2025
Informacje ogólne i występowanie
Od kilku lat dokumentowane są w Polsce złoża nowego rodzaju kopaliny – osadów glaukonitonośnych. Towarzyszą one złożom piasków skaleniowo-kwarcowych i kwarcowych lub występują jako kopalina główna. Dokumentowanie osadów glaukonitonośnych (piasków i mułków z glaukonitem) jest związane z zainteresowaniem przedsiębiorców wykorzystaniem tej kopaliny, ze względu na obecność w niej barwiących tlenków żelaza w glaukonicie. Czyni go to przydatnym do produkcji szkła i szklistych powłok o szerokiej gamie kolorów, do produkcji pigmentów ceramicznych, kolorowej i szklistej ceramiki czy kamiennych dekoracji. Minerał, jako potencjalne źródło potasu, można stosować w rolnictwie, jako wolno działający nawóz ze znaczną zawartością magnezu, żelaza i biomikroelementów. Ponadto, ze względu na swoje właściwości chemiczne, może być wykorzystywany w technologiach oczyszczania wody i ścieków z zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Osad glaukonitonośny jako kopalina nie jest ujęty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów (nie zostały w nim określone graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla tej kopaliny). Dlatego też geolodzy dokumentujący osad glaukonitonośny, na podstawie wykonanych robót geologicznych, określili w dokumentacjach geologicznych poszczególnych złóż zakres wymagań dla udokumentowania złóż tej kopaliny. W poszczególnych dokumentacjach dobór rodzajów parametrów brzeżnych oraz ich wartości są różne, ale generalnie są one następujące: maksymalna głębokość dokumentowania – 30 m, minimalna miąższość złoża – od 2 do 5 m, minimalna zawartość glaukonitu – 5-10% (w złożu Niedźwiada II przyjęto średnią zawartość glaukonitu >10%), minimalna zawartość K2O – 1,6% (tylko dla złoża Niedźwiada III). Dla złoża Gawłówka nie określono zawartości glaukonitu w osadzie. Złoża osadów glaukonitonośnych dokumentowane są w województwie lubelskim, powiecie lubartowskim. W budowie geologicznej tego rejonu (Górki Lubartowskiej) biorą udział piaski czwartorzędowe z zalegającymi poniżej trzeciorzędowymi mułkami, piaskami i glinami z glaukonitem górnego eocenu (delta Parczewa), w których stwierdzono występowanie bursztynów.
Zasoby i wydobycie
Stan rozpoznania zasobów osadów glaukonitonośnych i stopień ich zagospodarowania przedstawiono w tabeli 1.
Geologiczne zasoby bilansowe kopaliny według stanu na koniec 2025 r. wyniosły 10,20 mln m3, w tym 1,29 mln m3 glaukonitu. W stosunku do poprzedniego roku zasoby bilansowe osadów glaukonitonośnych wzrosły o 0,03 mln m3 (0,3%), mimo prowadzonej eksploatacji, ponieważ zostało udokumentowane nowe złoże Górka Lubartowska X o zasobach w kategorii rozpoznania C1: kopalina – 291,1 tys. m3 i zawarty w niej glaukonit – 34,26 tys. m3. Z trzech złóż, które były eksploatowane w 2024 r., wydobycie osadów glaukonitonośnych w 2025 r. prowadzono na dwóch z nich: Górka Lubartowska-Niedźwiada i Niedźwiada III. Osadów glaukonitonośnych nie pozyskano ze złoża Leszkowice 1, ale nadal obowiązuje tu koncesja na wydobywanie. Została zakończona eksploatacja złoża Niedźwiada III. Aktualnie koncesją wydobywczą są objęte złoża: Górka Lubartowska IX, Górka Lubartowska-Niedźwiada, Leszkowice 1, Niedźwiada II, a także Niedźwiada Kolonia II. Eksploatacja złóż: Niedźwiada II oraz Niedźwiada Kolonia II nie została jeszcze rozpoczęta.
Zasoby przemysłowe osadów glaukonitonośnych w Polsce zmalały w stosunku do ubiegłego roku o 1 115,03 tys. m3 (o 22,94%), w tym o 4,39 tys. m3 glaukonitu (o 1,46%) i wyniosły 3 746,22 tys. m3, w tym 295,27 tys. m3 glaukonitu. Było to spowodowane przede wszystkim cofnięciem koncesji na wydobywanie ze złoża Niedźwiada III (-1 090,89 tys. m3 kopaliny, zasoby glaukonitu nie były określone) oraz eksploatacją (124,80 tys. m3) i stratami. Wydobycie osadów glaukonitonośnych w 2025 r. było ponad pięciokrotnie większe niż rok wcześniej, ze względu na eksploatację dużej ilości kopaliny ze złoża Niedźwiada III.
Wielkość udokumentowanych zasobów poszczególnych złóż osadów glaukonitonośnych oraz ich stan zagospodarowania przedstawiono w tabeli 2.
Opracowała: Agnieszka Malon
2024
Informacje ogólne i występowanie
W ostatnich latach pojawiło się w Polsce zainteresowanie przedsiębiorców wykorzystaniem osadów glaukonitonośnych (piasków i mułków z glaukonitem), towarzyszących złożom piasków skaleniowo-kwarcowych i kwarcowych. Obecność barwiących tlenków żelaza w glaukonicie czyni go przydatnym do produkcji szkła i szklistych powłok o szerokiej gamie kolorów, do produkcji pigmentów ceramicznych, kolorowej i szklistej ceramiki czy kamiennych dekoracji. Minerał, jako potencjalne źródło potasu, można stosować w rolnictwie, jako wolno działający nawóz ze znaczną zawartością magnezu, żelaza i biomikroelementów. Ponadto, ze względu na swoje właściwości chemiczne, może być wykorzystywany w technologiach oczyszczania wody i ścieków z zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Osad glaukonitonośny jako kopalina nie jest ujęty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów – nie zostały w nim określone graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla tej kopaliny. Dlatego też geolodzy dokumentujący osad glaukonitonośny, na podstawie wykonanych robót geologicznych, określili w dokumentacjach geologicznych poszczególnych złóż zakres wymagań dla udokumentowania złóż tej kopaliny. W poszczególnych dokumentacjach dobór rodzajów parametrów brzeżnych oraz ich wartości są różne, ale generalnie są one następujące: maksymalna głębokość dokumentowania – 30 m, minimalna miąższość złoża – od 2 do 5 m, minimalna zawartość glaukonitu – 5-10% (w złożu Niedźwiada II przyjęto średnią zawartość glaukonitu >10%), minimalna zawartość K2O – 1,6% (tylko dla złoża Niedźwiada III). Dla złoża Gawłówka nie określono zawartości glaukonitu w osadzie. Złoża osadów glaukonitonośnych dokumentowane są w województwie lubelskim, powiecie lubartowskim. W budowie geologicznej tego rejonu (Górki Lubartowskiej) biorą udział piaski czwartorzędowe z zalegającymi poniżej trzeciorzędowymi mułkami, piaskami i glinami z glaukonitem górnego eocenu (delta Parczewa), w których stwierdzono występowanie bursztynów.
Zasoby i wydobycie
Stan rozpoznania zasobów osadów glaukonitonośnych i stopień ich zagospodarowania przedstawiono w tabeli 1.
Geologiczne zasoby bilansowe kopaliny według stanu na koniec 2024 r. wyniosły 10,17 mln m3, w tym 1,26 mln m3 glaukonitu. W stosunku do poprzedniego roku zasoby bilansowe osadów glaukonitonośnych zmniejszyły się o 0,02mln m3 (0,2%), w wyniku eksploatacji i strat. Nadal koncesją na wydobywanie objęte są złoża: Górka Lubartowska IX, Górka Lubartowska-Niedźwiada, Leszkowice 1, Niedźwiada II i Niedźwiada III. Ponadto w 2024 r. wydana została koncesja na wydobywanie kopaliny ze złoża Niedźwiada Kolonia II. Wznowiono eksploatację złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada oraz rozpoczęto wydobycie ze złoża Leszkowice 1. Zasoby przemysłowe osadów glaukonitonośnych w Polsce wzrosły, mimo eksploatacji, o 173,42 tys. m3 (o 3,70%) w stosunku do ubiegłego roku i wyniosły 4 861,25 tys. m3, w tym 299,66 tys. m3 glaukonitu, co było spowodowane wydaniem koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża Niedźwiada Kolonia II i związanym z tym opracowaniem pzz. Według informacji od przedsiębiorcy - w pzz dla złoża Leszkowice 1 nie określono zasobów glaukonitu.
Wielkość udokumentowanych zasobów poszczególnych złóż osadów glaukonitonośnych oraz ich stan zagospodarowania przedstawiono w tabeli 2. W 2023 r. rozpoczęto eksploatację złoża Niedźwiada III, a wielkość wydobycia wyniosła 0,52 tys. m3.
Opracowała: Agnieszka Malon
2023
Informacje ogólne i występowanie
W ostatnich latach pojawiło się w Polsce zainteresowanie przedsiębiorców wykorzystaniem osadów glaukonitonośnych (piasków i mułków z glaukonitem), towarzyszących złożom piasków skaleniowo-kwarcowych i kwarcowych. Obecność barwiących tlenków żelaza w glaukonicie czyni go przydatnym do produkcji szkła i szklistych powłok o szerokiej gamie kolorów, do produkcji pigmentów ceramicznych, kolorowej i szklistej ceramiki czy kamiennych dekoracji. Minerał, jako potencjalne źródło potasu, można stosować w rolnictwie, jako wolno działający nawóz ze znaczną zawartością magnezu, żelaza i biomikroelementów. Ponadto, ze względu na swoje właściwości chemiczne, może być wykorzystywany w technologiach oczyszczania wody i ścieków z zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Osad glaukonitonośny jako kopalina nie jest ujęty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów – nie zostały w nim określone graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla tej kopaliny. Dlatego też geolodzy dokumentujący osad glaukonitonośny, na podstawie wykonanych robót geologicznych, określili w dokumentacjach geologicznych poszczególnych złóż zakres wymagań dla udokumentowania złóż tej kopaliny. W poszczególnych dokumentacjach dobór rodzajów parametrów brzeżnych oraz ich wartości są różne, ale generalnie są one następujące: maksymalna głębokość dokumentowania – 30 m, minimalna miąższość złoża – od 2 do 5 m, minimalna zawartość glaukonitu – 5-10% (w złożu Niedźwiada II przyjęto średnią zawartość glaukonitu >10%), minimalna zawartość K2O – 1,6% (tylko dla złoża Niedźwiada III). Dla złoża Gawłówka nie określono zawartości glaukonitu w osadzie. Złoża osadów glaukonitonośnych dokumentowane są w województwie lubelskim, powiecie lubartowskim. W budowie geologicznej tego rejonu (Górki Lubartowskiej) biorą udział piaski czwartorzędowe z zalegającymi poniżej trzeciorzędowymi mułkami, piaskami i glinami z glaukonitem górnego eocenu (delta Parczewa), w których stwierdzono występowanie bursztynów.
Zasoby i wydobycie
Stan rozpoznania zasobów osadów glaukonitonośnych i stopień ich zagospodarowania przedstawiono w tabeli 1.
Geologiczne zasoby bilansowe kopaliny według stanu na koniec 2023 r. wyniosły 10,19 mln m3, w tym 1,26 mln m3 glaukonitu. W stosunku do poprzedniego roku zasoby bilansowe osadów glaukonitonośnych zmniejszyły się o 0,34 mln m3 (o 3%), głównie w wyniku zatwierdzenia dodatku do dokumentacji złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada, a także eksploatacji i strat. Według stanu na 31.12.2023 r. koncesją na wydobywanie nadal objęte są złoża: Górka Lubartowska IX, Górka Lubartowska-Niedźwiada, Leszkowice 1, Niedźwiada II i Niedźwiada III. Zasoby przemysłowe osadów glaukonitonośnych w Polsce zmalały o 0,53 tys. m3 (o 0,01%) w stosunku do ubiegłego roku i wyniosły 4 687,83 tys. m3, w tym 299,79 tys. m3 glaukonitu (według informacji od przedsiębiorcy - w pzz dla złoża Leszkowice 1 nie określono zasobów glaukonitu).
Wielkość udokumentowanych zasobów poszczególnych złóż osadów glaukonitonośnych oraz ich stan zagospodarowania przedstawiono w tabeli 2. W 2023 r. rozpoczęto eksploatację złoża Niedźwiada III, a wielkość wydobycia wyniosła 0,52 tys. m3.
Opracowała: Agnieszka Malon
2022
Informacje ogólne i występowanie
W ostatnich latach pojawiło się w Polsce zainteresowanie przedsiębiorców wykorzystaniem osadów glaukonitonośnych (piasków i mułków z glaukonitem), towarzyszących złożom piasków skaleniowo-kwarcowych i kwarcowych. Obecność barwiących tlenków żelaza w glaukonicie czyni go przydatnym do produkcji szkła i szklistych powłok o szerokiej gamie kolorów, do produkcji pigmentów ceramicznych, kolorowej i szklistej ceramiki czy kamiennych dekoracji. Minerał, jako potencjalne źródło potasu, można stosować w rolnictwie, jako wolno działający nawóz ze znaczną zawartością magnezu, żelaza i biomikroelementów. Ponadto, ze względu na swoje właściwości chemiczne, może być wykorzystywany w technologiach oczyszczania wody i ścieków z zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Osad glaukonitonośny jako kopalina nie jest ujęty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów – nie zostały w nim określone graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla tej kopaliny. Dlatego też geolodzy dokumentujący osad glaukonitonośny, na podstawie wykonanych robót geologicznych, określili w dokumentacjach geologicznych poszczególnych złóż zakres wymagań dla udokumentowania złóż tej kopaliny. W poszczególnych dokumentacjach dobór rodzajów parametrów brzeżnych oraz ich wartości są różne, generalnie są one następujące: maksymalna głębokość dokumentowania – 30 m, minimalna miąższość złoża – od 2 do 5 m, minimalna zawartość glaukonitu – 5-10% (w złożu Niedźwiada II przyjęto średnią zawartość glaukonitu >10%), minimalna zawartość K2O – 1,6% (tylko dla złoża Niedźwiada III). Złoża osadów glaukonitonośnych udokumentowano w województwie lubelskim, powiecie lubartowskim. W budowie geologicznej tego rejonu (Górki Lubartowskiej) biorą udział piaski czwartorzędowe z zalegającymi poniżej trzeciorzędowymi mułkami, piaskami i glinami z glaukonitem górnego eocenu (delta Parczewa), w których stwierdzono występowanie bursztynów. W 2022 r. udokumentowano kolejne 2 złoża osadów glaukonitonośnych w tym rejonie – Gawłówka i Niedźwiada Kolonia II. Dla złoża Gawłówka nie określono zawartości glaukonitu w osadzie.
Zasoby i wydobycie
Stan rozpoznania zasobów osadów glaukonitonośnych i stopień ich zagospodarowania przedstawiono w tabeli 1.
Geologiczne zasoby bilansowe kopaliny według stanu na koniec 2022 r. wyniosły 10,53 mln m3, w tym 1,30 mln m3 glaukonitu. W stosunku do poprzedniego roku zasoby bilansowe osadów glaukonitonośnych wzrosły o 0,56 mln m3 (o 6%) w wyniku udokumentowania złóż Gawłówka i Niedźwiada Kolonia II. Zasoby glaukonitu zwiększyły się o 0,02 mln m3 w wyniku udokumentowania złoża Niedźwiada Kolonia II. Według stanu na 31.12.2022 r. koncesją na wydobywanie objęte są złoża: Górka Lubartowska IX, Górka Lubartowska-Niedźwiada, Leszkowice 1, Niedźwiada II i Niedźwiada III. W 2022 r. została wydana koncesja na wydobywanie złoża Leszkowice 1, a zasoby przemysłowe osadów glaukonitonośnych w Polsce wzrosły o 860,84 tys. m3 (22%) i wyniosły 4 688,36 tys. m3, w tym 299,79 tys. m3 glaukonitu (wg informacji od przedsiębiorcy – w pzz dla złoża Leszkowice 1 nie określono zasobów glaukonitu).
Wielkość udokumentowanych zasobów poszczególnych złóż osadów glaukonitonośnych oraz ich stan zagospodarowania przedstawiono w tabeli 2. W 2022 r. nie prowadzono wydobycia z żadnego ze złóż osadów glaukonitonośnych.
Opracowała: Agnieszka Malon
2021
Informacje ogólne i występowanie
W ostatnich latach pojawiło się w Polsce zainteresowanie przedsiębiorców wykorzystaniem osadów glaukonitonośnych (piasków i mułków z glaukonitem), towarzyszących złożom piasków skaleniowo-kwarcowych i kwarcowych. Obecność barwiących tlenków żelaza w glaukonicie czyni go przydatnym do produkcji szkła i szklistych powłok o szerokiej gamie kolorów, do produkcji pigmentów ceramicznych, kolorowej i szklistej ceramiki czy kamiennych dekoracji. Minerał, jako potencjalne źródło potasu, można stosować w rolnictwie, jako wolno działający nawóz ze znaczną zawartością magnezu, żelaza i biomikroelementów. Ponadto, ze względu na swoje właściwości chemiczne, może być wykorzystywany w technologiach oczyszczania wody i ścieków z zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Osad glaukonitonośny nie był dotychczas dokumentowany jako kopalina i nie jest ujęty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów – nie zostały w nim określone graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla tej kopaliny. Dlatego też geolodzy dokumentujący osad glaukonitonośny, na podstawie wykonanych robót geologicznych, określili w dokumentacjach geologicznych poszczególnych złóż zakres wymagań dla udokumentowania złóż tej kopaliny. Kryteria granicznych wartości przyjęte w poszczególnych dokumentacjach różniły się czasem nieznacznie: maksymalna głębokość dokumentowania – 30 m (bez złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada), minimalna miąższość złoża – od 4 m (złoże Niedźwiada III) do 5 m (do złoża Niedźwiada II zaliczono jeden otwór z miąższością 2 m), minimalna zawartość glaukonitu – 10% (w złożu Niedźwiada II przyjęto średnią zawartość glaukonitu >10%; bez złoża Niedźwiada III), minimalna zawartość K2O 1,6% (tylko dla złoża Niedźwiada III). Złoża osadów glaukonitonośnych są dokumentowane w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim. W budowie geologicznej tego rejonu (Górka Lubartowska) biorą udział piaski czwartorzędowe z zalegającymi poniżej trzeciorzędowymi mułkami i piaskami z glaukonitem górnego eocenu (delta Parczewa), w których stwierdzono występowanie bursztynów. W 2021 r. udokumentowano kolejne złoże osadów glaukonitonośnych w tym rejonie – Niedźwiada III, ale tym razem nie określono zawartości glaukonitu w osadzie.
Zasoby i wydobycie
Stan rozpoznania zasobów osadów glaukonitonośnych i stopień ich zagospodarowania przedstawiono w tabeli 1.
Geologiczne zasoby bilansowe kopaliny według stanu na koniec 2021 r. wyniosły 9,97 mln m3, w tym 1,28 mln m3 glaukonitu. W stosunku do poprzedniego roku zasoby bilansowe osadów glaukonitonośnych wzrosły o 0,94 mln m3 (o 10%) w wyniku udokumentowania złoża Niedźwiada III. Natomiast zasoby glaukonitu zmniejszyły się o 0,02 mln m3 w wyniku wydobycia ze złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada oraz dość dużych strat związanych z eksploatacją. Od 2020 r. koncesją na wydobywanie objęte jest również złoże Górka Lubartowska IX. W 2021 r. zostały wydane kolejne dwie koncesje – na złoża: Niedźwiada II i Niedźwiada III, a zasoby przemysłowe osadów glaukonitonośnych w Polsce wzrosły prawie czterokrotnie i wyniosły 3 827,52 tys. m3, w tym 299,79 tys. m3 glaukonitu.
Wielkość udokumentowanych zasobów poszczególnych złóż osadów glaukonitonośnych oraz ich stan zagospodarowania przedstawiono w tabeli 2. W 2021 r. wydobycie tej kopaliny z jedynego eksploatowanego złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada wyniosło 54,67 tys. m3, w tym 6,56 tys. m3 glaukonitu.
Opracowała: Agnieszka Malon
2020
Informacje ogólne i występowanie
W ostatnich latach pojawiło się w Polsce zainteresowanie przedsiębiorców wykorzystaniem osadów glaukonitonośnych (piasków i mułków z glaukonitem), towarzyszących złożom piasków skaleniowo-kwarcowych i kwarcowych. Osad glaukonitonośny nie był dotychczas dokumentowany jako kopalina i nie jest ujęty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów – nie zostały w nim określone graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla tej kopaliny. Stąd, geolodzy dokumentujący osad glaukonitonośny, na podstawie wykonanych robót geologicznych, określili w dokumentacjach geologicznych poszczególnych złóż zakres wymagań dla udokumentowania złóż tej kopaliny. Kryteria granicznych wartości, przyjęte w poszczególnych dokumentacjach, różniły się czasem nieznacznie: maksymalna głębokość dokumentowania – 30 m (bez złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada), minimalna miąższość złoża – 5 m (do złoża Niedźwiada II zaliczono jeden otwór z miąższością 2 m), minimalna zawartość glaukonitu – 10% (w złożu Niedźwiada II przyjęto średnią zawartość glaukonitu >10%).
Obecność barwiących tlenków żelaza w glaukonicie czyni go przydatnym do produkcji szkła i szklistych powłok o szerokiej gamie kolorów, do produkcji pigmentów ceramicznych, kolorowej i szklistej ceramiki czy kamiennych dekoracji. Minerał, jako potencjalne źródło potasu, można stosować w rolnictwie jako wolno działający nawóz ze znaczną zawartością magnezu, żelaza i biomikroelementów. Ponadto, ze względu na swoje właściwości chemiczne, może być wykorzystywany w technologiach oczyszczania wody i ścieków z zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Dotychczas osady glaukonitonośne udokumentowano w sześciu złożach: Brzeźnica Leśna, Górka Lubartowska IX, Górka Lubartowska-Niedźwiada, Leszkowice 1, Niedźwiada II i Niedźwiada Kolonia I – wszystkie w województwie lubelskim. W budowie geologicznej rejonu Górki Lubartowskiej biorą udział piaski czwartorzędowe z zalegającymi poniżej trzeciorzędowymi mułkami i piaskami z glaukonitem górnego eocenu (delta Parczewa), w których stwierdzono występowanie bursztynów.
Zasoby i wydobycie
Stan rozpoznania zasobów osadów glaukonitonośnych i stopień ich zagospodarowania przedstawiono w tabeli 1.
Geologiczne zasoby bilansowe osadów glaukonitonośnych według stanu na koniec 2020 r. wyniosły 9,03 mln m3, w tym 1,30 mln m3 glaukonitu. W stosunku do poprzedniego roku zasoby bilansowe zmniejszyły się nieznacznie – o 0,1 mln m3 (o 1,1%), w tym glaukonitu o 0,01 mln m3 – w wyniku eksploatacji złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada. W złożu tym osady glaukonitonośne stanowią kopalinę towarzyszącą piaskom skaleniowo-kwarcowym. Objęte koncesją wydobywczą jest także złoże Leszkowice 1, ale przedmiotem koncesji jest tam jedynie kopalina główna – piaski kwarcowe. W 2020 r. wydana została koncesja na wydobywanie kopaliny ze złoża Górka Lubartowska IX, w którym osady glaukonitonośne i piaski udokumentowano jako kopaliny główne i określono ich zasoby przemysłowe. Ponadto opracowany został także nowy projekt zagospodarowania złoża (pzz) Górka Lubartowska-Niedźwiada, zwiększający zasoby przemysłowe w złożu. W związku z tym zasoby przemysłowe osadów glaukonitonośnych w Polsce wzrosły ponad trzykrotnie i wyniosły 1 004,26 tys. m3, w tym 123,96 tys. m3 glaukonitu.
Wielkość udokumentowanych zasobów poszczególnych złóż osadów glaukonitonośnych oraz ich stan zagospodarowania przedstawiono w tabeli 2. Wydobycie tej kopaliny z jedynego eksploatowanego złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada wyniosło w 2020 r. 65,77 tys. m3, w tym 7,89 tys. m3 glaukonitu.
Opracowała: Agnieszka Malon
2019
Informacje ogólne i występowanie
W ostatnich latach pojawiło się w Polsce zainteresowanie przedsiębiorców wykorzystaniem osadów glaukonitonośnych (piasków i mułków z glaukonitem), towarzyszących złożom piasków skaleniowo-kwarcowych i kwarcowych. Osad glaukonitonośny nie był dotychczas dokumentowany jako kopalina i nie jest ujęty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów – nie zostały w nim określone graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla tej kopaliny. Stąd, geolodzy dokumentujący osad glaukonitonośny, na podstawie wykonanych robót geologicznych, określili w dokumentacjach geologicznych poszczególnych złóż zakres wymagań dla udokumentowania złóż tej kopaliny. Kryteria granicznych wartości, przyjęte w poszczególnych dokumentacjach, różniły się czasem nieznacznie: maksymalna głębokość dokumentowania – 30 m (bez złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada), minimalna miąższość złoża – 5 m (do złoża Niedźwiada II zaliczono jeden otwór z miąższością 2 m), minimalna zawartość glaukonitu – 10% (w złożu Niedźwiada II przyjęto średnią zawartość glaukonitu >10%).
Obecność barwiących tlenków żelaza w glaukonicie czyni go przydatnym do produkcji szkła i szklistych powłok o szerokiej gamie kolorów, do produkcji pigmentów ceramicznych, kolorowej i szklistej ceramiki czy kamiennych dekoracji. Minerał, jako potencjalne źródło potasu, można stosować w rolnictwie jako wolno działający nawóz ze znaczną zawartością magnezu, żelaza i biomikroelementów. Ponadto, ze względu na swoje właściwości chemiczne, może być wykorzystywany w technologiach oczyszczania wody i ścieków z zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Dotychczas osady glaukonitonośne udokumentowano w sześciu złożach: Brzeźnica Leśna, Górka Lubartowska IX, Górka Lubartowska-Niedźwiada, Leszkowice 1, Niedźwiada II i Niedźwiada Kolonia I – wszystkie w województwie lubelskim. W budowie geologicznej rejonu Górki Lubartowskiej biorą udział piaski czwartorzędowe z zalegającymi poniżej trzeciorzędowymi mułkami i piaskami z glaukonitem górnego eocenu (delta Parczewa), w których stwierdzono występowanie bursztynów.
Zasoby i wydobycie
Stan rozpoznania zasobów osadów glaukonitonośnych i stopień ich zagospodarowania przedstawiono w tabeli 1.
Geologiczne zasoby bilansowe kopaliny według stanu na koniec 2019 r. wyniosły 9,13 mln m3, w tym 1,31 mln m3 glaukonitu. W stosunku do poprzedniego roku, zasoby bilansowe zwiększyły się o 3,57 mln m3 (o 64%), w tym glaukonitu o 0,47 mln m3. Wzrost zasobów wynika z udokumentowania dwóch złóż: Brzeźnica Leśna i Górka Lubartowska IX. Ponadto na stan zasobów miało też wpływ rozpoczęte w 2019 r. wydobycie ze złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada. W złożu tym osady glaukonitonośne są kopaliną towarzyszącą piaskom skaleniowo-kwarcowym. Koncesją wydobywczą zostało objęte także złoże Leszkowice 1, ale przedmiotem koncesji jest jedynie kopalina główna – piaski kwarcowe. Zasoby przemysłowe osadów glaukonitonośnych wyniosły 0,31 mln m3, w tym 0,04 mln m3 glaukonitu.
Wielkość udokumentowanych zasobów poszczególnych złóż osadów glaukonitonośnych oraz ich stan zagospodarowania przedstawiono w tabeli 2. Wydobycie tej kopaliny, z jedynego eksploatowanego złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada, wyniosło 14,34 tys. m3 w 2019 r., w tym 1,72 tys. m3 glaukonitu.
Opracowała: Agnieszka Malon
2018
W ostatnich latach pojawiło się w Polsce zainteresowanie przedsiębiorców wykorzystaniem osadów glaukonitonośnych (piasków i mułków z glaukonitem), towarzyszących złożom piasków skaleniowo-kwarcowych i kwarcowych. Osad glaukonitonośny nie był dotychczas dokumentowany jako kopalina i nie jest ujęty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów – nie zostały w nim określone graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla tej kopaliny. Stąd, geolodzy dokumentujący osad glaukonitonośny, na podstawie wykonanych robót geologicznych, określili w dokumentacjach geologicznych poszczególnych złóż zakres wymagań dla udokumentowania złóż tej kopaliny. Kryteria granicznych wartości, przyjęte w poszczególnych dokumentacjach, różniły się czasem nieznacznie: maksymalna głębokość dokumentowania – 30 m (bez złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada), minimalna miąższość złoża – 5 m (do złoża Niedźwiada II zaliczono jeden otwór z miąższością 2 m), minimalna zawartość glaukonitu – 10% (w złożu Niedźwiada II przyjęto średnią zawartość glaukonitu >10%).
Obecność barwiących tlenków żelaza w glaukonicie czyni go przydatnym do produkcji szkła i szklistych powłok o szerokiej gamie kolorów, do produkcji pigmentów ceramicznych, kolorowej i szklistej ceramiki czy kamiennych dekoracji. Minerał, jako potencjalne źródło potasu, można stosować w rolnictwie jako wolno działający nawóz ze znaczną zawartością magnezu, żelaza i biomikroelementów. Ponadto, ze względu na swoje właściwości chemiczne, może być wykorzystywany w technologiach oczyszczania wody i ścieków z zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Dotychczas osady glaukonitonośne udokumentowano w czterech złożach: Górka Lubartowska-Niedźwiada, Leszkowice 1, Niedźwiada II i Niedźwiada Kolonia I. Poza złożem Niedźwiada II, pozostałe złoża zostały wydzielone z istniejących złóż: piasków – Górka Lubartowska i bursztynu – Górka Lubartowska. W budowie geologicznej rejonu Górki Lubartowskiej biorą udział piaski czwartorzędowe z zalegającymi poniżej trzeciorzędowymi mułkami i piaskami z glaukonitem górnego eocenu (delta Parczewa), w których stwierdzono występowanie bursztynów.
Wielkość udokumentowanych zasobów poszczególnych złóż osadów glaukonitonośnych oraz ich stan zagospodarowania przedstawiono w tabeli 1. Geologiczne zasoby bilansowe kopaliny na koniec 2018 r. wynoszą 5 559 tys. m3, w tym 843 tys. m3 glaukonitu. W 2018 r. wydana została koncesja na wydobywanie piasków skaleniowo-kwarcowych (jako kopaliny głównej w złożu) oraz osadów z glukonitem i bursztynu (jako kopalin towarzyszących) ze złoża Górka Lubartowska-Niedźwiada. Zasoby przemysłowe osadów glaukonitonośnych, określone w projekcie zagospodarowania złoża, wynoszą 325 tys. m3, w tym 39 tys. m3 glaukonitu. Rozpoczęto już eksploatację kopaliny głównej, zalegającej ponad złożem osadów glaukonitonośnych. Koncesją wydobywczą zostało objęte także złoże Leszkowice 1, ale przedmiotem koncesji jest jedynie kopalina główna – piaski kwarcowe.
Opracowała: Agnieszka Malon
2017
W ostatnich latach pojawiło się w Polsce zainteresowanie przedsiębiorców wykorzystaniem osadów glaukonitonośnych (piasków i mułków z glaukonitem) towarzyszących złożom piasków skaleniowo-kwarcowych i kwarcowych. Osad glaukonitonośny nie był dotychczas dokumentowany jako kopalina i nie jest ujęty w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów – nie zostały w nim określone graniczne wartości parametrów definiujących złoże i jego granice dla tej kopaliny. Z tego powodu geolodzy dokumentujący osady glaukonitonośne na podstawie wykonanych robót geologicznych wstępnie określili zakres wymagań do udokumentowania złóż tej kopaliny. Kryteria granicznych wartości, które przyjęto do udokumentowania złoża glaukonitu, to: maksymalna głębokość dokumentowania (tylko złoże Leszkowice 1) – 30 m, minimalna miąższość złoża – 5 m, minimalna zawartość glaukonitu – 10%.
Obecność barwiących tlenków żelaza w glaukonicie czyni go przydatnym do produkcji szkła i szklistych powłok o szerokiej gamie kolorów, do produkcji pigmentów ceramicznych, kolorowej i szklistej ceramiki czy kamiennych dekoracji. Minerał, jako potencjalne źródło potasu, można stosować w rolnictwie jako wolno działający nawóz ze znaczną zawartością magnezu, żelaza i biomikroelementów. Ponadto, ze względu na swoje właściwości chemiczne, może być wykorzystywany w technologiach oczyszczania wody i ścieków z zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Dotychczas udokumentowano dwa złoża osadów glaukonitowych: Górka Lubartowska–Niedźwiada i Leszkowice 1, które zostały wydzielone z istniejących złóż piasków (Górka Lubartowska) i bursztynu (Górka Lubartowska). W rejonie Górki Lubartowskiej występują piaski czwartorzędowe z zalegającymi poniżej trzeciorzędowymi mułkami i piaskami z glaukonitem górnego eocenu (delta Parczewa), w których stwierdzono występowanie bursztynów.
Geologiczne zasoby bilansowe osadów glaukonitonośnych według stanu na 2017 r. wynoszą 2 926 tys. m3, w tym 546 tys. m3 glaukonitu.
Opracowała: Agnieszka Malon
