42 jednolitych części wód podziemnych zakwalifikowanych jako zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych, lecz posiadających status dobrego stanu wód w 2022 r.
Do pobrania
Pobierz plik w formacie .shp z Menadżera plików z Centralnej Bazy danych Geologicznych
